महाभारतMahābhārata

MBh, 15, 40

1971 of 1995 · 43 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

ततो निशायां प्राप्तायां कृतसायाह्निकक्रियाः । (१।२)

tato niśāyāṃ prāptāyāṃ kṛtasāyāhnikakriyāḥ |

1.3१.३

व्यासम् अभ्यगमन् सर्वे ये तत्रासन् समागताः ॥ (१।३)

vyāsam abhyagaman sarve ye tatrāsan samāgatāḥ ||

2.1२.१

धृतराष्ट्रस्तु धर्मात्मा पाण्डवैः सहितस्तदा । (२।१)

dhṛtarāṣṭrastu dharmātmā pāṇḍavaiḥ sahitastadā |

2.2२.२

शुचिर् एकमनाः सार्धम् ऋषिभिस्तैर् उपाविशत् ॥ (२।२)

śucir ekamanāḥ sārdham ṛṣibhistair upāviśat ||

3.1३.१

गान्धार्या सह नार्यस्तु सहिताः समुपाविशन् । (३।१)

gāndhāryā saha nāryastu sahitāḥ samupāviśan |

3.2३.२

पौरजानपदश्चापि जनः सर्वो यथावयः ॥ (३।२)

paurajānapadaścāpi janaḥ sarvo yathāvayaḥ ||

4.1४.१

ततो व्यासो महातेजाः पुण्यं भागीरथीजलम् । (४।१)

tato vyāso mahātejāḥ puṇyaṃ bhāgīrathījalam |

4.2४.२

अवगाह्याजुहावाथ सर्वांल्लोकान्महामुनिः ॥ (४।२)

avagāhyājuhāvātha sarvāṃllokānmahāmuniḥ ||

5.1५.१

पाण्डवानां च ये योधाः कौरवाणां च सर्वशः । (५।१)

pāṇḍavānāṃ ca ye yodhāḥ kauravāṇāṃ ca sarvaśaḥ |

5.2५.२

राजानश्च महाभागा नानादेशनिवासिनः ॥ (५।२)

rājānaśca mahābhāgā nānādeśanivāsinaḥ ||

6.1६.१

ततः सुतुमुलः शब्दो जलान्तर् जनमेजय । (६।१)

tataḥ sutumulaḥ śabdo jalāntar janamejaya |

6.2६.२

प्रादुरासीद् यथा पूर्वं कुरुपाण्डवसेनयोः ॥ (६।२)

prādurāsīd yathā pūrvaṃ kurupāṇḍavasenayoḥ ||

7.1७.१

ततस्ते पार्थिवाः सर्वे भीष्मद्रोणपुरोगमाः । (७।१)

tataste pārthivāḥ sarve bhīṣmadroṇapurogamāḥ |

7.2७.२

ससैन्याः सलिलात् तस्मात् समुत्तस्थुः सहस्रशः ॥ (७।२)

sasainyāḥ salilāt tasmāt samuttasthuḥ sahasraśaḥ ||

8.1८.१

विराटद्रुपदौ चोभौ सपुत्रौ सहसैनिकौ । (८।१)

virāṭadrupadau cobhau saputrau sahasainikau |

8.2८.२

द्रौपदेयाश्च सौभद्रो राक्षसश्च घटोत्कचः ॥ (८।२)

draupadeyāśca saubhadro rākṣasaśca ghaṭotkacaḥ ||

9.1९.१

कर्णदुर्योधनौ चोभौ शकुनिश्च महारथः । (९।१)

karṇaduryodhanau cobhau śakuniśca mahārathaḥ |

9.2९.२

दुःशासनादयश्चैव धार्तराष्ट्रा महारथाः ॥ (९।२)

duḥśāsanādayaścaiva dhārtarāṣṭrā mahārathāḥ ||

10.1१०.१

जारासंधिर् भगदत्तो जलसंधश्च पार्थिवः । (१०।१)

jārāsaṃdhir bhagadatto jalasaṃdhaśca pārthivaḥ |

10.2१०.२

भूरिश्रवाः शलः शल्यो वृषसेनश्च सानुजः ॥ (१०।२)

bhūriśravāḥ śalaḥ śalyo vṛṣasenaśca sānujaḥ ||

11.1११.१

लक्ष्मणो राजपुत्रश्च धृष्टद्युम्नस्य चात्मजाः । (११।१)

lakṣmaṇo rājaputraśca dhṛṣṭadyumnasya cātmajāḥ |

11.2११.२

शिखण्डिपुत्राः सर्वे च धृष्टकेतुश्च सानुजः ॥ (११।२)

