धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

भगवन् नाहम् अप्य् एतद् रोचये द्यूतसंस्तवम् । (१।२)

मन्ये तद् विधिनाक्रम्य कारितो ऽस्मीति वै मुने ॥ (१।३)

नैतद् रोचयते भीष्मो न द्रोणो विदुरो न च । (२।१)

गान्धारी नेच्छति द्यूतं तच्च मोहात् प्रवर्तितम् ॥ (२।२)

परित्यक्तुं न शक्नोमि दुर्योधनम् अचेतनम् । (३।१)

पुत्रस्नेहेन भगवञ्जानन्न् अपि यतव्रत ॥ (३।२)

व्यास उवाच । (४।१)

वैचित्रवीर्य नृपते सत्यम् आह यथा भवान् । (४।२)

दृढं वेद्मि परं पुत्रं परं पुत्रान्न विद्यते ॥ (४।३)

इन्द्रो ऽप्य् अश्रुनिपातेन सुरभ्या प्रतिबोधितः । (५।१)

अन्यैः समृद्धैर् अप्य् अर्थैर् न सुताद् विद्यते परम् ॥ (५।२)

अत्र ते वर्तयिष्यामि महद् आख्यानम् उत्तमम् । (६।१)

सुरभ्याश् चैव संवादम् इन्द्रस्य च विशां पते ॥ (६।२)

त्रिविष्टपगता राजन् सुरभिः प्रारुदत् किल । (७।१)

गवां माता पुरा तात ताम् इन्द्रो ऽन्वकृपायत ॥ (७।२)

इन्द्र उवाच । (८।१)

किम् इदं रोदिषि शुभे कच्चित् क्षेमं दिवौकसाम् । (८।२)

मानुषेष्वथवा गोषु नैतद् अल्पं भविष्यति ॥ (८।३)

सुरभिर् उवाच । (९।१)

विनिपातो न वः कश्चिद् दृश्यते त्रिदशाधिप । (९।२)

अहं तु पुत्रं शोचामि तेन रोदिमि कौशिक ॥ (९।३)

पश्यैनं कर्षकं रौद्रं दुर्बलं मम पुत्रकम् । (१०।१)

प्रतोदेनाभिनिघ्नन्तं लाङ्गलेन निपीडितम् ॥ (१०।२)

एतं दृष्ट्वा भृशं श्रान्तं वध्यमानं सुराधिप । (११।१)

कृपाविष्टास्मि देवेन्द्र मनश् चोद्विजते मम ॥ (११।२)

एकस् तत्र बलोपेतो धुरम् उद्वहते ऽधिकाम् । (१२।१)

अपरो ऽल्पबलप्राणः कृशो धमनिसंततः । (१२।२)

कृच्छ्राद् उद्वहते भारं तं वै शोचामि वासव ॥ (१२।३)

वध्यमानः प्रतोदेन तुद्यमानः पुनः पुनः । (१३।१)

नैव शक्नोति तं भारम् उद्वोढुं पश्य वासव ॥ (१३।२)

ततो ऽहं तस्य दुःखार्ता विरौमि भृशदुःखिता । (१४।१)

अश्रूण्यावर्तयन्ती च नेत्राभ्यां करुणायती ॥ (१४।२)

इन्द्र उवाच । (१५।१)

तव पुत्रसहस्रेषु पीड्यमानेषु शोभने । (१५।२)

किं कृपायितम् अस्त्यत्र पुत्र एको ऽत्र पीड्यते ॥ (१५।३)

सुरभिर् उवाच । (१६।१)

यदि पुत्रसहस्रं मे सर्वत्र समम् एव मे । (१६।२)

दीनस्य तु सतः शक्र पुत्रस्याभ्यधिका कृपा ॥ (१६।३)

व्यास उवाच । (१७।१)

तद् इन्द्रः सुरभीवाक्यं निशम्य भृशविस्मितः । (१७।२)

जीवितेनापि कौरव्य मेने ऽभ्यधिकम् आत्मजम् ॥ (१७।३)

प्रववर्ष च तत्रैव सहसा तोयम् उल्बणम् । (१८।१)

कर्षकस्याचरन्विघ्नं भगवान् पाकशासनः ॥ (१८।२)

तद् यथा सुरभिः प्राह समम् एवास्तु ते तथा । (१९।१)

सुतेषु राजन् सर्वेषु दीनेष्व् अभ्यधिका कृपा ॥ (१९।२)

यादृशो मे सुतः पाण्डुस् तादृशो मे ऽसि पुत्रक । (२०।१)

विदुरश् च महाप्राज्ञः स्नेहाद् एतद् ब्रवीम्यहम् ॥ (२०।२)

चिराय तव पुत्राणां शतम् एकश् च पार्थिव । (२१।१)

पाण्डोः पञ्चैव लक्ष्यन्ते ते ऽपि मन्दाः सुदुःखिताः ॥ (२१।२)

कथं जीवेयुर् अत्यन्तं कथं वर्धेयुर् इत्य् अपि । (२२।१)

इति दीनेषु पार्थेषु मनो मे परितप्यते ॥ (२२।२)

यदि पार्थिव कौरव्याञ्जीवमानान् इहेच्छसि । (२३।१)

दुर्योधनस् तव सुतः शमं गच्छतु पाण्डवैः ॥ (२३।२)