महाभारतMahābhārata

MBh, 12, 48

1376 of 1995 · 33 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

ततः स च हृषीकेशः स च राजा युधिष्ठिरः । (१।२)

tataḥ sa ca hṛṣīkeśaḥ sa ca rājā yudhiṣṭhiraḥ |

1.3१.३

कृपादयश्च ते सर्वे चत्वारः पाण्डवाश्च ह ॥ (१।३)

kṛpādayaśca te sarve catvāraḥ pāṇḍavāśca ha ||

2.1२.१

रथैस्ते नगराकारैः पताकाध्वजशोभितैः । (२।१)

rathaiste nagarākāraiḥ patākādhvajaśobhitaiḥ |

2.2२.२

ययुर् आशु कुरुक्षेत्रं वाजिभिः शीघ्रगामिभिः ॥ (२।२)

yayur āśu kurukṣetraṃ vājibhiḥ śīghragāmibhiḥ ||

3.1३.१

ते ऽवतीर्य कुरुक्षेत्रं केशमज्जास्थिसंकुलम् । (३।१)

te 'vatīrya kurukṣetraṃ keśamajjāsthisaṃkulam |

3.2३.२

देहन्यासः कृतो यत्र क्षत्रियैस्तैर् महात्मभिः ॥ (३।२)

dehanyāsaḥ kṛto yatra kṣatriyaistair mahātmabhiḥ ||

4.1४.१

गजाश्वदेहास्थिचयैः पर्वतैर् इव संचितम् । (४।१)

gajāśvadehāsthicayaiḥ parvatair iva saṃcitam |

4.2४.२

नरशीर्षकपालैश्च शङ्खैर् इव समाचितम् ॥ (४।२)

naraśīrṣakapālaiśca śaṅkhair iva samācitam ||

5.1५.१

चितासहस्रैर् निचितं वर्मशस्त्रसमाकुलम् । (५।१)

citāsahasrair nicitaṃ varmaśastrasamākulam |

5.2५.२

आपानभूमिं कालस्य तदा भुक्तोज्झिताम् इव ॥ (५।२)

āpānabhūmiṃ kālasya tadā bhuktojjhitām iva ||

6.1६.१

भूतसंघानुचरितं रक्षोगणनिषेवितम् । (६।१)

bhūtasaṃghānucaritaṃ rakṣogaṇaniṣevitam |

6.2६.२

पश्यन्तस्ते कुरुक्षेत्रं ययुर् आशु महारथाः ॥ (६।२)

paśyantaste kurukṣetraṃ yayur āśu mahārathāḥ ||

7.1७.१

गच्छन्न् एव महाबाहुः सर्वयादवनन्दनः । (७।१)

gacchann eva mahābāhuḥ sarvayādavanandanaḥ |

7.2७.२

युधिष्ठिराय प्रोवाच जामदग्न्यस्य विक्रमम् ॥ (७।२)

yudhiṣṭhirāya provāca jāmadagnyasya vikramam ||

8.1८.१

अमी रामह्रदाः पञ्च दृश्यन्ते पार्थ दूरतः । (८।१)

amī rāmahradāḥ pañca dṛśyante pārtha dūrataḥ |

8.2८.२

येषु संतर्पयामास पूर्वान् क्षत्रियशोणितैः ॥ (८।२)

yeṣu saṃtarpayāmāsa pūrvān kṣatriyaśoṇitaiḥ ||

9.1९.१

त्रिःसप्तकृत्वो वसुधां कृत्वा निःक्षत्रियां प्रभुः । (९।१)

triḥsaptakṛtvo vasudhāṃ kṛtvā niḥkṣatriyāṃ prabhuḥ |

9.2९.२

इहेदानीं ततो रामः कर्मणो विरराम ह ॥ (९।२)

ihedānīṃ tato rāmaḥ karmaṇo virarāma ha ||

10.1१०.१

युधिष्ठिर उवाच । (१०।१)

yudhiṣṭhira uvāca

10.2१०.२

त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवी कृता निःक्षत्रिया तदा । (१०।२)

triḥsaptakṛtvaḥ pṛthivī kṛtā niḥkṣatriyā tadā |

10.3१०.३

रामेणेति यद् आत्थ त्वम् अत्र मे संशयो महान् ॥ (१०।३)

rāmeṇeti yad āttha tvam atra me saṃśayo mahān ||

11.1११.१

क्षत्रबीजं यदा दग्धं रामेण यदुपुंगव । (११।१)

kṣatrabījaṃ yadā dagdhaṃ rāmeṇa yadupuṃgava |

11.2११.२

कथं भूयः समुत्पत्तिः क्षत्रस्यामितविक्रम ॥ (११।२)

kathaṃ bhūyaḥ samutpattiḥ kṣatrasyāmitavikrama ||

12.1१२.१

महात्मना भगवता रामेण यदुपुंगव । (१२।१)

mahātmanā bhagavatā rāmeṇa yadupuṃgava |

12.2१२.२

कथम् उत्सादितं क्षत्रं कथं वृद्धिं पुनर् गतम् ॥ (१२।२)

katham utsāditaṃ kṣatraṃ kathaṃ vṛddhiṃ punar gatam ||

13.1१३.१

महाभारतयुद्धे हि कोटिशः क्षत्रिया हताः । (१३।१)

mahābhāratayuddhe hi koṭiśaḥ kṣatriyā hatāḥ |

13.2१३.२

तथाभूच्च मही कीर्णा क्षत्रियैर् वदतां वर ॥ (१३।२)

tathābhūcca mahī kīrṇā kṣatriyair vadatāṃ vara ||

14.1१४.१

एवं मे छिन्द्धि वार्ष्णेय संशयं तार्क्ष्यकेतन । (१४।१)

evaṃ me chinddhi vārṣṇeya saṃśayaṃ tārkṣyaketana |

14.2१४.२

आगमो हि परः कृष्ण त्वत्तो नो वासवानुज ॥ (१४।२)

āgamo hi paraḥ kṛṣṇa tvatto no vāsavānuja ||

15.1१५.१

वैशंपायन उवाच । (१५।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

15.2१५.२

ततो व्रजन्न् एव गदाग्रजः प्रभुः शशंस तस्मै निखिलेन तत्त्वतः । (१५।२)

tato vrajann eva gadāgrajaḥ prabhuḥ śaśaṃsa tasmai nikhilena tattvataḥ |

15.3१५.३

युधिष्ठिरायाप्रतिमौजसे तदा यथाभवत् क्षत्रियसंकुला मही ॥ (१५।३)

yudhiṣṭhirāyāpratimaujase tadā yathābhavat kṣatriyasaṃkulā mahī ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 12, 48

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit