युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

त्वयि याते महाबाहो संशप्तकबलं प्रति । (१।२)

प्रयत्नम् अकरोत् तीव्रम् आचार्यो ग्रहणे मम ॥ (१।३)

व्याढानीकं वयं द्रोणं वरयामः स्म सर्वशः । (२।१)

प्रतिव्यूह्य रथानीकं यतमानं तथा रणे ॥ (२।२)

स वार्यमाणो रथिभी रक्षितेन मया तथा । (३।१)

अस्मान् अपि जघानाशु पीडयन्निशितैः शरैः ॥ (३।२)

ते पीड्यमाना द्रोणेन द्रोणानीकं न शक्नुमः । (४।१)

प्रतिवीक्षितुम् अप्याजौ भेत्तुं तत् कुत एव तु ॥ (४।२)

वयं त्वप्रतिमं वीर्ये सर्वे सौभद्रम् आत्मजम् । (५।१)

उक्तवन्तः स्म ते तात भिन्द्ध्यनीकम् इति प्रभो ॥ (५।२)

स तथा चोदितो ऽस्माभिः सदश्व इव वीर्यवान् । (६।१)

असह्यम् अपि तं भारं वोढुम् एवोपचक्रमे ॥ (६।२)

स तवास्त्रोपदेशेन वीर्येण च समन्वितः । (७।१)

प्राविशत् तद् बलं बालः सुपर्ण इव सागरम् ॥ (७।२)

ते ऽनुयाता वयं वीरं सात्वतीपुत्रम् आहवे । (८।१)

प्रवेष्टुकामास्तेनैव येन स प्राविशच्चमूम् ॥ (८।२)

ततः सैन्धवको राजा क्षुद्रस्तात जयद्रथः । (९।१)

वरदानेन रुद्रस्य सर्वान्नः समवारयत् ॥ (९।२)

ततो द्रोणः कृपः कर्णो द्रौणिश्च स बृहद्बलः । (१०।१)

कृतवर्मा च सौभद्रं षड् रथाः पर्यवारयन् ॥ (१०।२)

परिवार्य तु तैः सर्वैर् युधि बालो महारथैः । (११।१)

यतमानः परं शक्त्या बहुभिर् विरथीकृतः ॥ (११।२)

ततो दौःशासनिः क्षिप्रं तथा तैर् विरथीकृतम् । (१२।१)

संशयं परमं प्राप्य दिष्टान्तेनाभ्ययोजयत् ॥ (१२।२)

स तु हत्वा सहस्राणि द्विपाश्वरथसादिनाम् । (१३।१)

राजपुत्रशतं चाग्र्यं वीरांश्चालक्षितान् बहून् ॥ (१३।२)

बृहद्बलं च राजानं स्वर्गेणाजौ प्रयोज्य ह । (१४।१)

ततः परमधर्मात्मा दिष्टान्तम् उपजग्मिवान् ॥ (१४।२)

एतावद् एव निर्वृत्तम् अस्माकं शोकवर्धनम् । (१५।१)

स चैवं पुरुषव्याघ्रः स्वर्गलोकम् अवाप्तवान् ॥ (१५।२)

संजय उवाच । (१६।१)

ततो ऽर्जुनो वचः श्रुत्वा धर्मराजेन भाषितम् । (१६।२)

हा पुत्र इति निःश्वस्य व्यथितो न्यपतद् भुवि ॥ (१६।३)

विषण्णवदनाः सर्वे परिगृह्य धनंजयम् । (१७।१)

नेत्रैर् अनिमिषैर् दीनाः प्रत्यवेक्षन् परस्परम् ॥ (१७।२)

प्रतिलभ्य ततः संज्ञां वासविः क्रोधमूर्छितः । (१८।१)

कम्पमानो ज्वरेणेव निःश्वसंश्च मुहुर् मुहुः ॥ (१८।२)

पाणिं पाणौ विनिष्पिष्य श्वसमानो ऽश्रुनेत्रवान् । (१९।१)

उन्मत्त इव विप्रेक्षन्न् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (१९।२)

सत्यं वः प्रतिजानामि श्वो ऽस्मि हन्ता जयद्रथम् । (२०।१)

न चेद् वधभयाद् भीतो धार्तराष्ट्रान् प्रहास्यति ॥ (२०।२)

न चास्माञ् शरणं गच्छेत् कृष्णं वा पुरुषोत्तमम् । (२१।१)

भवन्तं वा महाराज श्वो ऽस्मि हन्ता जयद्रथम् ॥ (२१।२)

धार्तराष्ट्रप्रियकरं मयि विस्मृतसौहृदम् । (२२।१)

पापं बालवधे हेतुं श्वो ऽस्मि हन्ता जयद्रथम् ॥ (२२।२)

रक्षमाणाश्च तं संख्ये ये मां योत्स्यन्ति केचन । (२३।१)

अपि द्रोणकृपौ वीरौ छादयिष्यामि ताञ् शरैः ॥ (२३।२)

यद्येतद् एवं संग्रामे न कुर्यां पुरुषर्षभाः । (२४।१)

मा स्म पुण्यकृतां लोकान् प्राप्नुयां शूरसंमतान् ॥ (२४।२)

ये लोका मातृहन्तॄणां ये चापि पितृघातिनाम् । (२५।१)

गुरुदारगामिनां ये च पिशुनानां च ये तथा ॥ (२५।२)

साधून् असूयतां ये च ये चापि परिवादिनाम् । (२६।१)

ये च निक्षेपहर्तॄणां ये च विश्वासघातिनाम् ॥ (२६।२)

भुक्तपूर्वां स्त्रियं ये च निन्दताम् अघशंसिनाम् । (२७।१)

ब्रह्मघ्नानां च ये लोका ये च गोघातिनाम् अपि ॥ (२७।२)

पायसं वा यवान्नं वा शाकं कृसरम् एव वा । (२८।१)

संयावापूपमांसानि ये च लोका वृथाश्नताम् । (२८।२)

तान् अह्नैवाधिगच्छेयं न चेद्धन्यां जयद्रथम् ॥ (२८।३)

वेदाध्यायिनम् अत्यर्थं संशितं वा द्विजोत्तमम् । (२९।१)

अवमन्यमानो यान् याति वृद्धान् साधूंस्तथा गुरून् ॥ (२९।२)

स्पृशतां ब्राह्मणं गां च पादेनाग्निं च यां लभेत् । (३०।१)

याप्सु श्लेष्म पुरीषं वा मूत्रं वा मुञ्चतां गतिः । (३०।२)

तां गच्छेयं गतिं घोरां न चेद्धन्यां जयद्रथम् ॥ (३०।३)

नग्नस्य स्नायमानस्य या च वन्ध्यातिथेर् गतिः । (३१।१)

उत्कोचिनां मृषोक्तीनां वञ्चकानां च या गतिः । (३१।२)

आत्मापहारिणां या च या च मिथ्याभिशंसिनाम् ॥ (३१।३)

भृत्यैः संदृश्यमानानां पुत्रदाराश्रितैस्तथा । (३२।१)

असंविभज्य क्षुद्राणां या गतिर् मृष्टम् अश्नताम् । (३२।२)

तां गच्छेयं गतिं घोरां न चेद्धन्यां जयद्रथम् ॥ (३२।३)

संश्रितं वापि यस्त्यक्त्वा साधुं तद्वचने रतम् । (३३।१)

न बिभर्ति नृशंसात्मा निन्दते चोपकारिणम् ॥ (३३।२)

अर्हते प्रातिवेश्याय श्राद्धं यो न ददाति च । (३४।१)

अनर्हते च यो दद्याद् वृषलीपत्युर् एव च ॥ (३४।२)

मद्यपो भिन्नमर्यादः कृतघ्नो भ्रातृनिन्दकः । (३५।१)

तेषां गतिम् इयां क्षिप्रं न चेद्धन्यां जयद्रथम् ॥ (३५।२)

धर्माद् अपेता ये चान्ये मया नात्रानुकीर्तिताः । (३६।१)

ये चानुकीर्तिताः क्षिप्रं तेषां गतिम् अवाप्नुयाम् । (३६।२)

यदि व्युष्टाम् इमां रात्रिं श्वो न हन्यां जयद्रथम् ॥ (३६।३)

इमां चाप्यपरां भूयः प्रतिज्ञां मे निबोधत । (३७।१)

यद्यस्मिन्न् अहते पापे सूर्यो ऽस्तम् उपयास्यति । (३७।२)

इहैव सम्प्रवेष्टाहं ज्वलितं जातवेदसम् ॥ (३७।३)

असुरसुरमनुष्याः पक्षिणो वोरगा वा पितृरजनिचरा वा ब्रह्मदेवर्षयो वा । (३८।१)

चरम् अचरम् अपीदं यत् परं चापि तस्मात् तद् अपि मम रिपुं तं रक्षितुं नैव शक्ताः ॥ (३८।२)

यदि विशति रसातलं तदग्र्यं वियद् अपि देवपुरं दितेः पुरं वा । (३९।१)

तद् अपि शरशतैर् अहं प्रभाते भृशम् अभिपत्य रिपोः शिरो ऽभिहर्ता ॥ (३९।२)

एवम् उक्त्वा विचिक्षेप गाण्डीवं सव्यदक्षिणम् । (४०।१)

तस्य शब्दम् अतिक्रम्य धनुःशब्दो ऽस्पृशद् दिवम् ॥ (४०।२)

अर्जुनेन प्रतिज्ञाते पाञ्चजन्यं जनार्दनः । (४१।१)

प्रदध्मौ तत्र संक्रुद्धो देवदत्तं धनंजयः ॥ (४१।२)

स पाञ्चजन्यो ऽच्युतवक्त्रवायुना भृशं सुपूर्णोदरनिःसृतध्वनिः । (४२।१)

जगत् सपातालवियद्दिगीश्वरं प्रकम्पयामास युगात्यये यथा ॥ (४२।२)

ततो वादित्रघोषाश्च प्रादुरासन् समन्ततः । (४३।१)

सिंहनादाश्च पाण्डूनां प्रतिज्ञाते महात्मना ॥ (४३।२)