महाभारतMahābhārata

MBh, 4, 43

640 of 1995 · 43 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

कर्ण उवाच । (१।१)

karṇa uvāca

1.2१.२

सर्वान् आयुष्मतो भीतान् संत्रस्तान् इव लक्षये । (१।२)

sarvān āyuṣmato bhītān saṃtrastān iva lakṣaye |

1.3१.३

अयुद्धमनसश्चैव सर्वांश्चैवानवस्थितान् ॥ (१।३)

ayuddhamanasaścaiva sarvāṃścaivānavasthitān ||

2.1२.१

यद्येष राजा मत्स्यानां यदि बीभत्सुर् आगतः । (२।१)

yadyeṣa rājā matsyānāṃ yadi bībhatsur āgataḥ |

2.2२.२

अहम् आवारयिष्यामि वेलेव मकरालयम् ॥ (२।२)

aham āvārayiṣyāmi veleva makarālayam ||

3.1३.१

मम चापप्रमुक्तानां शराणां नतपर्वणाम् । (३।१)

mama cāpapramuktānāṃ śarāṇāṃ nataparvaṇām |

3.2३.२

नावृत्तिर् गच्छताम् अस्ति सर्पाणाम् इव सर्पताम् ॥ (३।२)

nāvṛttir gacchatām asti sarpāṇām iva sarpatām ||

4.1४.१

रुक्मपुङ्खाः सुतीक्ष्णाग्रा मुक्ता हस्तवता मया । (४।१)

rukmapuṅkhāḥ sutīkṣṇāgrā muktā hastavatā mayā |

4.2४.२

छादयन्तु शराः पार्थं शलभा इव पादपम् ॥ (४।२)

chādayantu śarāḥ pārthaṃ śalabhā iva pādapam ||

5.1५.१

शराणां पुङ्खसक्तानां मौर्व्याभिहतया दृढम् । (५।१)

śarāṇāṃ puṅkhasaktānāṃ maurvyābhihatayā dṛḍham |

5.2५.२

श्रूयतां तलयोः शब्दो भेर्योर् आहतयोर् इव ॥ (५।२)

śrūyatāṃ talayoḥ śabdo bheryor āhatayor iva ||

6.1६.१

समाहितो हि बीभत्सुर् वर्षाण्यष्टौ च पञ्च च । (६।१)

samāhito hi bībhatsur varṣāṇyaṣṭau ca pañca ca |

6.2६.२

जातस्नेहश्च युद्धस्य मयि सम्प्रहरिष्यति ॥ (६।२)

jātasnehaśca yuddhasya mayi samprahariṣyati ||

7.1७.१

पात्रीभूतश्च कौन्तेयो ब्राह्मणो गुणवान् इव । (७।१)

pātrībhūtaśca kaunteyo brāhmaṇo guṇavān iva |

7.2७.२

शरौघान् प्रतिगृह्णातु मया मुक्तान् सहस्रशः ॥ (७।२)

śaraughān pratigṛhṇātu mayā muktān sahasraśaḥ ||

8.1८.१

एष चैव महेष्वासस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः । (८।१)

eṣa caiva maheṣvāsastriṣu lokeṣu viśrutaḥ |

8.2८.२

अहं चापि कुरुश्रेष्ठा अर्जुनान्नावरः क्वचित् ॥ (८।२)

ahaṃ cāpi kuruśreṣṭhā arjunānnāvaraḥ kvacit ||

9.1९.१

इतश्चेतश्च निर्मुक्तैः काञ्चनैर् गार्ध्रवाजितैः । (९।१)

itaścetaśca nirmuktaiḥ kāñcanair gārdhravājitaiḥ |

9.2९.२

दृश्यताम् अद्य वै व्योम खद्योतैर् इव संवृतम् ॥ (९।२)

dṛśyatām adya vai vyoma khadyotair iva saṃvṛtam ||

10.1१०.१

अद्याहम् ऋणम् अक्षय्यं पुरा वाचा प्रतिश्रुतम् । (१०।१)

adyāham ṛṇam akṣayyaṃ purā vācā pratiśrutam |

10.2१०.२

धार्तराष्ट्रस्य दास्यामि निहत्य समरे ऽर्जुनम् ॥ (१०।२)

dhārtarāṣṭrasya dāsyāmi nihatya samare 'rjunam ||

11.1११.१

अन्तरा छिद्यमानानां पुङ्खानां व्यतिशीर्यताम् । (११।१)

antarā chidyamānānāṃ puṅkhānāṃ vyatiśīryatām |

11.2११.२

शलभानाम् इवाकाशे प्रचारः सम्प्रदृश्यताम् ॥ (११।२)

śalabhānām ivākāśe pracāraḥ sampradṛśyatām ||

12.1१२.१

इन्द्राशनिसमस्पर्शं महेन्द्रसमतेजसम् । (१२।१)

indrāśanisamasparśaṃ mahendrasamatejasam |

12.2१२.२

अर्दयिष्याम्यहं पार्थम् उल्काभिर् इव कुञ्जरम् ॥ (१२।२)

ardayiṣyāmyahaṃ pārtham ulkābhir iva kuñjaram ||

13.1१३.१

तम् अग्निम् इव दुर्धर्षम् असिशक्तिशरेन्धनम् । (१३।१)

tam agnim iva durdharṣam asiśaktiśarendhanam |

13.2१३.२

पाण्डवाग्निम् अहं दीप्तं प्रदहन्तम् इवाहितान् ॥ (१३।२)

pāṇḍavāgnim ahaṃ dīptaṃ pradahantam ivāhitān ||

14.1१४.१

अश्ववेगपुरोवातो रथौघस्तनयित्नुमान् । (१४।१)

aśvavegapurovāto rathaughastanayitnumān |

14.2१४.२

शरधारो महामेघः शमयिष्यामि पाण्डवम् ॥ (१४।२)

śaradhāro mahāmeghaḥ śamayiṣyāmi pāṇḍavam ||

15.1१५.१

मत्कार्मुकविनिर्मुक्ताः पार्थम् आशीविषोपमाः । (१५।१)

matkārmukavinirmuktāḥ pārtham āśīviṣopamāḥ |

15.2१५.२

शराः समभिसर्पन्तु वल्मीकम् इव पन्नगाः ॥ (१५।२)

śarāḥ samabhisarpantu valmīkam iva pannagāḥ ||

16.1१६.१

जामदग्न्यान्मया ह्यस्त्रं यत् प्राप्तम् ऋषिसत्तमात् । (१६।१)

jāmadagnyānmayā hyastraṃ yat prāptam ṛṣisattamāt |

16.2१६.२

तद् उपाश्रित्य वीर्यं च युध्येयम् अपि वासवम् ॥ (१६।२)

tad upāśritya vīryaṃ ca yudhyeyam api vāsavam ||

17.1१७.१

ध्वजाग्रे वानरस्तिष्ठन् भल्लेन निहतो मया । (१७।१)

dhvajāgre vānarastiṣṭhan bhallena nihato mayā |

17.2१७.२

अद्यैव पततां भूमौ विनदन् भैरवान् रवान् ॥ (१७।२)

adyaiva patatāṃ bhūmau vinadan bhairavān ravān ||

18.1१८.१

शत्रोर् मयाभिपन्नानां भूतानां ध्वजवासिनाम् । (१८।१)

śatror mayābhipannānāṃ bhūtānāṃ dhvajavāsinām |

18.2१८.२

दिशः प्रतिष्ठमानानाम् अस्तु शब्दो दिवं गतः ॥ (१८।२)

diśaḥ pratiṣṭhamānānām astu śabdo divaṃ gataḥ ||

19.1१९.१

अद्य दुर्योधनस्याहं शल्यं हृदि चिरस्थितम् । (१९।१)

adya duryodhanasyāhaṃ śalyaṃ hṛdi cirasthitam |

19.2१९.२

समूलम् उद्धरिष्यामि बीभत्सुं पातयन् रथात् ॥ (१९।२)

samūlam uddhariṣyāmi bībhatsuṃ pātayan rathāt ||

20.1२०.१

हताश्वं विरथं पार्थं पौरुषे पर्यवस्थितम् । (२०।१)

hatāśvaṃ virathaṃ pārthaṃ pauruṣe paryavasthitam |

20.2२०.२

निःश्वसन्तं यथा नागम् अद्य पश्यन्तु कौरवाः ॥ (२०।२)

niḥśvasantaṃ yathā nāgam adya paśyantu kauravāḥ ||

21.1२१.१

कामं गच्छन्तु कुरवो धनम् आदाय केवलम् । (२१।१)

kāmaṃ gacchantu kuravo dhanam ādāya kevalam |

21.2२१.२

रथेषु वापि तिष्ठन्तो युद्धं पश्यन्तु मामकम् ॥ (२१।२)

ratheṣu vāpi tiṣṭhanto yuddhaṃ paśyantu māmakam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 4, 43

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit