भरद्वाज उवाच । (१।१)

ब्राह्मणः केन भवति क्षत्रियो वा द्विजोत्तम । (१।२)

वैश्यः शूद्रश्च विप्रर्षे तद् ब्रूहि वदतां वर ॥ (१।३)

भृगुर् उवाच । (२।१)

जातकर्मादिभिर् यस्तु संस्कारैः संस्कृतः शुचिः । (२।२)

वेदाध्ययनसम्पन्नः षट्सु कर्मस्ववस्थितः ॥ (२।३)

शौचाचारस्थितः सम्यग् विघसाशी गुरुप्रियः । (३।१)

नित्यव्रती सत्यपरः स वै ब्राह्मण उच्यते ॥ (३।२)

सत्यं दानं दमो ऽद्रोह आनृशंस्यं क्षमा घृणा । (४।१)

तपश्च दृश्यते यत्र स ब्राह्मण इति स्मृतः ॥ (४।२)

क्षत्रजं सेवते कर्म वेदाध्ययनसंमतः । (५।१)

दानादानरतिर् यश्च स वै क्षत्रिय उच्यते ॥ (५।२)

कृषिगोरक्ष्यवाणिज्यं यो विशत्यनिशं शुचिः । (६।१)

वेदाध्ययनसम्पन्नः स वैश्य इति संज्ञितः ॥ (६।२)

सर्वभक्षरतिर् नित्यं सर्वकर्मकरो ऽशुचिः । (७।१)

त्यक्तवेदस्त्वनाचारः स वै शूद्र इति स्मृतः ॥ (७।२)

शूद्रे चैतद् भवेल् लक्ष्यं द्विजे चैतन्न विद्यते । (८।१)

न वै शूद्रो भवेच्छूद्रो ब्राह्मणो न च ब्राह्मणः ॥ (८।२)

सर्वोपायैस्तु लोभस्य क्रोधस्य च विनिग्रहः । (९।१)

एतत् पवित्रं ज्ञातव्यं तथा चैवात्मसंयमः ॥ (९।२)

नित्यं क्रोधात् तपो रक्षेच्छ्रियं रक्षेत मत्सरात् । (१०।१)

विद्यां मानावमानाभ्याम् आत्मानं तु प्रमादतः ॥ (१०।२)

यस्य सर्वे समारम्भा निराशीर्बन्धनास्त्विह । (११।१)

त्यागे यस्य हुतं सर्वं स त्यागी स च बुद्धिमान् ॥ (११।२)

अहिंस्रः सर्वभूतानां मैत्रायणगतश्चरेत् । (१२।१)

अविस्रम्भे न गन्तव्यं विस्रम्भे धारयेन्मनः ॥ (१२।२)

परिग्रहान् परित्यज्य भवेद् बुद्ध्या जितेन्द्रियः । (१३।१)

अशोकं स्थानम् आतिष्ठेद् इह चामुत्र चाभयम् ॥ (१३।२)

तपोनित्येन दान्तेन मुनिना संयतात्मना । (१४।१)

अजितं जेतुकामेन भाव्यं सङ्गेष्वसङ्गिना ॥ (१४।२)

इन्द्रियैर् गृह्यते यद् यत् तत् तद् व्यक्तम् इति स्थितिः । (१५।१)

अव्यक्तम् इति विज्ञेयं लिङ्गग्राह्यम् अतीन्द्रियम् ॥ (१५।२)

मनः प्राणे निगृह्णीयात् प्राणं ब्रह्मणि धारयेत् । (१६।१)

निर्वाणाद् एव निर्वाणो न च किंचिद् विचिन्तयेत् । (१६।२)

सुखं वै ब्राह्मणो ब्रह्म स वै तेनाधिगच्छति ॥ (१६।३)

शौचेन सततं युक्तस्तथाचारसमन्वितः । (१७।१)

सानुक्रोशश्च भूतेषु तद् द्विजातिषु लक्षणम् ॥ (१७।२)