वैशंपायन उवाच । (१।१)

एवम् उक्तो मुनिस्तत्त्वं कवीन्द्रो राजसत्तम । (१।२)

पुत्रेण धृतराष्ट्रेण ध्यानम् अन्वगमत् परम् ॥ (१।३)

पुनर् एवाब्रवीद् वाक्यं कालवादी महातपाः । (२।१)

असंशयं पार्थिवेन्द्र कालः संक्षिपते जगत् ॥ (२।२)

सृजते च पुनर् लोकान् नेह विद्यति शाश्वतम् । (३।१)

ज्ञातीनां च कुरूणां च संबन्धिसुहृदां तथा ॥ (३।२)

धर्म्यं देशय पन्थानं समर्थो ह्यसि वारणे । (४।१)

क्षुद्रं ज्ञातिवधं प्राहुर् मा कुरुष्व ममाप्रियम् ॥ (४।२)

कालो ऽयं पुत्ररूपेण तव जातो विशां पते । (५।१)

न वधः पूज्यते वेदे हितं नैतत् कथंचन ॥ (५।२)

हन्यात् स एव यो हन्यात् कुलधर्मं स्वकां तनुम् । (६।१)

कालेनोत्पथगन्तासि शक्ये सति यथापथि ॥ (६।२)

कुलस्यास्य विनाशाय तथैव च महीक्षिताम् । (७।१)

अनर्थो राज्यरूपेण त्यज्यताम् असुखावहः ॥ (७।२)

लुप्तप्रज्ञः परेणासि धर्मं दर्शय वै सुतान् । (८।१)

किं ते राज्येन दुर्धर्ष येन प्राप्तो ऽसि किल्बिषम् ॥ (८।२)

यशो धर्मं च कीर्तिं च पालयन् स्वर्गम् आप्स्यसि । (९।१)

लभन्तां पाण्डवा राज्यं शमं गच्छन्तु कौरवाः ॥ (९।२)

एवं ब्रुवति विप्रेन्द्रे धृतराष्ट्रो ऽम्बिकासुतः । (१०।१)

आक्षिप्य वाक्यं वाक्यज्ञो वाक्पथेनाप्ययात् पुनः ॥ (१०।२)

धृतराष्ट्र उवाच । (११।१)

यथा भवान् वेद तथास्मि वेत्ता भावाभावौ विदितौ मे यथावत् । (११।२)

स्वार्थे हि संमुह्यति तात लोको मां चापि लोकात्मकम् एव विद्धि ॥ (११।३)

प्रसादये त्वाम् अतुलप्रभावं त्वं नो गतिर् दर्शयिता च धीरः । (१२।१)

न चापि ते वशगा मे महर्षे न कल्मषं कर्तुम् इहार्हसे माम् ॥ (१२।२)

त्वं हि धर्मः पवित्रं च यशः कीर्तिर् धृतिः स्मृतिः । (१३।१)

कुरूणां पाण्डवानां च मान्यश्चासि पितामहः ॥ (१३।२)

व्यास उवाच । (१४।१)

वैचित्रवीर्य नृपते यत् ते मनसि वर्तते । (१४।२)

अभिधत्स्व यथाकामं छेत्तास्मि तव संशयम् ॥ (१४।३)

धृतराष्ट्र उवाच । (१५।१)

यानि लिङ्गानि संग्रामे भवन्ति विजयिष्यताम् । (१५।२)

तानि सर्वाणि भगवञ् श्रोतुम् इच्छामि तत्त्वतः ॥ (१५।३)

व्यास उवाच । (१६।१)

प्रसन्नभाः पावक ऊर्ध्वरश्मिः प्रदक्षिणावर्तशिखो विधूमः । (१६।२)

पुण्या गन्धाश्चाहुतीनां प्रवान्ति जयस्यैतद् भाविनो रूपम् आहुः ॥ (१६।३)

गम्भीरघोषाश्च महास्वनाश्च शङ्खा मृदङ्गाश्च नदन्ति यत्र । (१७।१)

विशुद्धरश्मिस्तपनः शशी च जयस्यैतद् भाविनो रूपम् आहुः ॥ (१७।२)

इष्टा वाचः पृष्ठतो वायसानां सम्प्रस्थितानां च गमिष्यतां च । (१८।१)

ये पृष्ठतस्ते त्वरयन्ति राजन् ये त्वग्रतस्ते प्रतिषेधयन्ति ॥ (१८।२)

कल्याणवाचः शकुना राजहंसाः शुकाः क्रौञ्चाः शतपत्राश्च यत्र । (१९।१)

प्रदक्षिणाश्चैव भवन्ति संख्ये ध्रुवं जयं तत्र वदन्ति विप्राः ॥ (१९।२)

अलंकारैः कवचैः केतुभिश्च मुखप्रसादैर् हेमवर्णैश्च नॄणाम् । (२०।१)

भ्राजिष्मती दुष्प्रतिप्रेक्षणीया येषां चमूस्ते विजयन्ति शत्रून् ॥ (२०।२)

हृष्टा वाचस्तथा सत्त्वं योधानां यत्र भारत । (२१।१)

न म्लायन्ते स्रजश्चैव ते तरन्ति रणे रिपून् ॥ (२१।२)

इष्टो वातः प्रविष्टस्य दक्षिणा प्रविविक्षतः । (२२।१)

पश्चात् संसाधयत्यर्थं पुरस्तात् प्रतिषेधते ॥ (२२।२)

शब्दरूपरसस्पर्शगन्धाश्चाविष्कृताः शुभाः । (२३।१)

सदा योधाश्च हृष्टाश्च येषां तेषां ध्रुवं जयः ॥ (२३।२)

अन्वेव वायवो वान्ति तथाभ्राणि वयांसि च । (२४।१)

अनुप्लवन्ते मेघाश्च तथैवेन्द्रधनूंषि च ॥ (२४।२)

एतानि जयमानानां लक्षणानि विशां पते । (२५।१)

भवन्ति विपरीतानि मुमूर्षूणां जनाधिप ॥ (२५।२)

अल्पायां वा महत्यां वा सेनायाम् इति निश्चितम् । (२६।१)

हर्षो योधगणस्यैकं जयलक्षणम् उच्यते ॥ (२६।२)

एको दीर्णो दारयति सेनां सुमहतीम् अपि । (२७।१)

तं दीर्णम् अनुदीर्यन्ते योधाः शूरतमा अपि ॥ (२७।२)

दुर्निवारतमा चैव प्रभग्ना महती चमूः । (२८।१)

अपाम् इव महावेगस्त्रस्ता मृगगणा इव ॥ (२८।२)

नैव शक्या समाधातुं संनिपाते महाचमूः । (२९।१)

दीर्णा इत्येव दीर्यन्ते योधाः शूरतमा अपि । (२९।२)

भीतान् भग्नांश्च सम्प्रेक्ष्य भयं भूयो विवर्धते ॥ (२९।३)

प्रभग्ना सहसा राजन् दिशो विभ्रामिता परैः । (३०।१)

नैव स्थापयितुं शक्या शूरैर् अपि महाचमूः ॥ (३०।२)

संभृत्य महतीं सेनां चतुरङ्गां महीपतिः । (३१।१)

उपायपूर्वं मेधावी यतेत सततोत्थितः ॥ (३१।२)

उपायविजयं श्रेष्ठम् आहुर् भेदेन मध्यमम् । (३२।१)

जघन्य एष विजयो यो युद्धेन विशां पते । (३२।२)

महादोषः संनिपातस् ततो व्यङ्गः स उच्यते ॥ (३२।३)

परस्परज्ञाः संहृष्टा व्यवधूताः सुनिश्चिताः । (३३।१)

पञ्चाशद् अपि ये शूरा मथ्नन्ति महतीं चमूम् । (३३।२)

अथ वा पञ्च षट् सप्त विजयन्त्यनिवर्तिनः ॥ (३३।३)

न वैनतेयो गरुडः प्रशंसति महाजनम् । (३४।१)

दृष्ट्वा सुपर्णोपचितिं महतीम् अपि भारत ॥ (३४।२)

न बाहुल्येन सेनाया जयो भवति भारत । (३५।१)

अध्रुवो हि जयो नाम दैवं चात्र परायणम् । (३५।२)

जयन्तो ह्यपि संग्रामे क्षयवन्तो भवन्त्युत ॥ (३५।३)