śikhaṇḍiputrāḥ sarve ca dhṛṣṭaketuśca sānujaḥ ||

12.1१२.१

अचलो वृषकश्चैव राक्षसश्चाप्यलायुधः । (१२।१)

acalo vṛṣakaścaiva rākṣasaścāpyalāyudhaḥ |

12.2१२.२

बाह्लीकः सोमदत्तश्च चेकितानश्च पार्थिवः ॥ (१२।२)

bāhlīkaḥ somadattaśca cekitānaśca pārthivaḥ ||

13.1१३.१

एते चान्ये च बहवो बहुत्वाद् ये न कीर्तिताः । (१३।१)

ete cānye ca bahavo bahutvād ye na kīrtitāḥ |

13.2१३.२

सर्वे भासुरदेहास्ते समुत्तस्थुर् जलात् ततः ॥ (१३।२)

sarve bhāsuradehāste samuttasthur jalāt tataḥ ||

14.1१४.१

यस्य वीरस्य यो वेषो यो ध्वजो यच्च वाहनम् । (१४।१)

yasya vīrasya yo veṣo yo dhvajo yacca vāhanam |

14.2१४.२

तेन तेन व्यदृश्यन्त समुपेता नराधिपाः ॥ (१४।२)

tena tena vyadṛśyanta samupetā narādhipāḥ ||

15.1१५.१

दिव्याम्बरधराः सर्वे सर्वे भ्राजिष्णुकुण्डलाः । (१५।१)

divyāmbaradharāḥ sarve sarve bhrājiṣṇukuṇḍalāḥ |

15.2१५.२

निर्वैरा निरहंकारा विगतक्रोधमन्यवः ॥ (१५।२)

nirvairā nirahaṃkārā vigatakrodhamanyavaḥ ||

16.1१६.१

गन्धर्वैर् उपगीयन्तः स्तूयमानाश्च बन्दिभिः । (१६।१)

gandharvair upagīyantaḥ stūyamānāśca bandibhiḥ |

16.2१६.२

दिव्यमाल्याम्बरधरा वृताश्चाप्सरसां गणैः ॥ (१६।२)

divyamālyāmbaradharā vṛtāścāpsarasāṃ gaṇaiḥ ||

17.1१७.१

धृतराष्ट्रस्य च तदा दिव्यं चक्षुर् नराधिप । (१७।१)

dhṛtarāṣṭrasya ca tadā divyaṃ cakṣur narādhipa |

17.2१७.२

मुनिः सत्यवतीपुत्रः प्रीतः प्रादात् तपोबलात् ॥ (१७।२)

muniḥ satyavatīputraḥ prītaḥ prādāt tapobalāt ||

18.1१८.१

दिव्यज्ञानबलोपेता गान्धारी च यशस्विनी । (१८।१)

divyajñānabalopetā gāndhārī ca yaśasvinī |

18.2१८.२

ददर्श पुत्रांस्तान् सर्वान् ये चान्ये ऽपि रणे हताः ॥ (१८।२)

dadarśa putrāṃstān sarvān ye cānye 'pi raṇe hatāḥ ||

19.1१९.१

तद् अद्भुतम् अचिन्त्यं च सुमहद् रोमहर्षणम् । (१९।१)

tad adbhutam acintyaṃ ca sumahad romaharṣaṇam |

19.2१९.२

विस्मितः स जनः सर्वो ददर्शानिमिषेक्षणः ॥ (१९।२)

vismitaḥ sa janaḥ sarvo dadarśānimiṣekṣaṇaḥ ||

20.1२०.१

तद् उत्सवमदोदग्रं हृष्टनारीनराकुलम् । (२०।१)

tad utsavamadodagraṃ hṛṣṭanārīnarākulam |

20.2२०.२

ददृशे बलम् आयान्तं चित्रं पटगतं यथा ॥ (२०।२)

dadṛśe balam āyāntaṃ citraṃ paṭagataṃ yathā ||

21.1२१.१

धृतराष्ट्रस्तु तान् सर्वान् पश्यन् दिव्येन चक्षुषा । (२१।१)

dhṛtarāṣṭrastu tān sarvān paśyan divyena cakṣuṣā |

21.2२१.२

मुमुदे भरतश्रेष्ठ प्रसादात् तस्य वै मुनेः ॥ (२१।२)

mumude bharataśreṣṭha prasādāt tasya vai muneḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 15, 40

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit