MBh, 1, 175
Select a line for its word-by-word analysis.
प्रययुर् द्रौपदीं द्रष्टुं तं च देवमहोत्सवम् ॥ (१।४)
prayayur draupadīṃ draṣṭuṃ taṃ ca devamahotsavam ||
ब्राह्मणान् ददृशुर् मार्गे गच्छतः सगणान् बहून् ॥ (२।२)
brāhmaṇān dadṛśur mārge gacchataḥ sagaṇān bahūn ||
तान् ऊचुर् ब्राह्मणा राजन् पाण्डवान् ब्रह्मचारिणः । (३।१)
tān ūcur brāhmaṇā rājan pāṇḍavān brahmacāriṇaḥ |
क्व भवन्तो गमिष्यन्ति कुतो वागच्छतेति ह ॥ (३।२)
kva bhavanto gamiṣyanti kuto vāgacchateti ha ||
गच्छताद्यैव पाञ्चालान् द्रुपदस्य निवेशनम् । (५।२)
gacchatādyaiva pāñcālān drupadasya niveśanam |
एकसार्थं प्रयाताः स्मो वयम् अप्यत्र गामिनः । (६।१)
ekasārthaṃ prayātāḥ smo vayam apyatra gāminaḥ |
वेदीमध्यात् समुत्पन्ना पद्मपत्रनिभेक्षणा ॥ (७।२)
vedīmadhyāt samutpannā padmapatranibhekṣaṇā ||
धृष्टद्युम्नस्य भगिनी द्रोणशत्रोः प्रतापिनः ॥ (८।२)
dhṛṣṭadyumnasya bhaginī droṇaśatroḥ pratāpinaḥ ||
स्वसा तस्यानवद्याङ्गी द्रौपदी तनुमध्यमा । (१०।१)
svasā tasyānavadyāṅgī draupadī tanumadhyamā |
नीलोत्पलसमो गन्धो यस्याः क्रोशात् प्रवायति ॥ (१०।२)
nīlotpalasamo gandho yasyāḥ krośāt pravāyati ||
तां यज्ञसेनस्य सुतां स्वयंवरकृतक्षणाम् । (११।१)
tāṃ yajñasenasya sutāṃ svayaṃvarakṛtakṣaṇām |
गच्छामहे वयं द्रष्टुं तं च देवमहोत्सवम् ॥ (११।२)
gacchāmahe vayaṃ draṣṭuṃ taṃ ca devamahotsavam ||
राजानो राजपुत्राश्च यज्वानो भूरिदक्षिणाः । (१२।१)
rājāno rājaputrāśca yajvāno bhūridakṣiṇāḥ |
स्वाध्यायवन्तः शुचयो महात्मानो यतव्रताः ॥ (१२।२)
svādhyāyavantaḥ śucayo mahātmāno yatavratāḥ ||
महारथाः कृतास्त्राश्च समुपैष्यन्ति भूमिपाः ॥ (१३।२)
mahārathāḥ kṛtāstrāśca samupaiṣyanti bhūmipāḥ ||
ते तत्र विविधान् दायान् विजयार्थं नरेश्वराः । (१४।१)
te tatra vividhān dāyān vijayārthaṃ nareśvarāḥ |
प्रदास्यन्ति धनं गाश्च भक्ष्यं भोज्यं च सर्वशः ॥ (१४।२)
pradāsyanti dhanaṃ gāśca bhakṣyaṃ bhojyaṃ ca sarvaśaḥ ||
प्रतिगृह्य च तत् सर्वं दृष्ट्वा चैव स्वयंवरम् । (१५।१)
pratigṛhya ca tat sarvaṃ dṛṣṭvā caiva svayaṃvaram |
नियोधकाश्च देशेभ्यः समेष्यन्ति महाबलाः ॥ (१६।२)
niyodhakāśca deśebhyaḥ sameṣyanti mahābalāḥ ||
एवं कौतूहलं कृत्वा दृष्ट्वा च प्रतिगृह्य च । (१७।१)
evaṃ kautūhalaṃ kṛtvā dṛṣṭvā ca pratigṛhya ca |
सहास्माभिर् महात्मानः पुनः प्रतिनिवर्त्स्यथ ॥ (१७।२)
sahāsmābhir mahātmānaḥ punaḥ pratinivartsyatha ||
दर्शनीयांश्च वः सर्वान् देवरूपान् अवस्थितान् । (१८।१)
darśanīyāṃśca vaḥ sarvān devarūpān avasthitān |
समीक्ष्य कृष्णा वरयेत् संगत्यान्यतमं वरम् ॥ (१८।२)
samīkṣya kṛṣṇā varayet saṃgatyānyatamaṃ varam ||
अयं भ्राता तव श्रीमान् दर्शनीयो महाभुजः । (१९।१)
ayaṃ bhrātā tava śrīmān darśanīyo mahābhujaḥ |
नियुध्यमानो विजयेत् संगत्या द्रविणं बहु । (१९।२)
niyudhyamāno vijayet saṃgatyā draviṇaṃ bahu |
आहरिष्यन्न् अयं नूनं प्रीतिं वो वर्धयिष्यति ॥ (१९।३)
āhariṣyann ayaṃ nūnaṃ prītiṃ vo vardhayiṣyati ||
परमं भो गमिष्यामो द्रष्टुं देवमहोत्सवम् । (२०।२)
paramaṃ bho gamiṣyāmo draṣṭuṃ devamahotsavam |
भवद्भिः सहिताः सर्वे कन्यायास्तं स्वयंवरम् ॥ (२०।३)
bhavadbhiḥ sahitāḥ sarve kanyāyāstaṃ svayaṃvaram ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.