महाभारतMahābhārata

MBh, 7, 3

981 of 1995 · 47 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

संजय उवाच । (१।१)

saṃjaya uvāca

1.2१.२

शरतल्पे महात्मानं शयानम् अमितौजसम् । (१।२)

śaratalpe mahātmānaṃ śayānam amitaujasam |

1.3१.३

महावातसमूहेन समुद्रम् इव शोषितम् ॥ (१।३)

mahāvātasamūhena samudram iva śoṣitam ||

2.1२.१

दिव्यैर् अस्त्रैर् महेष्वासं पातितं सव्यसाचिना । (२।१)

divyair astrair maheṣvāsaṃ pātitaṃ savyasācinā |

2.2२.२

जयाशां तव पुत्राणां संभग्नां शर्म वर्म च ॥ (२।२)

jayāśāṃ tava putrāṇāṃ saṃbhagnāṃ śarma varma ca ||

3.1३.१

अपाराणाम् इव द्वीपम् अगाधे गाधम् इच्छताम् । (३।१)

apārāṇām iva dvīpam agādhe gādham icchatām |

3.2३.२

स्रोतसा यामुनेनेव शरौघेण परिप्लुतम् ॥ (३।२)

srotasā yāmuneneva śaraugheṇa pariplutam ||

4.1४.१

महान्तम् इव मैनाकम् असह्यं भुवि पातितम् । (४।१)

mahāntam iva mainākam asahyaṃ bhuvi pātitam |

4.2४.२

नभश्च्युतम् इवादित्यं पतितं धरणीतले ॥ (४।२)

nabhaścyutam ivādityaṃ patitaṃ dharaṇītale ||

5.1५.१

शतक्रतोर् इवाचिन्त्यं पुरा वृत्रेण निर्जयम् । (५।१)

śatakrator ivācintyaṃ purā vṛtreṇa nirjayam |

5.2५.२

मोहनं सर्वसैन्यस्य युधि भीष्मस्य पातनम् ॥ (५।२)

mohanaṃ sarvasainyasya yudhi bhīṣmasya pātanam ||

6.1६.१

ककुदं सर्वसैन्यानां लक्ष्म सर्वधनुष्मताम् । (६।१)

kakudaṃ sarvasainyānāṃ lakṣma sarvadhanuṣmatām |

6.2६.२

धनंजयशरव्याप्तं पितरं ते महाव्रतम् ॥ (६।२)

dhanaṃjayaśaravyāptaṃ pitaraṃ te mahāvratam ||

7.1७.१

तं वीरशयने वीरं शयानं पुरुषर्षभम् । (७।१)

taṃ vīraśayane vīraṃ śayānaṃ puruṣarṣabham |

7.2७.२

भीष्मम् आधिरथिर् दृष्ट्वा भरतानाम् अमध्यमम् ॥ (७।२)

bhīṣmam ādhirathir dṛṣṭvā bharatānām amadhyamam ||

8.1८.१

अवतीर्य रथाद् आर्तो बाष्पव्याकुलिताक्षरम् । (८।१)

avatīrya rathād ārto bāṣpavyākulitākṣaram |

8.2८.२

अभिवाद्याञ्जलिं बद्ध्वा वन्दमानो ऽभ्यभाषत ॥ (८।२)

abhivādyāñjaliṃ baddhvā vandamāno 'bhyabhāṣata ||

9.1९.१

कर्णो ऽहम् अस्मि भद्रं ते अद्य मा वद भारत । (९।१)

karṇo 'ham asmi bhadraṃ te adya mā vada bhārata |

9.2९.२

पुण्यया क्षेमया वाचा चक्षुषा चावलोकय ॥ (९।२)

puṇyayā kṣemayā vācā cakṣuṣā cāvalokaya ||

10.1१०.१

न नूनं सुकृतस्येह फलं कश्चित् समश्नुते । (१०।१)

na nūnaṃ sukṛtasyeha phalaṃ kaścit samaśnute |

10.2१०.२

यत्र धर्मपरो वृद्धः शेते भुवि भवान् इह ॥ (१०।२)

yatra dharmaparo vṛddhaḥ śete bhuvi bhavān iha ||

11.1११.१

कोशसंजनने मन्त्रे व्यूहप्रहरणेषु च । (११।१)

kośasaṃjanane mantre vyūhapraharaṇeṣu ca |

11.2११.२

नाथम् अन्यं न पश्यामि कुरूणां कुरुसत्तम ॥ (११।२)

nātham anyaṃ na paśyāmi kurūṇāṃ kurusattama ||

12.1१२.१

बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो यः कुरूंस्तारयेद् भयात् । (१२।१)

buddhyā viśuddhayā yukto yaḥ kurūṃstārayed bhayāt |

12.2१२.२

योधांस्त्वम् अप्लवे हित्वा पितृलोकं गमिष्यसि ॥ (१२।२)

yodhāṃstvam aplave hitvā pitṛlokaṃ gamiṣyasi ||

13.1१३.१

अद्य प्रभृति संक्रुद्धा व्याघ्रा इव मृगक्षयम् । (१३।१)

adya prabhṛti saṃkruddhā vyāghrā iva mṛgakṣayam |

13.2१३.२

पाण्डवा भरतश्रेष्ठ करिष्यन्ति कुरुक्षयम् ॥ (१३।२)

pāṇḍavā bharataśreṣṭha kariṣyanti kurukṣayam ||

14.1१४.१

अद्य गाण्डीवघोषस्य वीर्यज्ञाः सव्यसाचिनः । (१४।१)

adya gāṇḍīvaghoṣasya vīryajñāḥ savyasācinaḥ |

14.2१४.२

कुरवः संत्रसिष्यन्ति वज्रपाणेर् इवासुराः ॥ (१४।२)

kuravaḥ saṃtrasiṣyanti vajrapāṇer ivāsurāḥ ||

15.1१५.१

अद्य गाण्डीवमुक्तानाम् अशनीनाम् इव स्वनः । (१५।१)

adya gāṇḍīvamuktānām aśanīnām iva svanaḥ |

15.2१५.२

त्रासयिष्यति संग्रामे कुरून् अन्यांश्च पार्थिवान् ॥ (१५।२)

trāsayiṣyati saṃgrāme kurūn anyāṃśca pārthivān ||

16.1१६.१

समिद्धो ऽग्निर् यथा वीर महाज्वालो द्रुमान् दहेत् । (१६।१)

samiddho 'gnir yathā vīra mahājvālo drumān dahet |

16.2१६.२

धार्तराष्ट्रान् प्रधक्ष्यन्ति तथा बाणाः किरीटिनः ॥ (१६।२)

dhārtarāṣṭrān pradhakṣyanti tathā bāṇāḥ kirīṭinaḥ ||

17.1१७.१

येन येन प्रसरतो वाय्वग्नी सहितौ वने । (१७।१)

yena yena prasarato vāyvagnī sahitau vane |

17.2१७.२

तेन तेन प्रदहतो भगवन्तौ यद् इच्छतः ॥ (१७।२)

tena tena pradahato bhagavantau yad icchataḥ ||

18.1१८.१

यादृशो ऽग्निः समिद्धो हि तादृक् पार्थो न संशयः । (१८।१)

yādṛśo 'gniḥ samiddho hi tādṛk pārtho na saṃśayaḥ |

18.2१८.२

यथा वायुर् नरव्याघ्र तथा कृष्णो न संशयः ॥ (१८।२)

yathā vāyur naravyāghra tathā kṛṣṇo na saṃśayaḥ ||

19.1१९.१

नदतः पाञ्चजन्यस्य रसतो गाण्डिवस्य च । (१९।१)

nadataḥ pāñcajanyasya rasato gāṇḍivasya ca |

19.2१९.२

श्रुत्वा सर्वाणि सैन्यानि त्रासं यास्यन्ति भारत ॥ (१९।२)

śrutvā sarvāṇi sainyāni trāsaṃ yāsyanti bhārata ||

20.1२०.१

कपिध्वजस्य चोत्पाते रथस्यामित्रकर्शिनः । (२०।१)

kapidhvajasya cotpāte rathasyāmitrakarśinaḥ |

20.2२०.२

शब्दं सोढुं न शक्ष्यन्ति त्वाम् ऋते वीर पार्थिवाः ॥ (२०।२)

śabdaṃ soḍhuṃ na śakṣyanti tvām ṛte vīra pārthivāḥ ||

21.1२१.१

को ह्यर्जुनं रणे योद्धुं त्वद् अन्यः पार्थिवो ऽर्हति । (२१।१)

ko hyarjunaṃ raṇe yoddhuṃ tvad anyaḥ pārthivo 'rhati |

21.2२१.२

यस्य दिव्यानि कर्माणि प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ (२१।२)

yasya divyāni karmāṇi pravadanti manīṣiṇaḥ ||

22.1२२.१

अमानुषश्च संग्रामस्त्र्यम्बकेन च धीमतः । (२२।१)

amānuṣaśca saṃgrāmastryambakena ca dhīmataḥ |

22.2२२.२

तस्माच्चैव वरः प्राप्तो दुष्प्रापश्चाकृतात्मभिः ॥ (२२।२)

tasmāccaiva varaḥ prāpto duṣprāpaścākṛtātmabhiḥ ||

23.1२३.१

तम् अद्याहं पाण्डवं युद्धशौण्डम् अमृष्यमाणो भवतानुशिष्टः । (२३।१)

tam adyāhaṃ pāṇḍavaṃ yuddhaśauṇḍam amṛṣyamāṇo bhavatānuśiṣṭaḥ |

23.2२३.२

आशीविषं दृष्टिहरं सुघोरम् इयां पुरस्कृत्य वधं जयं वा ॥ (२३।२)

āśīviṣaṃ dṛṣṭiharaṃ sughoram iyāṃ puraskṛtya vadhaṃ jayaṃ vā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 7, 3

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit