MBh, 12, 134
Select a line for its word-by-word analysis.
अत्र गाथा ब्रह्मगीताः कीर्तयन्ति पुराविदः । (१।२)
atra gāthā brahmagītāḥ kīrtayanti purāvidaḥ |
न धनं यज्ञशीलानां हार्यं देवस्वम् एव तत् । (२।१)
na dhanaṃ yajñaśīlānāṃ hāryaṃ devasvam eva tat |
दस्यूनां निष्क्रियाणां च क्षत्रियो हर्तुम् अर्हति ॥ (२।२)
dasyūnāṃ niṣkriyāṇāṃ ca kṣatriyo hartum arhati ||
इमाः प्रजाः क्षत्रियाणां रक्ष्याश्चाद्याश्च भारत । (३।१)
imāḥ prajāḥ kṣatriyāṇāṃ rakṣyāścādyāśca bhārata |
धनं हि क्षत्रियस्येह द्वितीयस्य न विद्यते ॥ (३।२)
dhanaṃ hi kṣatriyasyeha dvitīyasya na vidyate ||
तद् अस्य स्याद् बलार्थं वा धनं यज्ञार्थम् एव वा । (४।१)
tad asya syād balārthaṃ vā dhanaṃ yajñārtham eva vā |
अभोग्या ह्य् ओषधीश्छित्त्वा भोग्या एव पचन्त्युत ॥ (४।२)
abhogyā hy oṣadhīśchittvā bhogyā eva pacantyuta ||
यो वै न देवान्न पितॄन्न मर्त्यान् हविषार्चति । (५।१)
yo vai na devānna pitṝnna martyān haviṣārcati |
हरेत् तद् द्रविणं राजन् धार्मिकः पृथिवीपतिः । (६।१)
haret tad draviṇaṃ rājan dhārmikaḥ pṛthivīpatiḥ |
न हि तत् प्रीणयेल् लोकान्न कोशं तद्विधं नृपः ॥ (६।२)
na hi tat prīṇayel lokānna kośaṃ tadvidhaṃ nṛpaḥ ||
असाधुभ्यो निरादाय साधुभ्यो यः प्रयच्छति । (७।१)
asādhubhyo nirādāya sādhubhyo yaḥ prayacchati |
आत्मानं संक्रमं कृत्वा मन्ये धर्मविद् एव सः ॥ (७।२)
ātmānaṃ saṃkramaṃ kṛtvā manye dharmavid eva saḥ ||
औद्भिज्जा जन्तवः केचिद् युक्तवाचो यथा तथा । (८।१)
audbhijjā jantavaḥ kecid yuktavāco yathā tathā |
सैव वृत्तिर् अयज्ञेषु तथा धर्मो विधीयते ॥ (९।२)
saiva vṛttir ayajñeṣu tathā dharmo vidhīyate ||
यथा ह्यकस्माद् भवति भूमौ पांसुतृणोलपम् । (१०।१)
yathā hyakasmād bhavati bhūmau pāṃsutṛṇolapam |
तथैवेह भवेद् धर्मः सूक्ष्मः सूक्ष्मतरो ऽपि च ॥ (१०।२)
tathaiveha bhaved dharmaḥ sūkṣmaḥ sūkṣmataro 'pi ca ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.