महाभारतMahābhārata

MBh, 7, 27

1005 of 1995 · 61 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

संजय उवाच । (१।१)

saṃjaya uvāca

1.2१.२

यियासतस्ततः कृष्णः पार्थस्याश्वान्मनोजवान् । (१।२)

yiyāsatastataḥ kṛṣṇaḥ pārthasyāśvānmanojavān |

1.3१.३

अप्रैषीद्धेमसंछन्नान् द्रोणानीकाय पाण्डुरान् ॥ (१।३)

apraiṣīddhemasaṃchannān droṇānīkāya pāṇḍurān ||

2.1२.१

तं प्रयान्तं कुरुश्रेष्ठं स्वांस्त्रातुं द्रोणतापितान् । (२।१)

taṃ prayāntaṃ kuruśreṣṭhaṃ svāṃstrātuṃ droṇatāpitān |

2.2२.२

सुशर्मा भ्रातृभिः सार्धं युद्धार्थी पृष्ठतो ऽन्वयात् ॥ (२।२)

suśarmā bhrātṛbhiḥ sārdhaṃ yuddhārthī pṛṣṭhato 'nvayāt ||

3.1३.१

ततः श्वेतहयः कृष्णम् अब्रवीद् अजितं जयः । (३।१)

tataḥ śvetahayaḥ kṛṣṇam abravīd ajitaṃ jayaḥ |

3.2३.२

एष मां भ्रातृभिः सार्धं सुशर्माह्वयते ऽच्युत ॥ (३।२)

eṣa māṃ bhrātṛbhiḥ sārdhaṃ suśarmāhvayate 'cyuta ||

4.1४.१

दीर्यते चोत्तरेणैतत् सैन्यं नः शत्रुसूदन । (४।१)

dīryate cottareṇaitat sainyaṃ naḥ śatrusūdana |

4.2४.२

द्वैधीभूतं मनो मे ऽद्य कृतं संशप्तकैर् इदम् ॥ (४।२)

dvaidhībhūtaṃ mano me 'dya kṛtaṃ saṃśaptakair idam ||

5.1५.१

किं नु संशप्तकान् हन्मि स्वान् रक्षाम्यहितार्दितान् । (५।१)

kiṃ nu saṃśaptakān hanmi svān rakṣāmyahitārditān |

5.2५.२

इति मे त्वं मतं वेत्थ तत्र किं सुकृतं भवेत् ॥ (५।२)

iti me tvaṃ mataṃ vettha tatra kiṃ sukṛtaṃ bhavet ||

6.1६.१

एवम् उक्तस्तु दाशार्हः स्यन्दनं प्रत्यवर्तयत् । (६।१)

evam uktastu dāśārhaḥ syandanaṃ pratyavartayat |

6.2६.२

येन त्रिगर्ताधिपतिः पाण्डवं समुपाह्वयत् ॥ (६।२)

yena trigartādhipatiḥ pāṇḍavaṃ samupāhvayat ||

7.1७.१

ततो ऽर्जुनः सुशर्माणं विद्ध्वा सप्तभिर् आशुगैः । (७।१)

tato 'rjunaḥ suśarmāṇaṃ viddhvā saptabhir āśugaiḥ |

7.2७.२

ध्वजं धनुश्चास्य तथा क्षुराभ्यां समकृन्तत ॥ (७।२)

dhvajaṃ dhanuścāsya tathā kṣurābhyāṃ samakṛntata ||

8.1८.१

त्रिगर्ताधिपतेश्चापि भ्रातरं षड्भिर् आयसैः । (८।१)

trigartādhipateścāpi bhrātaraṃ ṣaḍbhir āyasaiḥ |

8.2८.२

साश्वं ससूतं त्वरितः पार्थः प्रैषीद् यमक्षयम् ॥ (८।२)

sāśvaṃ sasūtaṃ tvaritaḥ pārthaḥ praiṣīd yamakṣayam ||

9.1९.१

ततो भुजगसंकाशां सुशर्मा शक्तिम् आयसीम् । (९।१)

tato bhujagasaṃkāśāṃ suśarmā śaktim āyasīm |

9.2९.२

चिक्षेपार्जुनम् आदिश्य वासुदेवाय तोमरम् ॥ (९।२)

cikṣepārjunam ādiśya vāsudevāya tomaram ||

10.1१०.१

शक्तिं त्रिभिः शरैश्छित्त्वा तोमरं त्रिभिर् अर्जुनः । (१०।१)

śaktiṃ tribhiḥ śaraiśchittvā tomaraṃ tribhir arjunaḥ |

10.2१०.२

सुशर्माणं शरव्रातैर् मोहयित्वा न्यवर्तत ॥ (१०।२)

suśarmāṇaṃ śaravrātair mohayitvā nyavartata ||

11.1११.१

तं वासवम् इवायान्तं भूरिवर्षशरौघिणम् । (११।१)

taṃ vāsavam ivāyāntaṃ bhūrivarṣaśaraughiṇam |

11.2११.२

राजंस् तावकसैन्यानां नोग्रं कश्चिद् अवारयत् ॥ (११।२)

rājaṃs tāvakasainyānāṃ nograṃ kaścid avārayat ||

12.1१२.१

ततो धनंजयो बाणैस्तत एव महारथान् । (१२।१)

tato dhanaṃjayo bāṇaistata eva mahārathān |

12.2१२.२

आयाद् विनिघ्नन् कौरव्यान् दहन् कक्षम् इवानलः ॥ (१२।२)

āyād vinighnan kauravyān dahan kakṣam ivānalaḥ ||

13.1१३.१

तस्य वेगम् असह्यं तु कुन्तीपुत्रस्य धीमतः । (१३।१)

tasya vegam asahyaṃ tu kuntīputrasya dhīmataḥ |

13.2१३.२

नाशक्नुवंस्ते संसोढुं स्पर्शम् अग्नेर् इव प्रजाः ॥ (१३।२)

nāśaknuvaṃste saṃsoḍhuṃ sparśam agner iva prajāḥ ||

14.1१४.१

संवेष्टयन्न् अनीकानि शरवर्षेण पाण्डवः । (१४।१)

saṃveṣṭayann anīkāni śaravarṣeṇa pāṇḍavaḥ |

14.2१४.२

सुपर्णपातवद् राजन्न् आयात् प्राग्ज्योतिषं प्रति ॥ (१४।२)

suparṇapātavad rājann āyāt prāgjyotiṣaṃ prati ||

15.1१५.१

यत् तदानामयज्जिष्णुर् भरतानाम् अपायिनाम् । (१५।१)

yat tadānāmayajjiṣṇur bharatānām apāyinām |

15.2१५.२

धनुः क्षेमकरं संख्ये द्विषताम् अश्रुवर्धनम् ॥ (१५।२)

dhanuḥ kṣemakaraṃ saṃkhye dviṣatām aśruvardhanam ||

16.1१६.१

तद् एव तव पुत्रस्य राजन् दुर्द्यूतदेविनः । (१६।१)

tad eva tava putrasya rājan durdyūtadevinaḥ |

16.2१६.२

कृते क्षत्रविनाशाय धनुर् आयच्छद् अर्जुनः ॥ (१६।२)

kṛte kṣatravināśāya dhanur āyacchad arjunaḥ ||

17.1१७.१

तथा विक्षोभ्यमाणा सा पार्थेन तव वाहिनी । (१७।१)

tathā vikṣobhyamāṇā sā pārthena tava vāhinī |

17.2१७.२

व्यदीर्यत महाराज नौर् इवासाद्य पर्वतम् ॥ (१७।२)

vyadīryata mahārāja naur ivāsādya parvatam ||

18.1१८.१

ततो दश सहस्राणि न्यवर्तन्त धनुष्मताम् । (१८।१)

tato daśa sahasrāṇi nyavartanta dhanuṣmatām |

18.2१८.२

मतिं कृत्वा रणे क्रुद्धा वीरा जयपराजये ॥ (१८।२)

matiṃ kṛtvā raṇe kruddhā vīrā jayaparājaye ||

19.1१९.१

व्यपेतहृदयत्रास आपद्धर्मातिगो रथः । (१९।१)

vyapetahṛdayatrāsa āpaddharmātigo rathaḥ |

19.2१९.२

आर्छत् पार्थो गुरुं भारं सर्वभारसहो युधि ॥ (१९।२)

