लोमश उवाच । (१।१)

भरद्वाजस् तु कौन्तेय कृत्वा स्वाध्यायम् आह्निकम् । (१।२)

समित्कलापम् आदाय प्रविवेश स्वम् आश्रमम् ॥ (१।३)

तं स्म दृष्ट्वा पुरा सर्वे प्रत्युत्तिष्ठन्ति पावकाः । (२।१)

न त्वेनम् उपतिष्ठन्ति हतपुत्रं तदाग्नयः ॥ (२।२)

वैकृतं त्वग्निहोत्रे स लक्षयित्वा महातपाः । (३।१)

तम् अन्धं शूद्रम् आसीनं गृहपालम् अथाब्रवीत् ॥ (३।२)

किं नु मे नाग्नयः शूद्र प्रतिनन्दन्ति दर्शनम् । (४।१)

त्वं चापि न यथापूर्वं कच्चित् क्षेमम् इहाश्रमे ॥ (४।२)

कच्चिन् न रैभ्यं पुत्रो मे गतवान् अल्पचेतनः । (५।१)

एतद् आचक्ष्व मे शीघ्रं न हि मे शुध्यते मनः ॥ (५।२)

शूद्र उवाच । (६।१)

रैभ्यं गतो नूनम् असौ सुतस् ते मन्दचेतनः । (६।२)

तथा हि निहतः शेते राक्षसेन बलीयसा ॥ (६।३)

प्रकाल्यमानस् तेनायं शूलहस्तेन रक्षसा । (७।१)

अग्न्यागारं प्रति द्वारि मया दोर्भ्यां निवारितः ॥ (७।२)

ततः स निहतो ह्यत्र जलकामो ऽशुचिर् ध्रुवम् । (८।१)

संभावितो हि तूर्णेन शूलहस्तेन रक्षसा ॥ (८।२)

लोमश उवाच । (९।१)

भरद्वाजस् तु शूद्रस्य तच्छ्रुत्वा विप्रियं वचः । (९।२)

गतासुं पुत्रम् आदाय विललाप सुदुःखितः ॥ (९।३)

ब्राह्मणानां किलार्थाय ननु त्वं तप्तवांस् तपः । (१०।१)

द्विजानाम् अनधीता वै वेदाः सम्प्रतिभान्त्विति ॥ (१०।२)

तथा कल्याणशीलस् त्वं ब्राह्मणेषु महात्मसु । (११।१)

अनागाः सर्वभूतेषु कर्कशत्वम् उपेयिवान् ॥ (११।२)

प्रतिषिद्धो मया तात रैभ्यावसथदर्शनात् । (१२।१)

गतवान् एव तं क्षुद्रं कालान्तकयमोपमम् ॥ (१२।२)

यः स जानन् महातेजा वृद्धस्यैकं ममात्मजम् । (१३।१)

गतवान् एव कोपस्य वशं परमदुर्मतिः ॥ (१३।२)

पुत्रशोकम् अनुप्राप्य एष रैभ्यस्य कर्मणा । (१४।१)

त्यक्ष्यामि त्वाम् ऋते पुत्र प्राणान् इष्टतमान् भुवि ॥ (१४।२)

यथाहं पुत्रशोकेन देहं त्यक्ष्यामि किल्बिषी । (१५।१)

तथा ज्येष्ठः सुतो रैभ्यं हिंस्याच्छीघ्रम् अनागसम् ॥ (१५।२)

सुखिनो वै नरा येषां जात्या पुत्रो न विद्यते । (१६।१)

ते पुत्रशोकम् अप्राप्य विचरन्ति यथासुखम् ॥ (१६।२)

ये तु पुत्रकृताच्छोकाद् भृशं व्याकुलचेतसः । (१७।१)

शपन्तीष्टान् सखीन् आर्तास् तेभ्यः पापतरो नु कः ॥ (१७।२)

परासुश् च सुतो दृष्टः शप्तश् चेष्टः सखा मया । (१८।१)

ईदृशीम् आपदं को नु द्वितीयो ऽनुभविष्यति ॥ (१८।२)

विलप्यैवं बहुविधं भरद्वाजो ऽदहत् सुतम् । (१९।१)

सुसमिद्धं ततः पश्चात् प्रविवेश हुताशनम् ॥ (१९।२)