वैशंपायन उवाच । (१।१)

कुरुराजे च रङ्गस्थे भीमे च बलिनां वरे । (१।२)

पक्षपातकृतस्नेहः स द्विधेवाभवज्जनः ॥ (१।३)

हा वीर कुरुराजेति हा भीमेति च नर्दताम् । (२।१)

पुरुषाणां सुविपुलाः प्रणादाः सहसोत्थिताः ॥ (२।२)

ततः क्षुब्धार्णवनिभं रङ्गम् आलोक्य बुद्धिमान् । (३।१)

भारद्वाजः प्रियं पुत्रम् अश्वत्थामानम् अब्रवीत् ॥ (३।२)

वारयैतौ महावीर्यौ कृतयोग्यावुभावपि । (४।१)

मा भूद् रङ्गप्रकोपो ऽयं भीमदुर्योधनोद्भवः । (४।२)

तत उत्थाय वेगेन अश्वत्थामा न्यवारयत् । (४।३)

गुरोर् आज्ञा भीम इति गान्धारे गुरुशासनम् । (४।४)

अलं योग्याकृतं वेगम् अलं साहसम् इत्युत ॥ (४।५)

ततस्तावुद्यतगदौ गुरुपुत्रेण वारितौ । (५।१)

युगान्तानिलसंक्षुब्धौ महावेगाविवार्णवौ ॥ (५।२)

ततो रङ्गाङ्गणगतो द्रोणो वचनम् अब्रवीत् । (६।१)

निवार्य वादित्रगणं महामेघनिभस्वनम् ॥ (६।२)

यो मे पुत्रात् प्रियतरः सर्वास्त्रविदुषां वरः । (७।१)

ऐन्द्रिर् इन्द्रानुजसमः स पार्थो दृश्यताम् इति ॥ (७।२)

आचार्यवचनेनाथ कृतस्वस्त्ययनो युवा । (८।१)

बद्धगोधाङ्गुलित्राणः पूर्णतूणः सकार्मुकः ॥ (८।२)

काञ्चनं कवचं बिभ्रत् प्रत्यदृश्यत फल्गुनः । (९।१)

सार्कः सेन्द्रायुधतडित् ससंध्य इव तोयदः ॥ (९।२)

ततः सर्वस्य रङ्गस्य समुत्पिञ्जो ऽभवन् महान् । (१०।१)

प्रावाद्यन्त च वाद्यानि सशङ्खानि समन्ततः ॥ (१०।२)

एष कुन्तीसुतः श्रीमान् एष पाण्डवमध्यमः । (११।१)

एष पुत्रो महेन्द्रस्य कुरूणाम् एष रक्षिता ॥ (११।२)

एषो ऽस्त्रविदुषां श्रेष्ठ एष धर्मभृतां वरः । (१२।१)

एष शीलवतां चापि शीलज्ञाननिधिः परः । (१२।२)

एष कंसविमर्दस्य साक्षात् प्राणसमः सखा । (१२।३)

एष यत् प्रतिजानाति तस्य पारं गमिष्यति ॥ (१२।४)

इत्येवम् अतुला वाचः शृण्वन्त्याः प्रेक्षकेरिताः । (१३।१)

कुन्त्याः प्रस्नवसंमिश्रैर् अस्रैः क्लिन्नम् उरो ऽभवत् ॥ (१३।२)

तेन शब्देन महता पूर्णश्रुतिर् अथाब्रवीत् । (१४।१)

धृतराष्ट्रो नरश्रेष्ठो विदुरं हृष्टमानसः ॥ (१४।२)

क्षत्तः क्षुब्धार्णवनिभः किम् एष सुमहास्वनः । (१५।१)

सहसैवोत्थितो रङ्गे भिन्दन्न् इव नभस्तलम् ॥ (१५।२)

विदुर उवाच । (१६।१)

एष पार्थो महाराज फल्गुनः पाण्डुनन्दनः । (१६।२)

अवतीर्णः सकवचस्तत्रैष सुमहास्वनः ॥ (१६।३)

धृतराष्ट्र उवाच । (१७।१)

धन्यो ऽस्म्यनुगृहीतो ऽस्मि रक्षितो ऽस्मि महामते । (१७।२)

पृथारणिसमुद्भूतैस्त्रिभिः पाण्डववह्निभिः ॥ (१७।३)

वैशंपायन उवाच । (१८।१)

तस्मिन् समुदिते रङ्गे कथंचित् पर्यवस्थिते । (१८।२)

दर्शयामास बीभत्सुर् आचार्याद् अस्त्रलाघवम् ॥ (१८।३)

आग्नेयेनासृजद् वह्निं वारुणेनासृजत् पयः । (१९।१)

वायव्येनासृजद् वायुं पार्जन्येनासृजद् घनान् ॥ (१९।२)

भौमेन प्राविशद् भूमिं पार्वतेनासृजद् गिरीन् । (२०।१)

अन्तर्धानेन चास्त्रेण पुनर् अन्तर्हितो ऽभवत् ॥ (२०।२)

क्षणात् प्रांशुः क्षणाद्ध्रस्वः क्षणाच्च रथधूर्गतः । (२१।१)

क्षणेन रथमध्यस्थः क्षणेनावापतन् महीम् ॥ (२१।२)

सुकुमारं च सूक्ष्मं च गुरुं चापि गुरुप्रियः । (२२।१)

सौष्ठवेनाभिसंयुक्तः सो ऽविध्यद् विविधैः शरैः ॥ (२२।२)

भ्रमतश्च वराहस्य लोहस्य प्रमुखे समम् । (२३।१)

पञ्च बाणान् असंसक्तान् स मुमोचैकबाणवत् ॥ (२३।२)

गव्ये विषाणकोशे च चले रज्ज्ववलम्बिते । (२४।१)

निचखान महावीर्यः सायकान् एकविंशतिम् ॥ (२४।२)

इत्येवमादि सुमहत् खड्गे धनुषि चाभवत् । (२५।१)

गदायां शस्त्रकुशलो दर्शनानि व्यदर्शयत् । (२५।२)

चक्रतोमरपाशानां भिण्डिपालपरश्वधाम् । (२५।३)

अन्येषां चापि शिक्षाणां दर्शयामास लाघवम् ॥ (२५।४)

ततः समाप्तभूयिष्ठे तस्मिन् कर्मणि भारत । (२६।१)

मन्दीभूते समाजे च वादित्रस्य च निस्वने ॥ (२६।२)

द्वारदेशात् समुद्भूतो माहात्म्यबलसूचकः । (२७।१)

वज्रनिष्पेषसदृशः शुश्रुवे भुजनिस्वनः । (२७।२)

स शब्दः सुमहान् आसीत् पूरयन्न् इव रोदसी ॥ (२७।३)

दीर्यन्ते किं नु गिरयः किं स्विद् भूमिर् विदीर्यते । (२८।१)

किं स्विद् आपूर्यते व्योम जलभारघनैर् घनैः ॥ (२८।२)

रङ्गस्यैवं मतिर् अभूत् क्षणेन वसुधाधिप । (२९।१)

द्वारं चाभिमुखाः सर्वे बभूवुः प्रेक्षकास्तदा ॥ (२९।२)

पञ्चभिर् भ्रातृभिः पार्थैर् द्रोणः परिवृतो बभौ । (३०।१)

पञ्चतारेण संयुक्तः सावित्रेणेव चन्द्रमाः ॥ (३०।२)

अश्वत्थाम्ना च सहितं भ्रातॄणां शतम् ऊर्जितम् । (३१।१)

दुर्योधनम् अमित्रघ्नम् उत्थितं पर्यवारयत् ॥ (३१।२)

स तैस्तदा भ्रातृभिर् उद्यतायुधैर् वृतो गदापाणिर् अवस्थितैः स्थितः । (३२।१)

बभौ यथा दानवसंक्षये पुरा पुरंदरो देवगणैः समावृतः ॥ (३२।२)