महाभारतMahābhārata

MBh, 7, 43

1021 of 1995 · 43 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

संजय उवाच । (१।१)

saṃjaya uvāca

1.2१.२

सैन्धवेन निरुद्धेषु जयगृद्धिषु पाण्डुषु । (१।२)

saindhavena niruddheṣu jayagṛddhiṣu pāṇḍuṣu |

1.3१.३

सुघोरम् अभवद् युद्धं त्वदीयानां परैः सह ॥ (१।३)

sughoram abhavad yuddhaṃ tvadīyānāṃ paraiḥ saha ||

2.1२.१

प्रविश्य त्वार्जुनिः सेनां सत्यसंधो दुरासदाम् । (२।१)

praviśya tvārjuniḥ senāṃ satyasaṃdho durāsadām |

2.2२.२

व्यक्षोभयत तेजस्वी मकरः सागरं यथा ॥ (२।२)

vyakṣobhayata tejasvī makaraḥ sāgaraṃ yathā ||

3.1३.१

तं तथा शरवर्षेण क्षोभयन्तम् अरिंदमम् । (३।१)

taṃ tathā śaravarṣeṇa kṣobhayantam ariṃdamam |

3.2३.२

यथाप्रधानाः सौभद्रम् अभ्ययुः कुरुसत्तमाः ॥ (३।२)

yathāpradhānāḥ saubhadram abhyayuḥ kurusattamāḥ ||

4.1४.१

तेषां तस्य च संमर्दो दारुणः समपद्यत । (४।१)

teṣāṃ tasya ca saṃmardo dāruṇaḥ samapadyata |

4.2४.२

सृजतां शरवर्षाणि प्रसक्तम् अमितौजसाम् ॥ (४।२)

sṛjatāṃ śaravarṣāṇi prasaktam amitaujasām ||

5.1५.१

रथव्रजेन संरुद्धस्तैर् अमित्रैर् अथार्जुनिः । (५।१)

rathavrajena saṃruddhastair amitrair athārjuniḥ |

5.2५.२

वृषसेनस्य यन्तारं हत्वा चिछेद कार्मुकम् ॥ (५।२)

vṛṣasenasya yantāraṃ hatvā cicheda kārmukam ||

6.1६.१

तस्य विव्याध बलवाञ् शरैर् अश्वान् अजिह्मगैः । (६।१)

tasya vivyādha balavāñ śarair aśvān ajihmagaiḥ |

6.2६.२

वातायमानैर् अथ तैर् अश्वैर् अपहृतो रणात् ॥ (६।२)

vātāyamānair atha tair aśvair apahṛto raṇāt ||

7.1७.१

तेनान्तरेणाभिमन्योर् यन्तापासारयद् रथम् । (७।१)

tenāntareṇābhimanyor yantāpāsārayad ratham |

7.2७.२

रथव्रजास्ततो हृष्टाः साधु साध्विति चुक्रुशुः ॥ (७।२)

rathavrajāstato hṛṣṭāḥ sādhu sādhviti cukruśuḥ ||

8.1८.१

तं सिंहम् इव संक्रुद्धं प्रमथ्नन्तं शरैर् अरीन् । (८।१)

taṃ siṃham iva saṃkruddhaṃ pramathnantaṃ śarair arīn |

8.2८.२

आराद् आयान्तम् अभ्येत्य वसातीयो ऽभ्ययाद् द्रुतम् ॥ (८।२)

ārād āyāntam abhyetya vasātīyo 'bhyayād drutam ||

9.1९.१

सो ऽभिमन्युं शरैः षष्ट्या रुक्मपुङ्खैर् अवाकिरत् । (९।१)

so 'bhimanyuṃ śaraiḥ ṣaṣṭyā rukmapuṅkhair avākirat |

9.2९.२

अब्रवीच्च न मे जीवञ् जीवतो युधि मोक्ष्यसे ॥ (९।२)

abravīcca na me jīvañ jīvato yudhi mokṣyase ||

10.1१०.१

तम् अयस्मयवर्माणम् इषुणा आशुपातिना । (१०।१)

tam ayasmayavarmāṇam iṣuṇā āśupātinā |

10.2१०.२

विव्याध हृदि सौभद्रः स पपात व्यसुः क्षितौ ॥ (१०।२)

vivyādha hṛdi saubhadraḥ sa papāta vyasuḥ kṣitau ||

11.1११.१

वसात्यं निहतं दृष्ट्वा क्रुद्धाः क्षत्रियपुंगवाः । (११।१)

vasātyaṃ nihataṃ dṛṣṭvā kruddhāḥ kṣatriyapuṃgavāḥ |

11.2११.२

परिवव्रुस्तदा राजंस्तव पौत्रं जिघांसवः ॥ (११।२)

parivavrustadā rājaṃstava pautraṃ jighāṃsavaḥ ||

12.1१२.१

विस्फारयन्तश्चापानि नानारूपाण्यनेकशः । (१२।१)

visphārayantaścāpāni nānārūpāṇyanekaśaḥ |

12.2१२.२

तद् युद्धम् अभवद् रौद्रं सौभद्रस्यारिभिः सह ॥ (१२।२)

tad yuddham abhavad raudraṃ saubhadrasyāribhiḥ saha ||

13.1१३.१

तेषां शरान् सेष्वसनाञ् शरीराणि शिरांसि च । (१३।१)

teṣāṃ śarān seṣvasanāñ śarīrāṇi śirāṃsi ca |

13.2१३.२

सकुण्डलानि स्रग्वीणि क्रुद्धश्चिछेद फाल्गुनिः ॥ (१३।२)

sakuṇḍalāni sragvīṇi kruddhaścicheda phālguniḥ ||

14.1१४.१

सखड्गाः साङ्गुलित्राणाः सपट्टिशपरश्वधाः । (१४।१)

sakhaḍgāḥ sāṅgulitrāṇāḥ sapaṭṭiśaparaśvadhāḥ |

14.2१४.२

अदृश्यन्त भुजाश्छिन्ना हेमाभरणभूषिताः ॥ (१४।२)

adṛśyanta bhujāśchinnā hemābharaṇabhūṣitāḥ ||

15.1१५.१

स्रग्भिर् आभरणैर् वस्त्रैः पतितैश्च महाध्वजैः । (१५।१)

sragbhir ābharaṇair vastraiḥ patitaiśca mahādhvajaiḥ |

15.2१५.२

वर्मभिश्चर्मभिर् हारैर् मुकुटैश्छत्रचामरैः ॥ (१५।२)

varmabhiścarmabhir hārair mukuṭaiśchatracāmaraiḥ ||

16.1१६.१

अपस्करैर् अधिष्ठानैर् ईषादण्डकबन्धुरैः । (१६।१)

apaskarair adhiṣṭhānair īṣādaṇḍakabandhuraiḥ |

16.2१६.२

अक्षैर् विमथितैश्चक्रैर् भग्नैश्च बहुधा युगैः ॥ (१६।२)

akṣair vimathitaiścakrair bhagnaiśca bahudhā yugaiḥ ||

17.1१७.१

अनुकर्षैः पताकाभिस्तथा सारथिवाजिभिः । (१७।१)

anukarṣaiḥ patākābhistathā sārathivājibhiḥ |

17.2१७.२

रथैश्च भग्नैर् नागैश्च हतैः कीर्णाभवन्मही ॥ (१७।२)

rathaiśca bhagnair nāgaiśca hataiḥ kīrṇābhavanmahī ||

18.1१८.१

निहतैः क्षत्रियैः शूरैर् नानाजनपदेश्वरैः । (१८।१)

nihataiḥ kṣatriyaiḥ śūrair nānājanapadeśvaraiḥ |

18.2१८.२

जयगृद्धैर् वृता भूमिर् दारुणा समपद्यत ॥ (१८।२)

jayagṛddhair vṛtā bhūmir dāruṇā samapadyata ||

19.1१९.१

दिशो विचरतस्तस्य सर्वाश्च प्रदिशस्तथा । (१९।१)

diśo vicaratastasya sarvāśca pradiśastathā |

19.2१९.२

रणे ऽभिमन्योः क्रुद्धस्य रूपम् अन्तरधीयत ॥ (१९।२)

raṇe 'bhimanyoḥ kruddhasya rūpam antaradhīyata ||

20.1२०.१

काञ्चनं यद् यद् अस्यासीद् वर्म चाभरणानि च । (२०।१)

kāñcanaṃ yad yad asyāsīd varma cābharaṇāni ca |

20.2२०.२

धनुषश्च शराणां च तद् अपश्याम केवलम् ॥ (२०।२)

dhanuṣaśca śarāṇāṃ ca tad apaśyāma kevalam ||

21.1२१.१

तं तदा नाशकत् कश्चिच्चक्षुर्भ्याम् अभिवीक्षितुम् । (२१।१)

taṃ tadā nāśakat kaściccakṣurbhyām abhivīkṣitum |

21.2२१.२

आददानं शरैर् योधान्मध्ये सूर्यम् इव स्थितम् ॥ (२१।२)

ādadānaṃ śarair yodhānmadhye sūryam iva sthitam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 7, 43

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit