संजय उवाच । (१।१)

ततो ऽपयाताः शरपातमात्रम् अवस्थिताः कुरवो भिन्नसेनाः । (१।२)

विद्युत्प्रकाशं ददृशुः समन्ताद् धनंजयास्त्रं समुदीर्यमाणम् ॥ (१।३)

तद् अर्जुनास्त्रं ग्रसते स्म वीरान् वियत् तथाकाशम् अनन्तघोषम् । (२।१)

क्रुद्धेन पार्थेन तदाशु सृष्टं वधाय कर्णस्य महाविमर्दे ॥ (२।२)

रामाद् उपात्तेन महामहिम्ना आथर्वणेनारिविनाशनेन । (३।१)

तद् अर्जुनास्त्रं व्यधमद् दहन्तं पार्थं च बाणैर् निशितैर् निजघ्ने ॥ (३।२)

ततो विमर्दः सुमहान् बभूव तस्यार्जुनस्याधिरथेश् च राजन् । (४।१)

अन्योन्यम् आसादयतोः पृषत्कैर् विषाणघातैर् द्विपयोर् इवोग्रैः ॥ (४।२)

ततो रिपुघ्नं समधत्त कर्णः सुसंशितं सर्पमुखं ज्वलन्तम् । (५।१)

रौद्रं शरं संयति सुप्रधौतं पार्थार्थम् अत्यर्थचिराय गुप्तम् ॥ (५।२)

सदार्चितं चन्दनचूर्णशायिनं सुवर्णनालीशयनं महाविषम् । (६।१)

प्रदीप्तम् ऐरावतवंशसंभवं शिरो जिहीर्षुर् युधि फल्गुनस्य ॥ (६।२)

तम् अब्रवीन् मद्रराजो महात्मा वैकर्तनं प्रेक्ष्य हि संहितेषुम् । (७।१)

न कर्ण ग्रीवाम् इषुर् एष प्राप्स्यते संलक्ष्य संधत्स्व शरं शिरोघ्नम् ॥ (७।२)

अथाब्रवीत् क्रोधसंरक्तनेत्रः कर्णः शल्यं संधितेषुः प्रसह्य । (८।१)

न संधत्ते द्विः शरं शल्य कर्णो न मादृशाः शाठ्ययुक्ता भवन्ति ॥ (८।२)

तथैवम् उक्त्वा विससर्ज तं शरं बलाहकं वर्षघनाभिपूजितम् । (९।१)

हतो ऽसि वै फल्गुन इत्य् अवोचत् ततस् त्वरन्न् ऊर्जितम् उत्ससर्ज ॥ (९।२)

संधीयमानं भुजगं दृष्ट्वा कर्णेन माधवः । (१०।१)

आक्रम्य स्यन्दनं पद्भ्यां बलेन बलिनां वरः ॥ (१०।२)

अवगाढे रथे भूमौ जानुभ्याम् अगमन् हयाः । (११।१)

ततः शरः सो ऽभ्यहनत् किरीटं तस्य धीमतः ॥ (११।२)

अथार्जुनस्योत्तमगात्रभूषणं धरावियद्द्योसलिलेषु विश्रुतम् । (१२।१)

बलास्त्रसर्गोत्तमयत्नमन्युभिः शरेण मूर्ध्नः स जहार सूतजः ॥ (१२।२)

दिवाकरेन्दुज्वलनग्रहत्विषं सुवर्णमुक्तामणिजालभूषितम् । (१३।१)

पुरंदरार्थं तपसा प्रयत्नतः स्वयं कृतं यद् भुवनस्य सूनुना ॥ (१३।२)

महार्हरूपं द्विषतां भयंकरं विभाति चात्यर्थसुखं सुगन्धि तत् । (१४।१)

निजघ्नुषे देवरिपून् सुरेश्वरः स्वयं ददौ यत् सुमनाः किरीटिने ॥ (१४।२)

हराम्बुपाखण्डलवित्तगोप्तृभिः पिनाकपाशाशनिसायकोत्तमैः । (१५।१)

सुरोत्तमैर् अप्य् अविषह्यम् अर्दितुं प्रसह्य नागेन जहार यद् वृषः ॥ (१५।२)

तद् उत्तमेषून् मथितं विषाग्निना प्रदीप्तम् अर्चिष्मद् अभिक्षिति प्रियम् । (१६।१)

पपात पार्थस्य किरीटम् उत्तमं दिवाकरो ऽस्ताद् इव पर्वताज् ज्वलन् ॥ (१६।२)

