ब्रह्मोवाच । (१।१)

रजो ऽहं वः प्रवक्ष्यामि याथातथ्येन सत्तमाः । (१।२)

निबोधत महाभागा गुणवृत्तं च सर्वशः ॥ (१।३)

संघातो रूपम् आयासः सुखदुःखे हिमातपौ । (२।१)

ऐश्वर्यं विग्रहः संधिर् हेतुवादो ऽरतिः क्षमा ॥ (२।२)

बलं शौर्यं मदो रोषो व्यायामकलहावपि । (३।१)

ईर्ष्येप्सा पैशुनं युद्धं ममत्वं परिपालनम् ॥ (३।२)

वधबन्धपरिक्लेशाः क्रयो विक्रय एव च । (४।१)

निकृन्त छिन्द्धि भिन्द्धीति परमर्मावकर्तनम् ॥ (४।२)

उग्रं दारुणम् आक्रोशः परवित्तानुशासनम् । (५।१)

लोकचिन्ता विचिन्ता च मत्सरः परिभाषणम् ॥ (५।२)

मृषावादो मृषादानं विकल्पः परिभाषणम् । (६।१)

निन्दा स्तुतिः प्रशंसा च प्रतापः परितर्पणम् ॥ (६।२)

परिचर्या च शुश्रूषा सेवा तृष्णा व्यपाश्रयः । (७।१)

व्यूहो ऽनयः प्रमादश्च परितापः परिग्रहः ॥ (७।२)

संस्कारा ये च लोके ऽस्मिन् प्रवर्तन्ते पृथक् पृथक् । (८।१)

नृषु नारीषु भूतेषु द्रव्येषु शरणेषु च ॥ (८।२)

संतापो ऽप्रत्ययश्चैव व्रतानि नियमाश्च ये । (९।१)

प्रदानम् आशीर्युक्तं च सततं मे भवत्विति ॥ (९।२)

स्वधाकारो नमस्कारः स्वाहाकारो वषट्क्रिया । (१०।१)

याजनाध्यापने चोभे तथैवाहुः परिग्रहम् ॥ (१०।२)

इदं मे स्याद् इदं मे स्यात् स्नेहो गुणसमुद्भवः । (११।१)

अभिद्रोहस्तथा माया निकृतिर् मान एव च ॥ (११।२)

स्तैन्यं हिंसा परीवादः परितापः प्रजागरः । (१२।१)

स्तम्भो दम्भो ऽथ रागश्च भक्तिः प्रीतिः प्रमोदनम् ॥ (१२।२)

द्यूतं च जनवादश्च संबन्धाः स्त्रीकृताश्च ये । (१३।१)

नृत्तवादित्रगीतानि प्रसङ्गा ये च केचन । (१३।२)

सर्व एते गुणा विप्रा राजसाः संप्रकीर्तिताः ॥ (१३।३)

भूतभव्यभविष्याणां भावानां भुवि भावनाः । (१४।१)

त्रिवर्गनिरता नित्यं धर्मो ऽर्थः काम इत्यपि ॥ (१४।२)

कामवृत्ताः प्रमोदन्ते सर्वकामसमृद्धिभिः । (१५।१)

अर्वाक्स्रोतस इत्येते तैजसा रजसावृताः ॥ (१५।२)

अस्मिंल् लोके प्रमोदन्ते जायमानाः पुनः पुनः । (१६।१)

प्रेत्यभाविकम् ईहन्त इह लौकिकम् एव च । (१६।२)

ददति प्रतिगृह्णन्ति जपन्त्यथ च जुह्वति ॥ (१६।३)

रजोगुणा वो बहुधानुकीर्तिता यथावद् उक्तं गुणवृत्तम् एव च । (१७।१)

नरो हि यो वेद गुणान् इमान् सदा स राजसैः सर्वगुणैर् विमुच्यते ॥ (१७।२)