MBh, 7, 3
Select a line for its word-by-word analysis.
दिव्यैर् अस्त्रैर् महेष्वासं पातितं सव्यसाचिना । (२।१)
divyair astrair maheṣvāsaṃ pātitaṃ savyasācinā |
जयाशां तव पुत्राणां संभग्नां शर्म वर्म च ॥ (२।२)
jayāśāṃ tava putrāṇāṃ saṃbhagnāṃ śarma varma ca ||
शतक्रतोर् इवाचिन्त्यं पुरा वृत्रेण निर्जयम् । (५।१)
śatakrator ivācintyaṃ purā vṛtreṇa nirjayam |
मोहनं सर्वसैन्यस्य युधि भीष्मस्य पातनम् ॥ (५।२)
mohanaṃ sarvasainyasya yudhi bhīṣmasya pātanam ||
ककुदं सर्वसैन्यानां लक्ष्म सर्वधनुष्मताम् । (६।१)
kakudaṃ sarvasainyānāṃ lakṣma sarvadhanuṣmatām |
भीष्मम् आधिरथिर् दृष्ट्वा भरतानाम् अमध्यमम् ॥ (७।२)
bhīṣmam ādhirathir dṛṣṭvā bharatānām amadhyamam ||
अभिवाद्याञ्जलिं बद्ध्वा वन्दमानो ऽभ्यभाषत ॥ (८।२)
abhivādyāñjaliṃ baddhvā vandamāno 'bhyabhāṣata ||
कर्णो ऽहम् अस्मि भद्रं ते अद्य मा वद भारत । (९।१)
karṇo 'ham asmi bhadraṃ te adya mā vada bhārata |
न नूनं सुकृतस्येह फलं कश्चित् समश्नुते । (१०।१)
na nūnaṃ sukṛtasyeha phalaṃ kaścit samaśnute |
यत्र धर्मपरो वृद्धः शेते भुवि भवान् इह ॥ (१०।२)
yatra dharmaparo vṛddhaḥ śete bhuvi bhavān iha ||
नाथम् अन्यं न पश्यामि कुरूणां कुरुसत्तम ॥ (११।२)
nātham anyaṃ na paśyāmi kurūṇāṃ kurusattama ||
बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो यः कुरूंस्तारयेद् भयात् । (१२।१)
buddhyā viśuddhayā yukto yaḥ kurūṃstārayed bhayāt |
योधांस्त्वम् अप्लवे हित्वा पितृलोकं गमिष्यसि ॥ (१२।२)
yodhāṃstvam aplave hitvā pitṛlokaṃ gamiṣyasi ||
अद्य प्रभृति संक्रुद्धा व्याघ्रा इव मृगक्षयम् । (१३।१)
adya prabhṛti saṃkruddhā vyāghrā iva mṛgakṣayam |
पाण्डवा भरतश्रेष्ठ करिष्यन्ति कुरुक्षयम् ॥ (१३।२)
pāṇḍavā bharataśreṣṭha kariṣyanti kurukṣayam ||
अद्य गाण्डीवघोषस्य वीर्यज्ञाः सव्यसाचिनः । (१४।१)
adya gāṇḍīvaghoṣasya vīryajñāḥ savyasācinaḥ |
कुरवः संत्रसिष्यन्ति वज्रपाणेर् इवासुराः ॥ (१४।२)
kuravaḥ saṃtrasiṣyanti vajrapāṇer ivāsurāḥ ||
त्रासयिष्यति संग्रामे कुरून् अन्यांश्च पार्थिवान् ॥ (१५।२)
trāsayiṣyati saṃgrāme kurūn anyāṃśca pārthivān ||
समिद्धो ऽग्निर् यथा वीर महाज्वालो द्रुमान् दहेत् । (१६।१)
samiddho 'gnir yathā vīra mahājvālo drumān dahet |
धार्तराष्ट्रान् प्रधक्ष्यन्ति तथा बाणाः किरीटिनः ॥ (१६।२)
dhārtarāṣṭrān pradhakṣyanti tathā bāṇāḥ kirīṭinaḥ ||
यादृशो ऽग्निः समिद्धो हि तादृक् पार्थो न संशयः । (१८।१)
yādṛśo 'gniḥ samiddho hi tādṛk pārtho na saṃśayaḥ |
यथा वायुर् नरव्याघ्र तथा कृष्णो न संशयः ॥ (१८।२)
yathā vāyur naravyāghra tathā kṛṣṇo na saṃśayaḥ ||
श्रुत्वा सर्वाणि सैन्यानि त्रासं यास्यन्ति भारत ॥ (१९।२)
śrutvā sarvāṇi sainyāni trāsaṃ yāsyanti bhārata ||
कपिध्वजस्य चोत्पाते रथस्यामित्रकर्शिनः । (२०।१)
kapidhvajasya cotpāte rathasyāmitrakarśinaḥ |
शब्दं सोढुं न शक्ष्यन्ति त्वाम् ऋते वीर पार्थिवाः ॥ (२०।२)
śabdaṃ soḍhuṃ na śakṣyanti tvām ṛte vīra pārthivāḥ ||
को ह्यर्जुनं रणे योद्धुं त्वद् अन्यः पार्थिवो ऽर्हति । (२१।१)
ko hyarjunaṃ raṇe yoddhuṃ tvad anyaḥ pārthivo 'rhati |
यस्य दिव्यानि कर्माणि प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ (२१।२)
yasya divyāni karmāṇi pravadanti manīṣiṇaḥ ||
अमानुषश्च संग्रामस्त्र्यम्बकेन च धीमतः । (२२।१)
amānuṣaśca saṃgrāmastryambakena ca dhīmataḥ |
तस्माच्चैव वरः प्राप्तो दुष्प्रापश्चाकृतात्मभिः ॥ (२२।२)
tasmāccaiva varaḥ prāpto duṣprāpaścākṛtātmabhiḥ ||
तम् अद्याहं पाण्डवं युद्धशौण्डम् अमृष्यमाणो भवतानुशिष्टः । (२३।१)
tam adyāhaṃ pāṇḍavaṃ yuddhaśauṇḍam amṛṣyamāṇo bhavatānuśiṣṭaḥ |
आशीविषं दृष्टिहरं सुघोरम् इयां पुरस्कृत्य वधं जयं वा ॥ (२३।२)
āśīviṣaṃ dṛṣṭiharaṃ sughoram iyāṃ puraskṛtya vadhaṃ jayaṃ vā ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.