मार्कण्डेय उवाच । (१।१)

स हत्वा रावणं क्षुद्रं राक्षसेन्द्रं सुरद्विषम् । (१।२)

बभूव हृष्टः ससुहृद् रामः सौमित्रिणा सह ॥ (१।३)

ततो हते दशग्रीवे देवाः सर्षिपुरोगमाः । (२।१)

आशीर्भिर्जययुक्ताभिर् आनर्चुस्तं महाभुजम् ॥ (२।२)

रामं कमलपत्त्राक्षं तुष्टुवुः सर्वदेवताः । (३।१)

गन्धर्वाः पुष्पवर्षैश्च वाग्भिश्च त्रिदशालयाः ॥ (३।२)

पूजयित्वा यथा रामं प्रतिजग्मुर् यथागतम् । (४।१)

तन्महोत्सवसंकाशम् आसीद् आकाशम् अच्युत ॥ (४।२)

ततो हत्वा दशग्रीवं लङ्कां रामो महायशाः । (५।१)

विभीषणाय प्रददौ प्रभुः परपुरंजयः ॥ (५।२)

ततः सीतां पुरस्कृत्य विभीषणपुरस्कृताम् । (६।१)

अविन्ध्यो नाम सुप्रज्ञो वृद्धामात्यो विनिर्ययौ ॥ (६।२)

उवाच च महात्मानं काकुत्स्थं दैन्यम् आस्थितम् । (७।१)

प्रतीच्छ देवीं सद्वृत्तां महात्मञ्जानकीम् इति ॥ (७।२)

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्माद् अवतीर्य रथोत्तमात् । (८।१)

बाष्पेणापिहितां सीतां ददर्शेक्ष्वाकुनन्दनः ॥ (८।२)

तां दृष्ट्वा चारुसर्वाङ्गीं यानस्थां शोककर्शिताम् । (९।१)

मलोपचितसर्वाङ्गीं जटिलां कृष्णवाससम् ॥ (९।२)

उवाच रामो वैदेहीं परामर्शविशङ्कितः । (१०।१)

गच्छ वैदेहि मुक्ता त्वं यत् कार्यं तन् मया कृतम् ॥ (१०।२)

माम् आसाद्य पतिं भद्रे न त्वं राक्षसवेश्मनि । (११।१)

जरां व्रजेथा इति मे निहतो ऽसौ निशाचरः ॥ (११।२)

कथं ह्यस्मद्विधो जातु जानन् धर्मविनिश्चयम् । (१२।१)

परहस्तगतां नारीं मुहूर्तम् अपि धारयेत् ॥ (१२।२)

सुवृत्ताम् असुवृत्तां वाप्यहं त्वाम् अद्य मैथिलि । (१३।१)

नोत्सहे परिभोगाय श्वावलीढं हविर् यथा ॥ (१३।२)

ततः सा सहसा बाला तच्छ्रुत्वा दारुणं वचः । (१४।१)

पपात देवी व्यथिता निकृत्ता कदली यथा ॥ (१४।२)

यो ह्यस्या हर्षसम्भूतो मुखरागस्तदाभवत् । (१५।१)

क्षणेन स पुनर् भ्रष्टो निःश्वासाद् इव दर्पणे ॥ (१५।२)

ततस् ते हरयः सर्वे तच्छ्रुत्वा रामभाषितम् । (१६।१)

गतासुकल्पा निश्चेष्टा बभूवुः सहलक्ष्मणाः ॥ (१६।२)

ततो देवो विशुद्धात्मा विमानेन चतुर्मुखः । (१७।१)

पितामहो जगत्स्रष्टा दर्शयामास राघवम् ॥ (१७।२)

शक्रश्चाग्निश्च वायुश्च यमो वरुण एव च । (१८।१)

यक्षाधिपश्च भगवांस्तथा सप्तर्षयो ऽमलाः ॥ (१८।२)

राजा दशरथश्चैव दिव्यभास्वरमूर्तिमान् । (१९।१)

विमानेन महार्हेण हंसयुक्तेन भास्वता ॥ (१९।२)

ततो ऽन्तरिक्षं तत् सर्वं देवगन्धर्वसंकुलम् । (२०।१)

शुशुभे तारकाचित्रं शरदीव नभस्तलम् ॥ (२०।२)

तत उत्थाय वैदेही तेषां मध्ये यशस्विनी । (२१।१)

उवाच वाक्यं कल्याणी रामं पृथुलवक्षसम् ॥ (२१।२)

राजपुत्र न ते कोपं करोमि विदिता हि मे । (२२।१)

गतिः स्त्रीणां नराणां च शृणु चेदं वचो मम ॥ (२२।२)

अन्तश्चरति भूतानां मातरिश्वा सदागतिः । (२३।१)

स मे विमुञ्चतु प्राणान् यदि पापं चराम्यहम् ॥ (२३।२)

अग्निरापस् तथाकाशं पृथिवी वायुर् एव च । (२४।१)

विमुञ्चन्तु मम प्राणान् यदि पापं चराम्यहम् ॥ (२४।२)

ततो ऽन्तरिक्षे वाग् आसीत् सर्वा विश्रावयन् दिशः । (२५।१)

पुण्या संहर्षणी तेषां वानराणां महात्मनाम् ॥ (२५।२)

वायुर् उवाच । (२६।१)

भो भो राघव सत्यं वै वायुर् अस्मि सदागतिः । (२६।२)

अपापा मैथिली राजन् संगच्छ सह भार्यया ॥ (२६।३)

अग्निर् उवाच । (२७।१)

अहम् अन्तःशरीरस्थो भूतानां रघुनन्दन । (२७।२)

सुसूक्ष्मम् अपि काकुत्स्थ मैथिली नापराध्यति ॥ (२७।३)

वरुण उवाच । (२८।१)

रसा वै मत्प्रसूता हि भूतदेहेषु राघव । (२८।२)

अहं वै त्वां प्रब्रवीमि मैथिली प्रतिगृह्यताम् ॥ (२८।३)

ब्रह्मोवाच । (२९।१)

पुत्र नैतदिहाश्चर्यं त्वयि राजर्षिधर्मिणि । (२९।२)

साधो सद्वृत्तमार्गस्थे शृणु चेदं वचो मम ॥ (२९।३)

शत्रुर् एष त्वया वीर देवगन्धर्वभोगिनाम् । (३०।१)

यक्षाणां दानवानां च महर्षीणां च पातितः ॥ (३०।२)

अवध्यः सर्वभूतानां मत्प्रसादात् पुराभवत् । (३१।१)

कस्माच्चित् कारणात् पापः कंचित् कालम् उपेक्षितः ॥ (३१।२)

वधार्थम् आत्मनस् तेन हृता सीता दुरात्मना । (३२।१)

नलकूबरशापेन रक्षा चास्याः कृता मया ॥ (३२।२)

यदि ह्यकामाम् आसेवेत् स्त्रियम् अन्याम् अपि ध्रुवम् । (३३।१)

शतधास्य फलेद् देह इत्युक्तः सो ऽभवत् पुरा ॥ (३३।२)

नात्र शङ्का त्वया कार्या प्रतीच्छेमां महाद्युते । (३४।१)

कृतं त्वया महत् कार्यं देवानाम् अमरप्रभ ॥ (३४।२)

दशरथ उवाच । (३५।१)

प्रीतो ऽस्मि वत्स भद्रं ते पिता दशरथो ऽस्मि ते । (३५।२)

अनुजानामि राज्यं च प्रशाधि पुरुषोत्तम ॥ (३५।३)

राम उवाच । (३६।१)

अभिवादये त्वां राजेन्द्र यदि त्वं जनको मम । (३६।२)

गमिष्यामि पुरीं रम्याम् अयोध्यां शासनात् तव ॥ (३६।३)

मार्कण्डेय उवाच । (३७।१)

तम् उवाच पिता भूयः प्रहृष्टो मनुजाधिप । (३७।२)

गच्छायोध्यां प्रशाधि त्वं राम रक्तान्तलोचन ॥ (३७।३)

ततो देवान् नमस्कृत्य सुहृद्भिर् अभिनन्दितः । (३८।१)

महेन्द्र इव पौलोम्या भार्यया स समेयिवान् ॥ (३८।२)

ततो वरं ददौ तस्मै अविन्ध्याय परंतपः । (३९।१)

त्रिजटां चार्थमानाभ्यां योजयामास राक्षसीम् ॥ (३९।२)

तम् उवाच ततो ब्रह्मा देवैः शक्रमुखैर् वृतः । (४०।१)

कौसल्यामातर् इष्टांस्ते वरान् अद्य ददानि कान् ॥ (४०।२)

वव्रे रामः स्थितिं धर्मे शत्रुभिश्चापराजयम् । (४१।१)

राक्षसैर् निहतानां च वानराणां समुद्भवम् ॥ (४१।२)

ततस् ते ब्रह्मणा प्रोक्ते तथेति वचने तदा । (४२।१)

समुत्तस्थुर् महाराज वानरा लब्धचेतसः ॥ (४२।२)

सीता चापि महाभागा वरं हनुमते ददौ । (४३।१)

रामकीर्त्या समं पुत्र जीवितं ते भविष्यति ॥ (४३।२)

दिव्यास् त्वाम् उपभोगाश् च मत्प्रसादकृताः सदा । (४४।१)

उपस्थास्यन्ति हनुमन्न् इति स्म हरिलोचन ॥ (४४।२)

ततस् ते प्रेक्षमाणानां तेषाम् अक्लिष्टकर्मणाम् । (४५।१)

अन्तर्धानं ययुर् देवाः सर्वे शक्रपुरोगमाः ॥ (४५।२)

दृष्ट्वा तु रामं जानक्या समेतं शक्रसारथिः । (४६।१)

उवाच परमप्रीतः सुहृन्मध्य इदं वचः ॥ (४६।२)

देवगन्धर्वयक्षाणां मानुषासुरभोगिनाम् । (४७।१)

अपनीतं त्वया दुःखम् इदं सत्यपराक्रम ॥ (४७।२)

सदेवासुरगन्धर्वा यक्षराक्षसपन्नगाः । (४८।१)

कथयिष्यन्ति लोकास् त्वां यावद् भूमिर् धरिष्यति ॥ (४८।२)

इत्येवम् उक्त्वानुज्ञाप्य रामं शस्त्रभृतां वरम् । (४९।१)

सम्पूज्यापाक्रमत् तेन रथेनादित्यवर्चसा ॥ (४९।२)

ततः सीतां पुरस्कृत्य रामः सौमित्रिणा सह । (५०।१)

सुग्रीवप्रमुखैश् चैव सहितः सर्ववानरैः ॥ (५०।२)

विधाय रक्षां लङ्कायां विभीषणपुरस्कृतः । (५१।१)

संततार पुनस् तेन सेतुना मकरालयम् ॥ (५१।२)

पुष्पकेण विमानेन खेचरेण विराजता । (५२।१)

कामगेन यथा मुख्यैर् अमात्यैः संवृतो वशी ॥ (५२।२)

ततस् तीरे समुद्रस्य यत्र शिश्ये स पार्थिवः । (५३।१)

तत्रैवोवास धर्मात्मा सहितः सर्ववानरैः ॥ (५३।२)

अथैनान् राघवः काले समानीयाभिपूज्य च । (५४।१)

विसर्जयामास तदा रत्नैः संतोष्य सर्वशः ॥ (५४।२)

गतेषु वानरेन्द्रेषु गोपुच्छर्क्षेषु तेषु च । (५५।१)

सुग्रीवसहितो रामः किष्किन्धां पुनर् आगमत् ॥ (५५।२)

विभीषणेनानुगतः सुग्रीवसहितस् तदा । (५६।१)

पुष्पकेण विमानेन वैदेह्या दर्शयन् वनम् ॥ (५६।२)

किष्किन्धां तु समासाद्य रामः प्रहरतां वरः । (५७।१)

अङ्गदं कृतकर्माणं यौवराज्ये ऽभ्यषेचयत् ॥ (५७।२)

ततस् तैर् एव सहितो रामः सौमित्रिणा सह । (५८।१)

यथागतेन मार्गेण प्रययौ स्वपुरं प्रति ॥ (५८।२)

अयोध्यां स समासाद्य पुरीं राष्ट्रपतिस् ततः । (५९।१)

भरताय हनूमन्तं दूतं प्रस्थापयत् तदा ॥ (५९।२)

लक्षयित्वेङ्गितं सर्वं प्रियं तस्मै निवेद्य च । (६०।१)

वायुपुत्रे पुनः प्राप्ते नन्दिग्रामम् उपागमत् ॥ (६०।२)

स तत्र मलदिग्धाङ्गं भरतं चीरवाससम् । (६१।१)

अग्रतः पादुके कृत्वा ददर्शासीनम् आसने ॥ (६१।२)

समेत्य भरतेनाथ शत्रुघ्नेन च वीर्यवान् । (६२।१)

राघवः सहसौमित्रिर् मुमुदे भरतर्षभ ॥ (६२।२)

तथा भरतशत्रुघ्नौ समेतौ गुरुणा तदा । (६३।१)

वैदेह्या दर्शनेनोभौ प्रहर्षं समवापतुः ॥ (६३।२)

तस्मै तद् भरतो राज्यम् आगतायाभिसत्कृतम् । (६४।१)

न्यासं निर्यातयामास युक्तः परमया मुदा ॥ (६४।२)

ततस्तं वैष्णवे शूरं नक्षत्रे ऽभिमते ऽहनि । (६५।१)

वसिष्ठो वामदेवश्च सहितावभ्यषिञ्चताम् ॥ (६५।२)

सो ऽभिषिक्तः कपिश्रेष्ठं सुग्रीवं ससुहृज्जनम् । (६६।१)

विभीषणं च पौलस्त्यम् अन्वजानाद् गृहान् प्रति ॥ (६६।२)

अभ्यर्च्य विविधै रत्नैः प्रीतियुक्तौ मुदा युतौ । (६७।१)

समाधायेतिकर्तव्यं दुःखेन विससर्ज ह ॥ (६७।२)

पुष्पकं च विमानं तत् पूजयित्वा स राघवः । (६८।१)

प्रादाद् वैश्रवणायैव प्रीत्या स रघुनन्दनः ॥ (६८।२)

ततो देवर्षिसहितः सरितं गोमतीम् अनु । (६९।१)

दशाश्वमेधान् आजह्रे जारूथ्यान् स निरर्गलान् ॥ (६९।२)