महाभारतMahābhārata

MBh, 18, 4

1994 of 1995 · 42 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

ततो युधिष्ठिरो राजा देवैः सर्षिमरुद्गणैः । (१।२)

tato yudhiṣṭhiro rājā devaiḥ sarṣimarudgaṇaiḥ |

1.3१.३

पूज्यमानो ययौ तत्र यत्र ते कुरुपुंगवाः ॥ (१।३)

pūjyamāno yayau tatra yatra te kurupuṃgavāḥ ||

2.1२.१

ददर्श तत्र गोविन्दं ब्राह्मेण वपुषान्वितम् । (२।१)

dadarśa tatra govindaṃ brāhmeṇa vapuṣānvitam |

2.2२.२

तेनैव दृष्टपूर्वेण सादृश्येनोपसूचितम् ॥ (२।२)

tenaiva dṛṣṭapūrveṇa sādṛśyenopasūcitam ||

3.1३.१

दीप्यमानं स्ववपुषा दिव्यैर् अस्त्रैर् उपस्थितम् । (३।१)

dīpyamānaṃ svavapuṣā divyair astrair upasthitam |

3.2३.२

चक्रप्रभृतिभिर् घोरैर् दिव्यैः पुरुषविग्रहैः । (३।२)

cakraprabhṛtibhir ghorair divyaiḥ puruṣavigrahaiḥ |

3.3३.३

उपास्यमानं वीरेण फल्गुनेन सुवर्चसा ॥ (३।३)

upāsyamānaṃ vīreṇa phalgunena suvarcasā ||

4.1४.१

अपरस्मिन्न् अथोद्देशे कर्णं शस्त्रभृतां वरम् । (४।१)

aparasminn athoddeśe karṇaṃ śastrabhṛtāṃ varam |

4.2४.२

द्वादशादित्यसहितं ददर्श कुरुनन्दनः ॥ (४।२)

dvādaśādityasahitaṃ dadarśa kurunandanaḥ ||

5.1५.१

अथापरस्मिन्न् उद्देशे मरुद्गणवृतं प्रभुम् । (५।१)

athāparasminn uddeśe marudgaṇavṛtaṃ prabhum |

5.2५.२

भीमसेनम् अथापश्यत् तेनैव वपुषान्वितम् ॥ (५।२)

bhīmasenam athāpaśyat tenaiva vapuṣānvitam ||

6.1६.१

अश्विनोस्तु तथा स्थाने दीप्यमानौ स्वतेजसा । (६।१)

aśvinostu tathā sthāne dīpyamānau svatejasā |

6.2६.२

नकुलं सहदेवं च ददर्श कुरुनन्दनः ॥ (६।२)

nakulaṃ sahadevaṃ ca dadarśa kurunandanaḥ ||

7.1७.१

तथा ददर्श पाञ्चालीं कमलोत्पलमालिनीम् । (७।१)

tathā dadarśa pāñcālīṃ kamalotpalamālinīm |

7.2७.२

वपुषा स्वर्गम् आक्रम्य तिष्ठन्तीम् अर्कवर्चसम् ॥ (७।२)

vapuṣā svargam ākramya tiṣṭhantīm arkavarcasam ||

8.1८.१

अथैनां सहसा राजा प्रष्टुम् ऐच्छद् युधिष्ठिरः । (८।१)

athaināṃ sahasā rājā praṣṭum aicchad yudhiṣṭhiraḥ |

8.2८.२

ततो ऽस्य भगवान् इन्द्रः कथयामास देवराट् ॥ (८।२)

tato 'sya bhagavān indraḥ kathayāmāsa devarāṭ ||

9.1९.१

श्रीर् एषा द्रौपदीरूपा त्वदर्थे मानुषं गता । (९।१)

śrīr eṣā draupadīrūpā tvadarthe mānuṣaṃ gatā |

9.2९.२

अयोनिजा लोककान्ता पुण्यगन्धा युधिष्ठिर ॥ (९।२)

ayonijā lokakāntā puṇyagandhā yudhiṣṭhira ||

10.1१०.१

द्रुपदस्य कुले जाता भवद्भिश्चोपजीविता । (१०।१)

drupadasya kule jātā bhavadbhiścopajīvitā |

10.2१०.२

रत्यर्थं भवतां ह्येषा निर्मिता शूलपाणिना ॥ (१०।२)

ratyarthaṃ bhavatāṃ hyeṣā nirmitā śūlapāṇinā ||

11.1११.१

एते पञ्च महाभागा गन्धर्वाः पावकप्रभाः । (११।१)

ete pañca mahābhāgā gandharvāḥ pāvakaprabhāḥ |

11.2११.२

द्रौपद्यास्तनया राजन् युष्माकम् अमितौजसः ॥ (११।२)

draupadyāstanayā rājan yuṣmākam amitaujasaḥ ||

12.1१२.१

पश्य गन्धर्वराजानं धृतराष्ट्रं मनीषिणम् । (१२।१)

paśya gandharvarājānaṃ dhṛtarāṣṭraṃ manīṣiṇam |

12.2१२.२

एनं च त्वं विजानीहि भ्रातरं पूर्वजं पितुः ॥ (१२।२)

enaṃ ca tvaṃ vijānīhi bhrātaraṃ pūrvajaṃ pituḥ ||

13.1१३.१

अयं ते पूर्वजो भ्राता कौन्तेयः पावकद्युतिः । (१३।१)

ayaṃ te pūrvajo bhrātā kaunteyaḥ pāvakadyutiḥ |

13.2१३.२

सूर्यपुत्रो ऽग्रजः श्रेष्ठो राधेय इति विश्रुतः । (१३।२)

sūryaputro 'grajaḥ śreṣṭho rādheya iti viśrutaḥ |

13.3१३.३

आदित्यसहितो याति पश्यैनं पुरुषर्षभ ॥ (१३।३)

ādityasahito yāti paśyainaṃ puruṣarṣabha ||

14.1१४.१

साध्यानाम् अथ देवानां वसूनां मरुताम् अपि । (१४।१)

sādhyānām atha devānāṃ vasūnāṃ marutām api |

14.2१४.२

गणेषु पश्य राजेन्द्र वृष्ण्यन्धकमहारथान् । (१४।२)

gaṇeṣu paśya rājendra vṛṣṇyandhakamahārathān |

14.3१४.३

सात्यकिप्रमुखान् वीरान् भोजांश्चैव महारथान् ॥ (१४।३)

sātyakipramukhān vīrān bhojāṃścaiva mahārathān ||

15.1१५.१

सोमेन सहितं पश्य सौभद्रम् अपराजितम् । (१५।१)

somena sahitaṃ paśya saubhadram aparājitam |

15.2१५.२

अभिमन्युं महेष्वासं निशाकरसमद्युतिम् ॥ (१५।२)

abhimanyuṃ maheṣvāsaṃ niśākarasamadyutim ||

16.1१६.१

एष पाण्डुर् महेष्वासः कुन्त्या माद्र्या च संगतः । (१६।१)

eṣa pāṇḍur maheṣvāsaḥ kuntyā mādryā ca saṃgataḥ |

16.2१६.२

विमानेन सदाभ्येति पिता तव ममान्तिकम् ॥ (१६।२)

vimānena sadābhyeti pitā tava mamāntikam ||

17.1१७.१

वसुभिः सहितं पश्य भीष्मं शांतनवं नृपम् । (१७।१)

vasubhiḥ sahitaṃ paśya bhīṣmaṃ śāṃtanavaṃ nṛpam |

17.2१७.२

द्रोणं बृहस्पतेः पार्श्वे गुरुम् एनं निशामय ॥ (१७।२)

droṇaṃ bṛhaspateḥ pārśve gurum enaṃ niśāmaya ||

18.1१८.१

एते चान्ये महीपाला योधास्तव च पाण्डव । (१८।१)

ete cānye mahīpālā yodhāstava ca pāṇḍava |

18.2१८.२

गन्धर्वैः सहिता यान्ति यक्षैः पुण्यजनैस्तथा ॥ (१८।२)

gandharvaiḥ sahitā yānti yakṣaiḥ puṇyajanaistathā ||

19.1१९.१

गुह्यकानां गतिं चापि केचित् प्राप्ता नृसत्तमाः । (१९।१)

guhyakānāṃ gatiṃ cāpi kecit prāptā nṛsattamāḥ |

19.2१९.२

त्यक्त्वा देहं जितस्वर्गाः पुण्यवाग्बुद्धिकर्मभिः ॥ (१९।२)

tyaktvā dehaṃ jitasvargāḥ puṇyavāgbuddhikarmabhiḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 18, 4

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit