महाभारतMahābhārata

MBh, 7, 37

1015 of 1995 · 50 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

dhṛtarāṣṭra uvāca

1.2१.२

तथा प्रमथमानं तं महेष्वासम् अजिह्मगैः । (१।२)

tathā pramathamānaṃ taṃ maheṣvāsam ajihmagaiḥ |

1.3१.३

आर्जुनिं मामकाः सर्वे के त्वेनं समवाकिरन् ॥ (१।३)

ārjuniṃ māmakāḥ sarve ke tvenaṃ samavākiran ||

2.1२.१

संजय उवाच । (२।१)

saṃjaya uvāca

2.2२.२

शृणु राजन् कुमारस्य रणे विक्रीडितं महत् । (२।२)

śṛṇu rājan kumārasya raṇe vikrīḍitaṃ mahat |

2.3२.३

बिभित्सतो रथानीकं भारद्वाजेन रक्षितम् ॥ (२।३)

bibhitsato rathānīkaṃ bhāradvājena rakṣitam ||

3.1३.१

मद्रेशं सादितं दृष्ट्वा सौभद्रेणाशुगै रणे । (३।१)

madreśaṃ sāditaṃ dṛṣṭvā saubhadreṇāśugai raṇe |

3.2३.२

शल्याद् अवरजः क्रुद्धः किरन् बाणान् समभ्ययात् ॥ (३।२)

śalyād avarajaḥ kruddhaḥ kiran bāṇān samabhyayāt ||

4.1४.१

स विद्ध्वा दशभिर् बाणैः साश्वयन्तारम् आर्जुनिम् । (४।१)

sa viddhvā daśabhir bāṇaiḥ sāśvayantāram ārjunim |

4.2४.२

उदक्रोशन्महाशब्दं तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ (४।२)

udakrośanmahāśabdaṃ tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt ||

5.1५.१

तस्यार्जुनिः शिरोग्रीवं पाणिपादं धनुर् हयान् । (५।१)

tasyārjuniḥ śirogrīvaṃ pāṇipādaṃ dhanur hayān |

5.2५.२

छत्रं ध्वजं नियन्तारं त्रिवेणुं शम्युपस्करम् ॥ (५।२)

chatraṃ dhvajaṃ niyantāraṃ triveṇuṃ śamyupaskaram ||

6.1६.१

चक्रे युगेषां तूणीरान् अनुकर्षं च सायकैः । (६।१)

cakre yugeṣāṃ tūṇīrān anukarṣaṃ ca sāyakaiḥ |

6.2६.२

पताकां चक्रगोप्तारौ सर्वोपकरणानि च । (६।२)

patākāṃ cakragoptārau sarvopakaraṇāni ca |

6.3६.३

व्यधमल् लाघवात् तच्च ददृशे नास्य कश्चन ॥ (६।३)

vyadhamal lāghavāt tacca dadṛśe nāsya kaścana ||

7.1७.१

स पपात क्षितौ क्षीणः प्रविद्धाभरणाम्बरः । (७।१)

sa papāta kṣitau kṣīṇaḥ praviddhābharaṇāmbaraḥ |

7.2७.२

वायुनेव महाचैत्यः संभग्नो ऽमिततेजसा । (७।२)

vāyuneva mahācaityaḥ saṃbhagno 'mitatejasā |

7.3७.३

अनुगाश्चास्य वित्रस्ताः प्राद्रवन् सर्वतोदिशम् ॥ (७।३)

anugāścāsya vitrastāḥ prādravan sarvatodiśam ||

8.1८.१

आर्जुनेः कर्म तद् दृष्ट्वा प्रणेदुश्च समन्ततः । (८।१)

ārjuneḥ karma tad dṛṣṭvā praṇeduśca samantataḥ |

8.2८.२

नादेन सर्वभूतानि साधु साध्विति भारत ॥ (८।२)

nādena sarvabhūtāni sādhu sādhviti bhārata ||

9.1९.१

शल्यभ्रातर्यथारुग्णे बहुशस्तस्य सैनिकाः । (९।१)

śalyabhrātaryathārugṇe bahuśastasya sainikāḥ |

9.2९.२

कुलाधिवासनामानि श्रावयन्तो ऽर्जुनात्मजम् ॥ (९।२)

kulādhivāsanāmāni śrāvayanto 'rjunātmajam ||

10.1१०.१

अभ्यवर्तन्त संक्रुद्धा विविधायुधपाणयः । (१०।१)

abhyavartanta saṃkruddhā vividhāyudhapāṇayaḥ |

10.2१०.२

रथैर् अश्वैर् गजैश्चान्ये पादातैश्च बलोत्कटाः ॥ (१०।२)

rathair aśvair gajaiścānye pādātaiśca balotkaṭāḥ ||

11.1११.१

बाणशब्देन महता खुरनेमिस्वनेन च । (११।१)

bāṇaśabdena mahatā khuranemisvanena ca |

11.2११.२

हुंकारैः क्ष्वेडितोत्क्रुष्टैः सिंहनादैः सगर्जितैः ॥ (११।२)

huṃkāraiḥ kṣveḍitotkruṣṭaiḥ siṃhanādaiḥ sagarjitaiḥ ||

12.1१२.१

ज्यातलत्रस्वनैर् अन्ये गर्जन्तो ऽर्जुननन्दनम् । (१२।१)

jyātalatrasvanair anye garjanto 'rjunanandanam |

12.2१२.२

ब्रुवन्तश्च न नो जीवन्मोक्ष्यसे जीवताम् इति ॥ (१२।२)

bruvantaśca na no jīvanmokṣyase jīvatām iti ||

13.1१३.१

तांस्तथा ब्रुवतो दृष्ट्वा सौभद्रः प्रहसन्न् इव । (१३।१)

tāṃstathā bruvato dṛṣṭvā saubhadraḥ prahasann iva |

13.2१३.२

यो यः स्म प्राहरत् पूर्वं तं तं विव्याध पत्रिभिः ॥ (१३।२)

yo yaḥ sma prāharat pūrvaṃ taṃ taṃ vivyādha patribhiḥ ||

14.1१४.१

संदर्शयिष्यन्न् अस्त्राणि चित्राणि च लघूनि च । (१४।१)

saṃdarśayiṣyann astrāṇi citrāṇi ca laghūni ca |

14.2१४.२

आर्जुनिः समरे शूरो मृदुपूर्वम् अयुध्यत ॥ (१४।२)

ārjuniḥ samare śūro mṛdupūrvam ayudhyata ||

15.1१५.१

वासुदेवाद् उपात्तं यद् यद् अस्त्रं च धनंजयात् । (१५।१)

vāsudevād upāttaṃ yad yad astraṃ ca dhanaṃjayāt |

15.2१५.२

अदर्शयत तत् कार्ष्णिः कृष्णाभ्याम् अविशेषयन् ॥ (१५।२)

adarśayata tat kārṣṇiḥ kṛṣṇābhyām aviśeṣayan ||

16.1१६.१

दूरम् अस्यन् गुरुं भारं साधयंश्च पुनः पुनः । (१६।१)

dūram asyan guruṃ bhāraṃ sādhayaṃśca punaḥ punaḥ |

16.2१६.२

संदधद् विसृजंश्चेषून्निर्विशेषम् अदृश्यत ॥ (१६।२)

saṃdadhad visṛjaṃśceṣūnnirviśeṣam adṛśyata ||

17.1१७.१

चापमण्डलम् एवास्य विस्फुरद् दिक्ष्वदृश्यत । (१७।१)

cāpamaṇḍalam evāsya visphurad dikṣvadṛśyata |

17.2१७.२

तमो घ्नतः सुदीप्तस्य सवितुर् मण्डलं यथा ॥ (१७।२)

tamo ghnataḥ sudīptasya savitur maṇḍalaṃ yathā ||

18.1१८.१

ज्याशब्दः शुश्रुवे तस्य तलशब्दश्च दारुणः । (१८।१)

jyāśabdaḥ śuśruve tasya talaśabdaśca dāruṇaḥ |

18.2१८.२

महाशनिमुचः काले पयोदस्येव निस्वनः ॥ (१८।२)

mahāśanimucaḥ kāle payodasyeva nisvanaḥ ||

19.1१९.१

ह्रीमान् अमर्षी सौभद्रो मानकृत् प्रियदर्शनः । (१९।१)

hrīmān amarṣī saubhadro mānakṛt priyadarśanaḥ |

19.2१९.२

संमिमानयिषुर् वीरान् इष्वासांश्चाप्ययुध्यत ॥ (१९।२)

saṃmimānayiṣur vīrān iṣvāsāṃścāpyayudhyata ||

20.1२०.१

मृदुर् भूत्वा महाराज दारुणः समपद्यत । (२०।१)

mṛdur bhūtvā mahārāja dāruṇaḥ samapadyata |

20.2२०.२

वर्षाभ्यतीतो भगवाञ् शरदीव दिवाकरः ॥ (२०।२)

varṣābhyatīto bhagavāñ śaradīva divākaraḥ ||

21.1२१.१

शरान् विचित्रान्महतो रुक्मपुङ्खाञ् शिलाशितान् । (२१।१)

śarān vicitrānmahato rukmapuṅkhāñ śilāśitān |

21.2२१.२

मुमोच शतशः क्रुद्धो गभस्तीन् इव भास्करः ॥ (२१।२)

mumoca śataśaḥ kruddho gabhastīn iva bhāskaraḥ ||

22.1२२.१

क्षुरप्रैर् वत्सदन्तैश्च विपाठैश्च महायशाः । (२२।१)

kṣuraprair vatsadantaiśca vipāṭhaiśca mahāyaśāḥ |

22.2२२.२

नाराचैर् अर्धनाराचैर् भल्लैर् अज्ञलिकैर् अपि ॥ (२२।२)

nārācair ardhanārācair bhallair ajñalikair api ||

23.1२३.१

अवाकिरद् रथानीकं भारद्वाजस्य पश्यतः । (२३।१)

avākirad rathānīkaṃ bhāradvājasya paśyataḥ |

23.2२३.२

ततस्तत् सैन्यम् अभवद् विमुखं शरपीडितम् ॥ (२३।२)

tatastat sainyam abhavad vimukhaṃ śarapīḍitam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 7, 37

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit