MBh, 12, 347
Select a line for its word-by-word analysis.
दत्ताभ्यनुज्ञः स्वं वेश्म कृतकर्मा विवस्वतः ॥ (१।३)
dattābhyanujñaḥ svaṃ veśma kṛtakarmā vivasvataḥ ||
तं भार्या समभिक्रामत् पादशौचादिभिर् गुणैः । (२।१)
taṃ bhāryā samabhikrāmat pādaśaucādibhir guṇaiḥ |
उपपन्नां च तां साध्वीं पन्नगः पर्यपृच्छत ॥ (२।२)
upapannāṃ ca tāṃ sādhvīṃ pannagaḥ paryapṛcchata ||
पूर्वम् उक्तेन विधिना युक्ता युक्तेन मत्समम् ॥ (३।२)
pūrvam uktena vidhinā yuktā yuktena matsamam ||
न खल्वस्यकृतार्थेन स्त्रीबुद्ध्या मार्दवीकृता । (४।१)
na khalvasyakṛtārthena strībuddhyā mārdavīkṛtā |
भृत्यानां स्वामिवचनं राज्ञां लोकानुपालनम् ॥ (५।३)
bhṛtyānāṃ svāmivacanaṃ rājñāṃ lokānupālanam ||
विप्रक्षत्रियवैश्यानां शुश्रूषा शूद्रकर्म तत् । (७।१)
viprakṣatriyavaiśyānāṃ śuśrūṣā śūdrakarma tat |
धर्मो हि धर्मसंबन्धाद् इन्द्रियाणां विशेषणम् ॥ (८।२)
dharmo hi dharmasaṃbandhād indriyāṇāṃ viśeṣaṇam ||
अहं कस्य कुतो वाहं कः को मे ह भवेद् इति । (९।१)
ahaṃ kasya kuto vāhaṃ kaḥ ko me ha bhaved iti |
प्रयोजनमतिर् नित्यम् एवं मोक्षाश्रमी भवेत् ॥ (९।२)
prayojanamatir nityam evaṃ mokṣāśramī bhavet ||
पतिव्रतात्वं भार्यायाः परमो धर्म उच्यते । (१०।१)
pativratātvaṃ bhāryāyāḥ paramo dharma ucyate |
तवोपदेशान्नागेन्द्र तच्च तत्त्वेन वेद्मि वै ॥ (१०।२)
tavopadeśānnāgendra tacca tattvena vedmi vai ||
साहं धर्मं विजानन्ती धर्मनित्ये त्वयि स्थिते । (११।१)
sāhaṃ dharmaṃ vijānantī dharmanitye tvayi sthite |
सत्पथं कथम् उत्सृज्य यास्यामि विषमे पथि ॥ (११।२)
satpathaṃ katham utsṛjya yāsyāmi viṣame pathi ||
अतिथीनां च सत्कारे नित्ययुक्तास्म्यतन्द्रिता ॥ (१२।२)
atithīnāṃ ca satkāre nityayuktāsmyatandritā ||
सप्ताष्टदिवसास्त्वद्य विप्रस्येहागतस्य वै । (१३।१)
saptāṣṭadivasāstvadya viprasyehāgatasya vai |
स च कार्यं न मे ख्याति दर्शनं तव काङ्क्षति ॥ (१३।२)
sa ca kāryaṃ na me khyāti darśanaṃ tava kāṅkṣati ||
गोमत्यास्त्वेष पुलिने त्वद्दर्शनसमुत्सुकः । (१४।१)
gomatyāstveṣa puline tvaddarśanasamutsukaḥ |
आसीनो ऽऽवर्तयन् ब्रह्म ब्राह्मणः संशितव्रतः ॥ (१४।२)
āsīno ''vartayan brahma brāhmaṇaḥ saṃśitavrataḥ ||
प्रस्थाप्यो मत्सकाशं स सम्प्राप्तो भुजगोत्तमः ॥ (१५।२)
prasthāpyo matsakāśaṃ sa samprāpto bhujagottamaḥ ||
एतच्छ्रुत्वा महाप्राज्ञ तत्र गन्तुं त्वम् अर्हसि । (१६।१)
etacchrutvā mahāprājña tatra gantuṃ tvam arhasi |
दातुम् अर्हसि वा तस्य दर्शनं दर्शनश्रवः ॥ (१६।२)
dātum arhasi vā tasya darśanaṃ darśanaśravaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.