ārchat pārtho guruṃ bhāraṃ sarvabhārasaho yudhi ||

20.1२०.१

यथा नडवनं क्रुद्धः प्रभिन्नः षष्टिहायनः । (२०।१)

yathā naḍavanaṃ kruddhaḥ prabhinnaḥ ṣaṣṭihāyanaḥ |

20.2२०.२

मृद्नीयात् तद्वद् आयस्तः पार्थो ऽमृद्नाच्चमूं तव ॥ (२०।२)

mṛdnīyāt tadvad āyastaḥ pārtho 'mṛdnāccamūṃ tava ||

21.1२१.१

तस्मिन् प्रमथिते सैन्ये भगदत्तो नराधिपः । (२१।१)

tasmin pramathite sainye bhagadatto narādhipaḥ |

21.2२१.२

तेन नागेन सहसा धनंजयम् उपाद्रवत् ॥ (२१।२)

tena nāgena sahasā dhanaṃjayam upādravat ||

22.1२२.१

तं रथेन नरव्याघ्रः प्रत्यगृह्णाद् अभीतवत् । (२२।१)

taṃ rathena naravyāghraḥ pratyagṛhṇād abhītavat |

22.2२२.२

स संनिपातस्तुमुलो बभूव रथनागयोः ॥ (२२।२)

sa saṃnipātastumulo babhūva rathanāgayoḥ ||

23.1२३.१

कल्पिताभ्यां यथाशास्त्रं रथेन च गजेन च । (२३।१)

kalpitābhyāṃ yathāśāstraṃ rathena ca gajena ca |

23.2२३.२

संग्रामे चेरतुर् वीरौ भगदत्तधनंजयौ ॥ (२३।२)

saṃgrāme ceratur vīrau bhagadattadhanaṃjayau ||

24.1२४.१

ततो जीमूतसंकाशान्नागाद् इन्द्र इवाभिभूः । (२४।१)

tato jīmūtasaṃkāśānnāgād indra ivābhibhūḥ |

24.2२४.२

अभ्यवर्षच्छरौघेण भगदत्तो धनंजयम् ॥ (२४।२)

abhyavarṣaccharaugheṇa bhagadatto dhanaṃjayam ||

25.1२५.१

स चापि शरवर्षं तच्छरवर्षेण वासविः । (२५।१)

sa cāpi śaravarṣaṃ taccharavarṣeṇa vāsaviḥ |

25.2२५.२

अप्राप्तम् एव चिछेद भगदत्तस्य वीर्यवान् ॥ (२५।२)

aprāptam eva cicheda bhagadattasya vīryavān ||

26.1२६.१

ततः प्राग्ज्योतिषो राजा शरवर्षं निवार्य तत् । (२६।१)

tataḥ prāgjyotiṣo rājā śaravarṣaṃ nivārya tat |

26.2२६.२

शरैर् जघ्ने महाबाहुं पार्थं कृष्णं च भारत ॥ (२६।२)

śarair jaghne mahābāhuṃ pārthaṃ kṛṣṇaṃ ca bhārata ||

27.1२७.१

ततः स शरजालेन महताभ्यवकीर्य तौ । (२७।१)

tataḥ sa śarajālena mahatābhyavakīrya tau |

27.2२७.२

चोदयामास तं नागं वधायाच्युतपार्थयोः ॥ (२७।२)

codayāmāsa taṃ nāgaṃ vadhāyācyutapārthayoḥ ||

28.1२८.१

तम् आपतन्तं द्विरदं दृष्ट्वा क्रुद्धम् इवान्तकम् । (२८।१)

tam āpatantaṃ dviradaṃ dṛṣṭvā kruddham ivāntakam |

28.2२८.२

चक्रे ऽपसव्यं त्वरितः स्यन्दनेन जनार्दनः ॥ (२८।२)

cakre 'pasavyaṃ tvaritaḥ syandanena janārdanaḥ ||

29.1२९.१

सम्प्राप्तम् अपि नेयेष परावृत्तं महाद्विपम् । (२९।१)

samprāptam api neyeṣa parāvṛttaṃ mahādvipam |

29.2२९.२

सारोहं मृत्युसात् कर्तुं स्मरन् धर्मं धनंजयः ॥ (२९।२)

sārohaṃ mṛtyusāt kartuṃ smaran dharmaṃ dhanaṃjayaḥ ||

30.1३०.१

स तु नागो द्विपरथान् हयांश्चारुज्य मारिष । (३०।१)

sa tu nāgo dviparathān hayāṃścārujya māriṣa |

30.2३०.२

प्राहिणोन्मृत्युलोकाय ततो ऽक्रुध्यद् धनंजयः ॥ (३०।२)

prāhiṇonmṛtyulokāya tato 'krudhyad dhanaṃjayaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 7, 27

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit