वैशंपायन उवाच । (१।१)

पितुर् एतद् वचः श्रुत्वा धार्तराष्ट्रो ऽत्यमर्षणः । (१।२)

आधाय विपुलं क्रोधं पुनर् एवेदम् अब्रवीत् ॥ (१।३)

अशक्या देवसचिवाः पार्थाः स्युर् इति यद् भवान् । (२।१)

मन्यते तद्भयं व्येतु भवतो राजसत्तम ॥ (२।२)

अकामद्वेषसंयोगाद् द्रोहाल् लोभाच्च भारत । (३।१)

उपेक्षया च भावानां देवा देवत्वम् आप्नुवन् ॥ (३।२)

इति द्वैपायनो व्यासो नारदश्च महातपाः । (४।१)

जामदग्न्यश्च रामो नः कथाम् अकथयत् पुरा ॥ (४।२)

नैव मानुषवद् देवाः प्रवर्तन्ते कदाचन । (५।१)

कामाल् लोभाद् अनुक्रोशाद् द्वेषाच्च भरतर्षभ ॥ (५।२)

यदि ह्यग्निश्च वायुश्च धर्म इन्द्रो ऽश्विनावपि । (६।१)

कामयोगात् प्रवर्तेरन्न पार्था दुःखम् आप्नुयुः ॥ (६।२)

तस्मान्न भवता चिन्ता कार्यैषा स्यात् कदाचन । (७।१)

दैवेष्वपेक्षका ह्येते शश्वद् भावेषु भारत ॥ (७।२)

अथ चेत् कामसंयोगाद् द्वेषाल् लोभाच्च लक्ष्यते । (८।१)

देवेषु देवप्रामाण्यं नैव तद् विक्रमिष्यति ॥ (८।२)

मयाभिमन्त्रितः शश्वज्जातवेदाः प्रशंसति । (९।१)

दिधक्षुः सकलांल् लोकान् परिक्षिप्य समन्ततः ॥ (९।२)

यद् वा परमकं तेजो येन युक्ता दिवौकसः । (१०।१)

ममाप्यनुपमं भूयो देवेभ्यो विद्धि भारत ॥ (१०।२)

प्रदीर्यमाणां वसुधां गिरीणां शिखराणि च । (११।१)

लोकस्य पश्यतो राजन् स्थापयाम्यभिमन्त्रणात् ॥ (११।२)

चेतनाचेतनस्यास्य जङ्गमस्थावरस्य च । (१२।१)

विनाशाय समुत्पन्नं महाघोरं महास्वनम् ॥ (१२।२)

अश्मवर्षं च वायुं च शमयामीह नित्यशः । (१३।१)

जगतः पश्यतो ऽभीक्ष्णं भूतानाम् अनुकम्पया ॥ (१३।२)

स्तम्भितास्व् अप्सु गच्छन्ति मया रथपदातयः । (१४।१)

देवासुराणां भावानाम् अहम् एकः प्रवर्तिता ॥ (१४।२)

अक्षौहिणीभिर् यान् देशान् यामि कार्येण केनचित् । (१५।१)

तत्रापो मे प्रवर्तन्ते यत्र यत्राभिकामये ॥ (१५।२)

भयानि विषये राजन् व्यालादीनि न सन्ति मे । (१६।१)

मत्तः सुप्तानि भूतानि न हिंसन्ति भयंकराः ॥ (१६।२)

निकामवर्षी पर्जन्यो राजन् विषयवासिनाम् । (१७।१)

धर्मिष्ठाश्च प्रजाः सर्वा ईतयश्च न सन्ति मे ॥ (१७।२)

अश्विनावथ वाय्वग्नी मरुद्भिः सह वृत्रहा । (१८।१)

धर्मश्चैव मया द्विष्टान्नोत्सहन्ते ऽभिरक्षितुम् ॥ (१८।२)

यदि ह्येते समर्थाः स्युर् मद्द्विषस्त्रातुम् ओजसा । (१९।१)

न स्म त्रयोदश समाः पार्था दुःखम् अवाप्नुयुः ॥ (१९।२)

नैव देवा न गन्धर्वा नासुरा न च राक्षसाः । (२०।१)

शक्तास्त्रातुं मया द्विष्टं सत्यम् एतद् ब्रवीमि ते ॥ (२०।२)

यद् अभिध्याम्यहं शश्वच्छुभं वा यदि वाशुभम् । (२१।१)

नैतद् विपन्नपूर्वं मे मित्रेष्वरिषु चोभयोः ॥ (२१।२)

भविष्यतीदम् इति वा यद् ब्रवीमि परंतप । (२२।१)

नान्यथा भूतपूर्वं तत् सत्यवाग् इति मां विदुः ॥ (२२।२)

लोकसाक्षिकम् एतन्मे माहात्म्यं दिक्षु विश्रुतम् । (२३।१)

आश्वासनार्थं भवतः प्रोक्तं न श्लाघया नृप ॥ (२३।२)

न ह्यहं श्लाघनो राजन् भूतपूर्वः कदाचन । (२४।१)

असद् आचरितं ह्येतद् यद् आत्मानं प्रशंसति ॥ (२४।२)

पाण्डवांश्चैव मत्स्यांश्च पाञ्चालान् केकयैः सह । (२५।१)

सात्यकिं वासुदेवं च श्रोतासि विजितान्मया ॥ (२५।२)

सरितः सागरं प्राप्य यथा नश्यन्ति सर्वशः । (२६।१)

तथैव ते विनङ्क्ष्यन्ति माम् आसाद्य सहान्वयाः ॥ (२६।२)

परा बुद्धिः परं तेजो वीर्यं च परमं मयि । (२७।१)

परा विद्या परो योगो मम तेभ्यो विशिष्यते ॥ (२७।२)

पितामहश्च द्रोणश्च कृपः शल्यः शलस्तथा । (२८।१)

अस्त्रेषु यत् प्रजानन्ति सर्वं तन्मयि विद्यते ॥ (२८।२)

इत्युक्त्वा संजयं भूयः पर्यपृच्छत भारत । (२९।१)

ज्ञात्वा युयुत्सुः कार्याणि प्राप्तकालम् अरिंदम ॥ (२९।२)