MBh, 5, 115
Select a line for its word-by-word analysis.
तत्र गच्छावहे भद्रे शनैर् आगच्छ मा शुचः । (२।१)
tatra gacchāvahe bhadre śanair āgaccha mā śucaḥ |
धार्मिकः संयमे युक्तः सत्यश्चैव जनेश्वरः ॥ (२।२)
dhārmikaḥ saṃyame yuktaḥ satyaścaiva janeśvaraḥ ||
गालवः प्रसवस्यार्थे तं नृपं प्रत्यचोदयत् ॥ (३।३)
gālavaḥ prasavasyārthe taṃ nṛpaṃ pratyacodayat ||
श्रुतम् एतन्मया पूर्वं किम् उक्त्वा विस्तरं द्विज । (४।२)
śrutam etanmayā pūrvaṃ kim uktvā vistaraṃ dvija |
काङ्क्षितो हि मयैषो ऽर्थः श्रुत्वैतद् द्विजसत्तम ॥ (४।३)
kāṅkṣito hi mayaiṣo 'rthaḥ śrutvaitad dvijasattama ||
अहम् अप्येकम् एवास्यां जनयिष्यामि पार्थिवम् ॥ (६।२)
aham apyekam evāsyāṃ janayiṣyāmi pārthivam ||
तथेत्युक्त्वा द्विजश्रेष्ठः प्रादात् कन्यां महीपतेः । (७।२)
tathetyuktvā dvijaśreṣṭhaḥ prādāt kanyāṃ mahīpateḥ |
विधिपूर्वं च तां राजा कन्यां प्रतिगृहीतवान् ॥ (७।३)
vidhipūrvaṃ ca tāṃ rājā kanyāṃ pratigṛhītavān ||
रेमे स तस्यां राजर्षिः प्रभावत्यां यथा रविः । (८।१)
reme sa tasyāṃ rājarṣiḥ prabhāvatyāṃ yathā raviḥ |
स्वाहायां च यथा वह्निर् यथा शच्यां स वासवः ॥ (८।२)
svāhāyāṃ ca yathā vahnir yathā śacyāṃ sa vāsavaḥ ||
यथा चन्द्रश्च रोहिण्यां यथा धूमोर्णया यमः । (९।१)
yathā candraśca rohiṇyāṃ yathā dhūmorṇayā yamaḥ |
वरुणश्च यथा गौर्यां यथा चर्द्ध्यां धनेश्वरः ॥ (९।२)
varuṇaśca yathā gauryāṃ yathā carddhyāṃ dhaneśvaraḥ ||
यथा नारायणो लक्ष्म्यां जाह्नव्यां च यथोदधिः । (१०।१)
yathā nārāyaṇo lakṣmyāṃ jāhnavyāṃ ca yathodadhiḥ |
यथा रुद्रश्च रुद्राण्यां यथा वेद्यां पितामहः ॥ (१०।२)
yathā rudraśca rudrāṇyāṃ yathā vedyāṃ pitāmahaḥ ||
अदृश्यन्त्यां च वासिष्ठो वसिष्ठश्चाक्षमालया । (११।१)
adṛśyantyāṃ ca vāsiṣṭho vasiṣṭhaścākṣamālayā |
च्यवनश्च सुकन्यायां पुलस्त्यः संध्यया यथा ॥ (११।२)
cyavanaśca sukanyāyāṃ pulastyaḥ saṃdhyayā yathā ||
अगस्त्यश्चापि वैदर्भ्यां सावित्र्यां सत्यवान् यथा । (१२।१)
agastyaścāpi vaidarbhyāṃ sāvitryāṃ satyavān yathā |
यथा भृगुः पुलोमायाम् अदित्यां कश्यपो यथा ॥ (१२।२)
yathā bhṛguḥ pulomāyām adityāṃ kaśyapo yathā ||
रेणुकायां यथार्चीको हैमवत्यां च कौशिकः । (१३।१)
reṇukāyāṃ yathārcīko haimavatyāṃ ca kauśikaḥ |
यथा भूम्यां भूमिपतिर् उर्वश्यां च पुरूरवाः । (१४।१)
yathā bhūmyāṃ bhūmipatir urvaśyāṃ ca purūravāḥ |
ऋचीकः सत्यवत्यां च सरस्वत्यां यथा मनुः ॥ (१४।२)
ṛcīkaḥ satyavatyāṃ ca sarasvatyāṃ yathā manuḥ ||
निर्यातयतु मे कन्यां भवांस्तिष्ठन्तु वाजिनः । (१७।१)
niryātayatu me kanyāṃ bhavāṃstiṣṭhantu vājinaḥ |
यावद् अन्यत्र गच्छामि शुल्कार्थं पृथिवीपते ॥ (१७।२)
yāvad anyatra gacchāmi śulkārthaṃ pṛthivīpate ||
दिवोदासो ऽथ धर्मात्मा समये गालवस्य ताम् । (१८।१)
divodāso 'tha dharmātmā samaye gālavasya tām |
कन्यां निर्यातयामास स्थितः सत्ये महीपतिः ॥ (१८।२)
kanyāṃ niryātayāmāsa sthitaḥ satye mahīpatiḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.