महाभारतMahābhārata

MBh, 12, 20

1348 of 1995 · 29 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

तस्मिन् वाक्यान्तरे वक्ता देवस्थानो महातपाः । (१।२)

tasmin vākyāntare vaktā devasthāno mahātapāḥ |

1.3१.३

अभिनीततरं वाक्यम् इत्युवाच युधिष्ठिरम् ॥ (१।३)

abhinītataraṃ vākyam ityuvāca yudhiṣṭhiram ||

2.1२.१

यद् वचः फल्गुनेनोक्तं न ज्यायो ऽस्ति धनाद् इति । (२।१)

yad vacaḥ phalgunenoktaṃ na jyāyo 'sti dhanād iti |

2.2२.२

अत्र ते वर्तयिष्यामि तद् एकाग्रमनाः शृणु ॥ (२।२)

atra te vartayiṣyāmi tad ekāgramanāḥ śṛṇu ||

3.1३.१

अजातशत्रो धर्मेण कृत्स्ना ते वसुधा जिता । (३।१)

ajātaśatro dharmeṇa kṛtsnā te vasudhā jitā |

3.2३.२

तां जित्वा न वृथा राजंस्त्वं परित्यक्तुम् अर्हसि ॥ (३।२)

tāṃ jitvā na vṛthā rājaṃstvaṃ parityaktum arhasi ||

4.1४.१

चतुष्पदी हि निःश्रेणी कर्मण्येषा प्रतिष्ठिता । (४।१)

catuṣpadī hi niḥśreṇī karmaṇyeṣā pratiṣṭhitā |

4.2४.२

तां क्रमेण महाबाहो यथावज्जय पार्थिव ॥ (४।२)

tāṃ krameṇa mahābāho yathāvajjaya pārthiva ||

5.1५.१

तस्मात् पार्थ महायज्ञैर् यजस्व बहुदक्षिणैः । (५।१)

tasmāt pārtha mahāyajñair yajasva bahudakṣiṇaiḥ |

5.2५.२

स्वाध्याययज्ञा ऋषयो ज्ञानयज्ञास्तथापरे ॥ (५।२)

svādhyāyayajñā ṛṣayo jñānayajñāstathāpare ||

6.1६.१

कर्मनिष्ठांस्तु बुध्येथास्तपोनिष्ठांश्च भारत । (६।१)

karmaniṣṭhāṃstu budhyethāstaponiṣṭhāṃśca bhārata |

6.2६.२

वैखानसानां राजेन्द्र वचनं श्रूयते यथा ॥ (६।२)

vaikhānasānāṃ rājendra vacanaṃ śrūyate yathā ||

7.1७.१

ईहते धनहेतोर् यस्तस्यानीहा गरीयसी । (७।१)

īhate dhanahetor yastasyānīhā garīyasī |

7.2७.२

भूयान् दोषः प्रवर्धेत यस्तं धनम् अपाश्रयेत् ॥ (७।२)

bhūyān doṣaḥ pravardheta yastaṃ dhanam apāśrayet ||

8.1८.१

कृच्छ्राच्च द्रव्यसंहारं कुर्वन्ति धनकारणात् । (८।१)

kṛcchrācca dravyasaṃhāraṃ kurvanti dhanakāraṇāt |

8.2८.२

धनेन तृषितो ऽबुद्ध्या भ्रूणहत्यां न बुध्यते ॥ (८।२)

dhanena tṛṣito 'buddhyā bhrūṇahatyāṃ na budhyate ||

9.1९.१

अनर्हते यद् ददाति न ददाति यद् अर्हते । (९।१)

anarhate yad dadāti na dadāti yad arhate |

9.2९.२

अनर्हार्हापरिज्ञानाद् दानधर्मो ऽपि दुष्करः ॥ (९।२)

anarhārhāparijñānād dānadharmo 'pi duṣkaraḥ ||

10.1१०.१

यज्ञाय सृष्टानि धनानि धात्रा यष्टादिष्टः पुरुषो रक्षिता च । (१०।१)

yajñāya sṛṣṭāni dhanāni dhātrā yaṣṭādiṣṭaḥ puruṣo rakṣitā ca |

10.2१०.२

तस्मात् सर्वं यज्ञ एवोपयोज्यं धनं ततो ऽनन्तर एव कामः ॥ (१०।२)

tasmāt sarvaṃ yajña evopayojyaṃ dhanaṃ tato 'nantara eva kāmaḥ ||

11.1११.१

यज्ञैर् इन्द्रो विविधैर् अन्नवद्भिर् देवान् सर्वान् अभ्ययान्महौजाः । (११।१)

yajñair indro vividhair annavadbhir devān sarvān abhyayānmahaujāḥ |

11.2११.२

तेनेन्द्रत्वं प्राप्य विभ्राजते ऽसौ तस्माद् यज्ञे सर्वम् एवोपयोज्यम् ॥ (११।२)

tenendratvaṃ prāpya vibhrājate 'sau tasmād yajñe sarvam evopayojyam ||

12.1१२.१

महादेवः सर्वमेधे महात्मा हुत्वात्मानं देवदेवो विभूतः । (१२।१)

mahādevaḥ sarvamedhe mahātmā hutvātmānaṃ devadevo vibhūtaḥ |

12.2१२.२

विश्वांल्लोकान् व्याप्य विष्टभ्य कीर्त्या विरोचते द्युतिमान् कृत्तिवासाः ॥ (१२।२)

viśvāṃllokān vyāpya viṣṭabhya kīrtyā virocate dyutimān kṛttivāsāḥ ||

13.1१३.१

आविक्षितः पार्थिवो वै मरुत्तः स्वृद्ध्या मर्त्यो यो ऽजयद् देवराजम् । (१३।१)

āvikṣitaḥ pārthivo vai maruttaḥ svṛddhyā martyo yo 'jayad devarājam |

13.2१३.२

यज्ञे यस्य श्रीः स्वयं संनिविष्टा यस्मिन् भाण्डं काञ्चनं सर्वम् आसीत् ॥ (१३।२)

yajñe yasya śrīḥ svayaṃ saṃniviṣṭā yasmin bhāṇḍaṃ kāñcanaṃ sarvam āsīt ||

14.1१४.१

हरिश्चन्द्रः पार्थिवेन्द्रः श्रुतस्ते यज्ञैर् इष्ट्वा पुण्यकृद् वीतशोकः । (१४।१)

hariścandraḥ pārthivendraḥ śrutaste yajñair iṣṭvā puṇyakṛd vītaśokaḥ |

14.2१४.२

ऋद्ध्या शक्रं यो ऽजयन्मानुषः संस् तस्माद् यज्ञे सर्वम् एवोपयोज्यम् ॥ (१४।२)

ṛddhyā śakraṃ yo 'jayanmānuṣaḥ saṃs tasmād yajñe sarvam evopayojyam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 12, 20

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit