युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

केन वृत्तेन वृत्तज्ञ वर्तमानो महीपतिः । (१।२)

सुखेनार्थान् सुखोदर्कान् इह च प्रेत्य चाप्नुयात् ॥ (१।३)

भीष्म उवाच । (२।१)

इयं गुणानां षट्त्रिंशत् षट्त्रिंशद् गुणसंयुता । (२।२)

यान् गुणांस्तु गुणोपेतः कुर्वन् गुणम् अवाप्नुयात् ॥ (२।३)

चरेद् धर्मान् अकटुको मुञ्चेत् स्नेहं न नास्तिकः । (३।१)

अनृशंसश्चरेद् अर्थं चरेत् कामम् अनुद्धतः ॥ (३।२)

प्रियं ब्रूयाद् अकृपणः शूरः स्याद् अविकत्थनः । (४।१)

दाता नापात्रवर्षी स्यात् प्रगल्भः स्याद् अनिष्ठुरः ॥ (४।२)

संदधीत न चानार्यैर् विगृह्णीयान्न बन्धुभिः । (५।१)

नानाप्तैः कारयेच्चारं कुर्यात् कार्यम् अपीडया ॥ (५।२)

अर्थान् ब्रूयान्न चासत्सु गुणान् ब्रूयान्न चात्मनः । (६।१)

आदद्यान्न च साधुभ्यो नासत्पुरुषम् आश्रयेत् ॥ (६।२)

नापरीक्ष्य नयेद् दण्डं न च मन्त्रं प्रकाशयेत् । (७।१)

विसृजेन्न च लुब्धेभ्यो विश्वसेन्नापकारिषु ॥ (७।२)

अनीर्षुर् गुप्तदारः स्याच्चोक्षः स्याद् अघृणी नृपः । (८।१)

स्त्रियं सेवेत नात्यर्थं मृष्टं भुञ्जीत नाहितम् ॥ (८।२)

अस्तब्धः पूजयेन्मान्यान् गुरून् सेवेद् अमायया । (९।१)

अर्चेद् देवान्न दम्भेन श्रियम् इच्छेद् अकुत्सिताम् ॥ (९।२)

सेवेत प्रणयं हित्वा दक्षः स्यान्न त्वकालवित् । (१०।१)

सान्त्वयेन्न च भोगार्थम् अनुगृह्णन्न चाक्षिपेत् ॥ (१०।२)

प्रहरेन्न त्वविज्ञाय हत्वा शत्रून्न शेषयेत् । (११।१)

क्रोधं कुर्यान्न चाकस्मान्मृदुः स्यान्नापकारिषु ॥ (११।२)

एवं चरस्व राज्यस्थो यदि श्रेय इहेच्छसि । (१२।१)

अतो ऽन्यथा नरपतिर् भयम् ऋच्छत्यनुत्तमम् ॥ (१२।२)

इति सर्वान् गुणान् एतान् यथोक्तान् यो ऽनुवर्तते । (१३।१)

अनुभूयेह भद्राणि प्रेत्य स्वर्गे महीयते ॥ (१३।२)

वैशंपायन उवाच । (१४।१)

इदं वचः शांतनवस्य शुश्रुवान् युधिष्ठिरः पाण्डवमुख्यसंवृतः । (१४।२)

तदा ववन्दे च पितामहं नृपो यथोक्तम् एतच्च चकार बुद्धिमान् ॥ (१४।३)