महाभारतMahābhārata

MBh, 6, 21

882 of 1995 · 35 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

संजय उवाच । (१।१)

saṃjaya uvāca

1.2१.२

बृहतीं धार्तराष्ट्राणां दृष्ट्वा सेनां समुद्यताम् । (१।२)

bṛhatīṃ dhārtarāṣṭrāṇāṃ dṛṣṭvā senāṃ samudyatām |

1.3१.३

विषादम् अगमद् राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ (१।३)

viṣādam agamad rājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ ||

2.1२.१

व्यूहं भीष्मेण चाभेद्यं कल्पितं प्रेक्ष्य पाण्डवः । (२।१)

vyūhaṃ bhīṣmeṇa cābhedyaṃ kalpitaṃ prekṣya pāṇḍavaḥ |

2.2२.२

अभेद्यम् इव सम्प्रेक्ष्य विषण्णो ऽर्जुनम् अब्रवीत् ॥ (२।२)

abhedyam iva samprekṣya viṣaṇṇo 'rjunam abravīt ||

3.1३.१

धनंजय कथं शक्यम् अस्माभिर् योद्धुम् आहवे । (३।१)

dhanaṃjaya kathaṃ śakyam asmābhir yoddhum āhave |

3.2३.२

धार्तराष्ट्रैर् महाबाहो येषां योद्धा पितामहः ॥ (३।२)

dhārtarāṣṭrair mahābāho yeṣāṃ yoddhā pitāmahaḥ ||

4.1४.१

अक्षोभ्यो ऽयम् अभेद्यश्च भीष्मेणामित्रकर्शिना । (४।१)

akṣobhyo 'yam abhedyaśca bhīṣmeṇāmitrakarśinā |

4.2४.२

कल्पितः शास्त्रदृष्टेन विधिना भूरितेजसा ॥ (४।२)

kalpitaḥ śāstradṛṣṭena vidhinā bhūritejasā ||

5.1५.१

ते वयं संशयं प्राप्ताः ससैन्याः शत्रुकर्शन । (५।१)

te vayaṃ saṃśayaṃ prāptāḥ sasainyāḥ śatrukarśana |

5.2५.२

कथम् अस्मान्महाव्यूहाद् उद्यानं नो भविष्यति ॥ (५।२)

katham asmānmahāvyūhād udyānaṃ no bhaviṣyati ||

6.1६.१

अथार्जुनो ऽब्रवीत् पार्थं युधिष्ठिरम् अमित्रहा । (६।१)

athārjuno 'bravīt pārthaṃ yudhiṣṭhiram amitrahā |

6.2६.२

विषण्णम् अभिसम्प्रेक्ष्य तव राजन्न् अनीकिनीम् ॥ (६।२)

viṣaṇṇam abhisamprekṣya tava rājann anīkinīm ||

7.1७.१

प्रज्ञयाभ्यधिकाञ् शूरान् गुणयुक्तान् बहून् अपि । (७।१)

prajñayābhyadhikāñ śūrān guṇayuktān bahūn api |

7.2७.२

जयन्त्यल्पतरा येन तन्निबोध विशां पते ॥ (७।२)

jayantyalpatarā yena tannibodha viśāṃ pate ||

8.1८.१

तत् तु ते कारणं राजन् प्रवक्ष्याम्यनसूयवे । (८।१)

tat tu te kāraṇaṃ rājan pravakṣyāmyanasūyave |

8.2८.२

नारदस्तम् ऋषिर् वेद भीष्मद्रोणौ च पाण्डव ॥ (८।२)

nāradastam ṛṣir veda bhīṣmadroṇau ca pāṇḍava ||

9.1९.१

एतम् एवार्थम् आश्रित्य युद्धे देवासुरे ऽब्रवीत् । (९।१)

etam evārtham āśritya yuddhe devāsure 'bravīt |

9.2९.२

पितामहः किल पुरा महेन्द्रादीन् दिवौकसः ॥ (९।२)

pitāmahaḥ kila purā mahendrādīn divaukasaḥ ||

10.1१०.१

न तथा बलवीर्याभ्यां विजयन्ते जिगीषवः । (१०।१)

na tathā balavīryābhyāṃ vijayante jigīṣavaḥ |

10.2१०.२

यथा सत्यानृशंस्याभ्यां धर्मेणैवोद्यमेन च ॥ (१०।२)

yathā satyānṛśaṃsyābhyāṃ dharmeṇaivodyamena ca ||

11.1११.१

त्यक्त्वाधर्मं च लोभं च मोहं चोद्यमम् आस्थिताः । (११।१)

tyaktvādharmaṃ ca lobhaṃ ca mohaṃ codyamam āsthitāḥ |

11.2११.२

युध्यध्वम् अनहंकारा यतो धर्मस्ततो जयः ॥ (११।२)

yudhyadhvam anahaṃkārā yato dharmastato jayaḥ ||

12.1१२.१

एवं राजन् विजानीहि ध्रुवो ऽस्माकं रणे जयः । (१२।१)

evaṃ rājan vijānīhi dhruvo 'smākaṃ raṇe jayaḥ |

12.2१२.२

यथा मे नारदः प्राह यतः कृष्णस्ततो जयः ॥ (१२।२)

yathā me nāradaḥ prāha yataḥ kṛṣṇastato jayaḥ ||

13.1१३.१

गुणभूतो जयः कृष्णे पृष्ठतो ऽन्वेति माधवम् । (१३।१)

guṇabhūto jayaḥ kṛṣṇe pṛṣṭhato 'nveti mādhavam |

13.2१३.२

अन्यथा विजयश्चास्य संनतिश्चापरो गुणः ॥ (१३।२)

anyathā vijayaścāsya saṃnatiścāparo guṇaḥ ||

14.1१४.१

अनन्ततेजा गोविन्दः शत्रुपूगेषु निर्व्यथः । (१४।१)

anantatejā govindaḥ śatrupūgeṣu nirvyathaḥ |

14.2१४.२

पुरुषः सनातनतमो यतः कृष्णस्ततो जयः ॥ (१४।२)

puruṣaḥ sanātanatamo yataḥ kṛṣṇastato jayaḥ ||

15.1१५.१

पुरा ह्येष हरिर् भूत्वा वैकुण्ठो ऽकुण्ठसायकः । (१५।१)

purā hyeṣa harir bhūtvā vaikuṇṭho 'kuṇṭhasāyakaḥ |

15.2१५.२

सुरासुरान् अवस्फूर्जन्न् अब्रवीत् के जयन्त्विति ॥ (१५।२)

surāsurān avasphūrjann abravīt ke jayantviti ||

16.1१६.१

अनु कृष्णं जयेमेति यैर् उक्तं तत्र तैर् जितम् । (१६।१)

anu kṛṣṇaṃ jayemeti yair uktaṃ tatra tair jitam |

16.2१६.२

तत्प्रसादाद्धि त्रैलोक्यं प्राप्तं शक्रादिभिः सुरैः ॥ (१६।२)

tatprasādāddhi trailokyaṃ prāptaṃ śakrādibhiḥ suraiḥ ||

17.1१७.१

तस्य ते न व्यथां कांचिद् इह पश्यामि भारत । (१७।१)

tasya te na vyathāṃ kāṃcid iha paśyāmi bhārata |

17.2१७.२

यस्य ते जयम् आशास्ते विश्वभुक् त्रिदशेश्वरः ॥ (१७।२)

yasya te jayam āśāste viśvabhuk tridaśeśvaraḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 6, 21

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit