सूत उवाच । (१।१)

मातुः सकाशात् तं शापं श्रुत्वा पन्नगसत्तमः । (१।२)

वासुकिश्चिन्तयामास शापो ऽयं न भवेत् कथम् ॥ (१।३)

ततः स मन्त्रयामास भ्रातृभिः सह सर्वशः । (२।१)

ऐरावतप्रभृतिभिर् ये स्म धर्मपरायणाः ॥ (२।२)

वासुकिर् उवाच । (३।१)

अयं शापो यथोद्दिष्टो विदितं वस्तथानघाः । (३।२)

तस्य शापस्य मोक्षार्थं मन्त्रयित्वा यतामहे ॥ (३।३)

सर्वेषाम् एव शापानां प्रतिघातो हि विद्यते । (४।१)

न तु मात्राभिशप्तानां मोक्षो विद्येत पन्नगाः । (४।२)

आराध्य तु जगन्नाथं ब्रह्माणं पन्नगोत्तमाः । (४।३)

मातृशापविमोक्षार्थं न शेषो लब्धवान् वरम् ॥ (४।४)

अव्ययस्याप्रमेयस्य सत्यस्य च तथाग्रतः । (५।१)

शप्ता इत्येव मे श्रुत्वा जायते हृदि वेपथुः ॥ (५।२)

नूनं सर्वविनाशो ऽयम् अस्माकं समुदाहृतः । (६।१)

शापः सृष्टो महाघोरो मात्रा खल्वविनीतया । (६।२)

न ह्येनां सो ऽव्ययो देवः शपन्तीं प्रत्यषेधयत् ॥ (६।३)

तस्मात् संमन्त्रयामो ऽत्र भुजगानाम् अनामयम् । (७।१)

यथा भवेत सर्वेषां मा नः कालो ऽत्यगाद् अयम् । (७।२)

सर्व एव हि नस्तावद् बुद्धिमन्तो विचक्षणाः ॥ (७।३)

अपि मन्त्रयमाणा हि हेतुं पश्याम मोक्षणे । (८।१)

यथा नष्टं पुरा देवा गूढम् अग्निं गुहागतम् ॥ (८।२)

यथा स यज्ञो न भवेद् यथा वापि पराभवेत् । (९।१)

जनमेजयस्य सर्पाणां विनाशकरणाय हि ॥ (९।२)

सूत उवाच । (१०।१)

तथेत्युक्त्वा तु ते सर्वे काद्रवेयाः समागताः । (१०।२)

समयं चक्रिरे तत्र मन्त्रबुद्धिविशारदाः । (१०।३)

तेषु तत्रोपविष्टेषु पन्नगेषु द्विजोत्तम । (१०।४)

एलापत्त्रो ऽब्रवीत् तेषां मन्त्रविद्योत्तमो बलैः ॥ (१०।५)

एके तत्राब्रुवन् नागा वयं भूत्वा द्विजर्षभाः । (११।१)

जनमेजयं तं भिक्षामो यज्ञस्ते न भवेद् इति ॥ (११।२)

अपरे त्वब्रुवन् नागास्तत्र पण्डितमानिनः । (१२।१)

मन्त्रिणो ऽस्य वयं सर्वे भविष्यामः सुसंमताः ॥ (१२।२)

स नः प्रक्ष्यति सर्वेषु कार्येष्वर्थविनिश्चयम् । (१३।१)

तत्र बुद्धिं प्रवक्ष्यामो यथा यज्ञो निवर्तते ॥ (१३।२)

स नो बहुमतान् राजा बुद्ध्वा बुद्धिमतां वरः । (१४।१)

यज्ञार्थं प्रक्ष्यति व्यक्तं नेति वक्ष्यामहे वयम् ॥ (१४।२)

दर्शयन्तो बहून् दोषान् प्रेत्य चेह च दारुणान् । (१५।१)

हेतुभिः कारणैश्चैव यथा यज्ञो भवेन् न सः ॥ (१५।२)

अथवा य उपाध्यायः क्रतौ तस्मिन् भविष्यति । (१६।१)

सर्पसत्रविधानज्ञो राजकार्यहिते रतः ॥ (१६।२)

तं गत्वा दशतां कश्चिद् भुजगः स मरिष्यति । (१७।१)

तस्मिन् हते यज्ञकरे क्रतुः स न भविष्यति ॥ (१७।२)

ये चान्ये सर्पसत्रज्ञा भविष्यन्त्यस्य ऋत्विजः । (१८।१)

तांश्च सर्वान् दशिष्यामः कृतम् एवं भविष्यति ॥ (१८।२)

तत्रापरे ऽमन्त्रयन्त धर्मात्मानो भुजंगमाः । (१९।१)

अबुद्धिर् एषा युष्माकं ब्रह्महत्या न शोभना ॥ (१९।२)

सम्यक् सद्धर्ममूला हि व्यसने शान्तिर् उत्तमा । (२०।१)

अधर्मोत्तरता नाम कृत्स्नं व्यापादयेज्जगत् ॥ (२०।२)

अपरे त्वब्रुवन् नागाः समिद्धं जातवेदसम् । (२१।१)

वर्षैर् निर्वापयिष्यामो मेघा भूत्वा सविद्युतः ॥ (२१।२)

स्रुग्भाण्डं निशि गत्वा वा अपरे भुजगोत्तमाः । (२२।१)

प्रमत्तानां हरन्त्वाशु विघ्न एवं भविष्यति ॥ (२२।२)

यज्ञे वा भुजगास्तस्मिञ्शतशो ऽथ सहस्रशः । (२३।१)

जनं दशन्तु वै सर्वम् एवं त्रासो भविष्यति ॥ (२३।२)

अथवा संस्कृतं भोज्यं दूषयन्तु भुजंगमाः । (२४।१)

स्वेन मूत्रपुरीषेण सर्वभोज्यविनाशिना ॥ (२४।२)

अपरे त्वब्रुवंस्तत्र ऋत्विजो ऽस्य भवामहे । (२५।१)

यज्ञविघ्नं करिष्यामो दीयतां दक्षिणा इति । (२५।२)

वश्यतां च गतो ऽसौ नः करिष्यति यथेप्सितम् ॥ (२५।३)

अपरे त्वब्रुवंस्तत्र जले प्रक्रीडितं नृपम् । (२६।१)

गृहम् आनीय बध्नीमः क्रतुर् एवं भवेन् न सः ॥ (२६।२)

अपरे त्वब्रुवंस्तत्र नागाः सुकृतकारिणः । (२७।१)

दशामैनं प्रगृह्याशु कृतम् एवं भविष्यति । (२७।२)

छिन्नं मूलम् अनर्थानां मृते तस्मिन् भविष्यति ॥ (२७।३)

एषा वै नैष्ठिकी बुद्धिः सर्वेषाम् एव संमता । (२८।१)

यथा वा मन्यसे राजंस्तत् क्षिप्रं संविधीयताम् ॥ (२८।२)

इत्युक्त्वा समुदैक्षन्त वासुकिं पन्नगेश्वरम् । (२९।१)

वासुकिश्चापि संचिन्त्य तान् उवाच भुजंगमान् ॥ (२९।२)

नैषा वो नैष्ठिकी बुद्धिर् मता कर्तुं भुजंगमाः । (३०।१)

सर्वेषाम् एव मे बुद्धिः पन्नगानां न रोचते ॥ (३०।२)

किं त्वत्र संविधातव्यं भवतां यद् भवेद्धितम् । (३१।१)

श्रेयः प्रसादनं मन्ये कश्यपस्य महात्मनः । (३१।२)

ज्ञातिवर्गस्य सौहार्दाद् आत्मनश्च भुजंगमाः । (३१।३)

न च जानाति मे बुद्धिः किंचित् कर्तुं वचो हि वः । (३१।४)

मया हीदं विधातव्यं भवतां यद्धितं भवेत् । (३१।५)

अनेनाहं भृशं तप्ये गुणदोषौ मदाश्रयौ ॥ (३१।६)