वैशंपायन उवाच । (१।१)

स्वर्गतः स तु राजेन्द्रो निवसन् देवसद्मनि । (१।२)

पूजितस्त्रिदशैः साध्यैर् मरुद्भिर् वसुभिस्तथा ॥ (१।३)

देवलोकाद् ब्रह्मलोकं संचरन् पुण्यकृद् वशी । (२।१)

पूजितस्त्रिदशैः साध्यैर् ययातिर् अतिधार्मिकः । (२।२)

अवसत् पृथिवीपालो दीर्घकालम् इति श्रुतिः ॥ (२।३)

स कदाचिन् नृपश्रेष्ठो ययातिः शक्रम् आगमत् । (३।१)

कथयित्वा कथास्तात शक्रेण सह पौरवः । (३।२)

कथान्ते तत्र शक्रेण पृष्टः स पृथिवीपतिः ॥ (३।३)

शक्र उवाच । (४।१)

यदा स पूरुस्तव रूपेण राजञ्जरां गृहीत्वा प्रचचार भूमौ । (४।२)

तदा राज्यं सम्प्रदायैव तस्मै त्वया किम् उक्तः कथयेह सत्यम् ॥ (४।३)

ययातिर् उवाच । (५।१)

गङ्गायमुनयोर् मध्ये कृत्स्नो ऽयं विषयस्तव । (५।२)

मध्ये पृथिव्यास्त्वं राजा भ्रातरो ऽन्त्याधिपास्तव । (५।३)

इन्द्रः । (५।४)

न च कुर्यान् नरो दैन्यं शाठ्यं क्रोधं तथैव च । (५।५)

जैह्म्यं च मत्सरं वैरं सर्वत्रैतन् न कारयेत् । (५।६)

मातरं पितरं चैव विद्वांसं च तपोधनम् । (५।७)

क्षमावन्तं च देवेन्द्र नावमन्येत बुद्धिमान् । (५।८)

शक्तस्तु क्षमते नित्यम् अशक्तः क्रोशते नरः । (५।९)

दुर्जनः सज्जनं द्वेष्टि दुर्बलो बलवत्तरम् । (५।१०)

रूपवन्तम् अरूपी च धनवन्तं च निर्धनः । (५।११)

अकर्मी कर्मिणं द्वेष्टि धार्मिकं चाप्यधार्मिकः । (५।१२)

निर्गुणो गुणवन्तं च शक्रैतत् कलिलक्षणम् । (५।१३)

विपरीतं च देवेन्द्र एतेषु कृतलक्षणम् । (५।१४)

ब्राह्मणो वाथ राजा वा वैश्यो वा शूद्र एव वा । (५।१५)

प्रशस्तेषु प्रशस्तारः प्रशस्यन्ते यशस्विनः । (५।१६)

तस्मात् प्रशस्ते देवेन्द्र नरः सक्तमना भवेत् । (५।१७)

अलोकज्ञा ह्यप्रशस्ता भ्रातरस्ते ह्यबुद्धयः । (५।१८)

अन्ताधिपतयः सर्वे ह्यभवन् मम शासनात् । (५।१९)

त्वं हि वै धर्मदो राजन् कथ्यसे धर्मम् उत्तमम् । (५।२०)

कथयस्व पुनर् मे ऽद्य लोकवृत्तान्तम् उत्तमम् ॥ (५।२१)

अक्रोधनः क्रोधनेभ्यो विशिष्टस् तथा तितिक्षुर् अतितिक्षोर् विशिष्टः । (६।१)

अमानुषेभ्यो मानुषाश्च प्रधाना विद्वांस्तथैवाविदुषः प्रधानः ॥ (६।२)

आक्रुश्यमानो नाक्रोशेन् मन्युर् एव तितिक्षतः । (७।१)

आक्रोष्टारं निर्दहति सुकृतं चास्य विन्दति ॥ (७।२)

नारुंतुदः स्यान् न नृशंसवादी न हीनतः परम् अभ्याददीत । (८।१)

ययास्य वाचा पर उद्विजेत न तां वदेद् रुशतीं पापलोक्याम् ॥ (८।२)

अरुंतुदं पुरुषं रूक्षवाचं वाक्कण्टकैर् वितुदन्तं मनुष्यान् । (९।१)

विद्याद् अलक्ष्मीकतमं जनानां मुखे निबद्धां निरृतिं वहन्तम् ॥ (९।२)

सद्भिः पुरस्ताद् अभिपूजितः स्यात् सद्भिस्तथा पृष्ठतो रक्षितः स्यात् । (१०।१)

सदासताम् अतिवादांस्तितिक्षेत् सतां वृत्तं चाददीतार्यवृत्तः ॥ (१०।२)

वाक्सायका वदनान् निष्पतन्ति यैर् आहतः शोचति रात्र्यहानि । (११।१)

परस्य वा मर्मसु ये पतन्ति तान् पण्डितो नावसृजेत् परेषु ॥ (११।२)

न हीदृशं संवननं त्रिषु लोकेषु विद्यते । (१२।१)

यथा मैत्री च भूतेषु दानं च मधुरा च वाक् ॥ (१२।२)

तस्मात् सान्त्वं सदा वाच्यं न वाच्यं परुषं क्वचित् । (१३।१)

पूज्यान् सम्पूजयेद् दद्यान् न च याचेत् कदाचन ॥ (१३।२)