ततः किरीटं बहुरत्नमण्डितं जहार नागो ऽर्जुनमूर्धतो बलात् । (१७।१)

गिरेः सुजाताङ्कुरपुष्पितद्रुमं महेन्द्रवज्रः शिखरं यथोत्तमम् ॥ (१७।२)

मही वियद् द्यौः सलिलानि वायुना यथा विभिन्नानि विभान्ति भारत । (१८।१)

तथैव शब्दो भुवनेष्व् अभूत् तदा जना व्यवस्यन् व्यथिताश् च चस्खलुः ॥ (१८।२)

ततः समुद्ग्रथ्य सितेन वाससा स्वमूर्धजान् अव्यथितः स्थितो ऽर्जुनः । (१९।१)

विभाति सम्पूर्णमरीचिभास्वता शिरोगतेनोदयपर्वतो यथा ॥ (१९।२)

बलाहकः कर्णभुजेरितस् ततो हुताशनार्कप्रतिमद्युतिर् महान् । (२०।१)

महोरगः कृतवैरो ऽर्जुनेन किरीटम् आसाद्य समुत्पपात ॥ (२०।२)

तम् अब्रवीद् विद्धि कृतागसं मे कृष्णाद्य मातुर् वधजातवैरम् । (२१।१)

ततः कृष्णः पार्थम् उवाच संख्ये महोरगं कृतवैरं जहि त्वम् ॥ (२१।२)

स एवम् उक्तो मधुसूदनेन गाण्डीवधन्वा रिपुषूग्रधन्वा । (२२।१)

उवाच को न्व् एष ममाद्य नागः स्वयं य आगाद् गरुडस्य वक्त्रम् ॥ (२२।२)

कृष्ण उवाच । (२३।१)

यो ऽसौ त्वया खाण्डवे चित्रभानुं संतर्पयानेन धनुर्धरेण । (२३।२)

वियद्गतो बाणनिकृत्तदेहो ह्य् अनेकरूपो निहतास्य माता ॥ (२३।३)

ततस् तु जिष्णुः परिहृत्य शेषांश् चिछेद षड्भिर् निशितैः सुधारैः । (२४।१)

नागं वियत् तिर्यग् इवोत्पतन्तं स छिन्नगात्रो निपपात भूमौ ॥ (२४।२)

तस्मिन् मुहूर्ते दशभिः पृषत्कैः शिलाशितैर् बर्हिणवाजितैश् च । (२५।१)

विव्याध कर्णः पुरुषप्रवीरं धनंजयं तिर्यग् अवेक्षमाणम् ॥ (२५।२)

ततो ऽर्जुनो द्वादशभिर् विमुक्तैर् आकर्णमुक्तैर् निशितैः समर्प्य । (२६।१)

नाराचम् आशीविषतुल्यवेगम् आकर्णपूर्णायतम् उत्ससर्ज ॥ (२६।२)

स चित्रवर्मेषुवरो विदार्य प्राणान् निरस्यन्न् इव साधु मुक्तः । (२७।१)

कर्णस्य पीत्वा रुधिरं विवेश वसुंधरां शोणितवाजदिग्धः ॥ (२७।२)

ततो वृषो बाणनिपातकोपितो महोरगो दण्डविघट्टितो यथा । (२८।१)

तथाशुकारी व्यसृजच्छरोत्तमान् महाविषः सर्प इवोत्तमं विषम् ॥ (२८।२)

जनार्दनं द्वादशभिः पराभिनन् नवैर् नवत्या च शरैस् तथार्जुनम् । (२९।१)

शरेण घोरेण पुनश् च पाण्डवं विभिद्य कर्णो ऽभ्यनदज् जहास च ॥ (२९।२)

तम् अस्य हर्षं ममृषे न पाण्डवो बिभेद मर्माणि ततो ऽस्य मर्मवित् । (३०।१)

परं शरैः पत्रिभिर् इन्द्रविक्रमस् तथा यथेन्द्रो बलम् ओजसाहनत् ॥ (३०।२)

ततः शराणां नवतीर् नवार्जुनः ससर्ज कर्णे ऽन्तकदण्डसंनिभाः । (३१।१)

शरैर् भृशायस्ततनुः प्रविव्यथे तथा यथा वज्रविदारितो ऽचलः ॥ (३१।२)

मणिप्रवेकोत्तमवज्रहाटकैर् अलंकृतं चास्य वराङ्गभूषणम् । (३२।१)

प्रविद्धम् उर्व्यां निपपात पत्रिभिर् धनंजयेनोत्तमकुण्डले ऽपि च ॥ (३२।२)

महाधनं शिल्पिवरैः प्रयत्नतः कृतं यद् अस्योत्तमवर्म भास्वरम् । (३३।१)

सुदीर्घकालेन तद् अस्य पाण्डवः क्षणेन बाणैर् बहुधा व्यशातयत् ॥ (३३।२)

स तं विवर्माणम् अथोत्तमेषुभिः शरैश् चतुर्भिः कुपितः पराभिनत् । (३४।१)

स विव्यथे ऽत्यर्थम् अरिप्रहारितो यथातुरः पित्तकफानिलव्रणैः ॥ (३४।२)

महाधनुर्मण्डलनिःसृतैः शितैः क्रियाप्रयत्नप्रहितैर् बलेन च । (३५।१)

ततक्ष कर्णं बहुभिः शरोत्तमैर् बिभेद मर्मस्व् अपि चार्जुनस् त्वरन् ॥ (३५।२)

दृढाहतः पत्रिभिर् उग्रवेगैः पार्थेन कर्णो विविधैः शिताग्रैः । (३६।१)

बभौ गिरिर् गैरिकधातुरक्तः क्षरन् प्रपातैर् इव रक्तम् अम्भः ॥ (३६।२)

साश्वं तु कर्णं सरथं किरीटी समाचिनोद् भारत वत्सदन्तैः । (३७।१)

प्रच्छादयामास दिशश् च बाणैः सर्वप्रयत्नात् तपनीयपुङ्खैः ॥ (३७।२)

स वत्सदन्तैः पृथुपीनवक्षाः समाचितः स्माधिरथिर् विभाति । (३८।१)

सुपुष्पिताशोकपलाशशाल्मलिर् यथाचलः स्पन्दनचन्दनायुतः ॥ (३८।२)

शरैः शरीरे बहुधा समर्पितैर् विभाति कर्णः समरे विशां पते । (३९।१)

महीरुहैर् आचितसानुकन्दरो यथा महेन्द्रः शुभकर्णिकारवान् ॥ (३९।२)

स बाणसंघान् धनुषा व्यवासृजन् विभाति कर्णः शरजालरश्मिवान् । (४०।१)

सलोहितो रक्तगभस्तिमण्डलो दिवाकरो ऽस्ताभिमुखो यथा तथा ॥ (४०।२)

बाह्वन्तराद् आधिरथेर् विमुक्तान् बाणान् महाहीन् इव दीप्यमानान् । (४१।१)

व्यध्वंसयन् अर्जुनबाहुमुक्ताः शराः समासाद्य दिशः शिताग्राः ॥ (४१।२)

ततश् चक्रमपतत् तस्य भूमौ स विह्वलः समरे सूतपुत्रः । (४२।१)

घूर्णे रथे ब्राह्मणस्याभिशापाद् रामाद् उपात्ते ऽप्रतिभाति चास्त्रे ॥ (४२।२)

अमृष्यमाणो व्यसनानि तानि हस्तौ विधुन्वन् स विगर्हमाणः । (४३।१)

धर्मप्रधानान् अभिपाति धर्म इत्य् अब्रुवन् धर्मविदः सदैव । (४३।२)

ममापि निम्नो ऽद्य न पाति भक्तान् मन्ये न नित्यं परिपाति धर्मः ॥ (४३।३)

एवं ब्रुवन् प्रस्खलिताश्वसूतो विचाल्यमानो ऽर्जुनशस्त्रपातैः । (४४।१)

मर्माभिघाताच् चलितः क्रियासु पुनः पुनर् धर्मम् अगर्हद् आजौ ॥ (४४।२)

ततः शरैर् भीमतरैर् अविध्यत् त्रिभिर् आहवे । (४५।१)

हस्ते कर्णस् तदा पार्थम् अभ्यविध्यच् च सप्तभिः ॥ (४५।२)

ततो ऽर्जुनः सप्तदश तिग्मतेजान् अजिह्मगान् । (४६।१)

इन्द्राशनिसमान् घोरान् असृजत् पावकोपमान् ॥ (४६।२)

निर्भिद्य ते भीमवेगा न्यपतन् पृथिवीतले । (४७।१)

कम्पितात्मा तथा कर्णः शक्त्या चेष्टाम् अदर्शयत् ॥ (४७।२)

बलेनाथ स संस्तभ्य ब्रह्मास्त्रं समुदैरयत् । (४८।१)

ऐन्द्रास्त्रम् अर्जुनश् चापि तद् दृष्ट्वाभिन्यमन्त्रयत् ॥ (४८।२)

गाण्डीवं ज्यां च बाणांश् च अनुमन्त्र्य धनंजयः । (४९।१)

असृजच्छरवर्षाणि वर्षाणीव पुरंदरः ॥ (४९।२)

ततस् तेजोमया बाणा रथात् पार्थस्य निःसृताः । (५०।१)

प्रादुरासन् महावीर्याः कर्णस्य रथम् अन्तिकात् ॥ (५०।२)

तान् कर्णस् त्व् अग्रतो ऽभ्यस्तान् मोघांश् चक्रे महारथः । (५१।१)

ततो ऽब्रवीद् वृष्णिवीरस् तस्मिन्न् अस्त्रे विनाशिते ॥ (५१।२)

विसृजास्त्रं परं पार्थ राधेयो ग्रसते शरान् । (५२।१)

ब्रह्मास्त्रम् अर्जुनश् चापि संमन्त्र्याथ प्रयोजयत् ॥ (५२।२)

छादयित्वा ततो बाणैः कर्णं प्रभ्राम्य चार्जुनः । (५३।१)

तस्य कर्णः शरैः क्रुद्धश् चिछेद ज्यां सुतेजनैः ॥ (५३।२)

ततो ज्याम् अवधायान्याम् अनुमृज्य च पाण्डवः । (५४।१)

शरैर् अवाकिरत् कर्णं दीप्यमानैः सहस्रशः ॥ (५४।२)

तस्य ज्याछेदनं कर्णो ज्यावधानं च संयुगे । (५५।१)

नान्वबुध्यत शीघ्रत्वात् तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥ (५५।२)

अस्त्रैर् अस्त्राणि राधेयः प्रत्यहन् सव्यसाचिनः । (५६।१)

चक्रे चाभ्यधिकं पार्थात् स्ववीर्यं प्रतिदर्शयन् ॥ (५६।२)

ततः कृष्णो ऽर्जुनं दृष्ट्वा कर्णास्त्रेणाभिपीडितम् । (५७।१)

अभ्यस्येत्य् अब्रवीत् पार्थम् आतिष्ठास्त्रम् अनुत्तमम् ॥ (५७।२)

ततो ऽन्यम् अग्निसदृशं शरं सर्पविषोपमम् । (५८।१)

अश्मसारमयं दिव्यम् अनुमन्त्र्य धनंजयः ॥ (५८।२)

रौद्रम् अस्त्रं समादाय क्षेप्तुकामः किरीटवान् । (५९।१)

ततो ऽग्रसन् मही चक्रं राधेयस्य महामृधे ॥ (५९।२)

ग्रस्तचक्रस् तु राधेयः कोपाद् अश्रूण्य् अवर्तयत् । (६०।१)

सो ऽब्रवीद् अर्जुनं चापि मुहूर्तं क्षम पाण्डव ॥ (६०।२)

मध्ये चक्रम् अवग्रस्तं दृष्ट्वा दैवाद् इदं मम । (६१।१)

पार्थ कापुरुषाचीर्णम् अभिसंधिं विवर्जय ॥ (६१।२)

प्रकीर्णकेशे विमुखे ब्राह्मणे च कृताञ्जलौ । (६२।१)

शरणागते न्यस्तशस्त्रे तथा व्यसनगे ऽर्जुन ॥ (६२।२)

अबाणे भ्रष्टकवचे भ्रष्टभग्नायुधे तथा । (६३।१)

न शूराः प्रहरन्त्य् आजौ न राज्ञे पार्थिवास् तथा । (६३।२)

त्वं च शूरो ऽसि कौन्तेय तस्मात् क्षम मुहूर्तकम् ॥ (६३।३)

यावच् चक्रम् इदं भूमेर् उद्धरामि धनंजय । (६४।१)

न मां रथस्थो भूमिष्ठम् असज्जं हन्तुम् अर्हसि । (६४।२)

न वासुदेवात् त्वत्तो वा पाण्डवेय बिभेम्य् अहम् ॥ (६४।३)

त्वं हि क्षत्रियदायादो महाकुलविवर्धनः । (६५।१)

स्मृत्वा धर्मोपदेशं त्वं मुहूर्तं क्षम पाण्डव ॥ (६५।२)