महाभारतMahābhārata

MBh, 8, 17

1167 of 1995 · 251 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

संजय उवाच । (१।१)

saṃjaya uvāca

1.2१.२

हस्तिभिस् तु महामात्रास् तव पुत्रेण चोदिताः । (१।२)

hastibhis tu mahāmātrās tava putreṇa coditāḥ |

1.3१.३

धृष्टद्युम्नं जिघांसन्तः क्रुद्धाः पार्षतम् अभ्ययुः ॥ (१।३)

dhṛṣṭadyumnaṃ jighāṃsantaḥ kruddhāḥ pārṣatam abhyayuḥ ||

2.1२.१

प्राच्याश् च दाक्षिणात्याश् च प्रवीरा गजयोधिनः । (२।१)

prācyāś ca dākṣiṇātyāś ca pravīrā gajayodhinaḥ |

2.2२.२

अङ्गा वङ्गाश् च पुण्ड्राश् च मागधास् ताम्रलिप्तकाः ॥ (२।२)

aṅgā vaṅgāś ca puṇḍrāś ca māgadhās tāmraliptakāḥ ||

3.1३.१

मेकलाः कोशला मद्रा दशार्णा निषधास् तथा । (३।१)

mekalāḥ kośalā madrā daśārṇā niṣadhās tathā |

3.2३.२

गजयुद्धेषु कुशलाः कलिङ्गैः सह भारत ॥ (३।२)

gajayuddheṣu kuśalāḥ kaliṅgaiḥ saha bhārata ||

4.1४.१

शरतोमरनाराचैर् वृष्टिमन्त इवाम्बुदाः । (४।१)

śaratomaranārācair vṛṣṭimanta ivāmbudāḥ |

4.2४.२

सिषिचुस् ते ततः सर्वे पाञ्चालाचलम् आहवे ॥ (४।२)

siṣicus te tataḥ sarve pāñcālācalam āhave ||

5.1५.१

तान् संमिमर्दिषुर् नागान् पार्ष्ण्यङ्गुष्ठाङ्कुशैर् भृशम् । (५।१)

tān saṃmimardiṣur nāgān pārṣṇyaṅguṣṭhāṅkuśair bhṛśam |

5.2५.२

पोथितान् पार्षतो बाणैर् नाराचैश् चाभ्यवीवृषत् ॥ (५।२)

pothitān pārṣato bāṇair nārācaiś cābhyavīvṛṣat ||

6.1६.१

एकैकं दशभिः षड्भिर् अष्टाभिर् अपि भारत । (६।१)

ekaikaṃ daśabhiḥ ṣaḍbhir aṣṭābhir api bhārata |

6.2६.२

द्विरदान् अभिविव्याध क्षिप्तैर् गिरिनिभाञ् शरैः । (६।२)

dviradān abhivivyādha kṣiptair girinibhāñ śaraiḥ |

6.3६.३

प्रच्छाद्यमानो द्विरदैर् मेघैर् इव दिवाकरः ॥ (६।३)

pracchādyamāno dviradair meghair iva divākaraḥ ||

7.1७.१

पर्यासुः पाण्डुपाञ्चाला नदन्तो निशितायुधाः । (७।१)

paryāsuḥ pāṇḍupāñcālā nadanto niśitāyudhāḥ |

7.2७.२

तान् नागान् अभिवर्षन्तो ज्यातन्त्रीशरनादितैः ॥ (७।२)

tān nāgān abhivarṣanto jyātantrīśaranāditaiḥ ||

8.1८.१

नकुलः सहदेवश् च द्रौपदेयाः प्रभद्रकाः । (८।१)

nakulaḥ sahadevaś ca draupadeyāḥ prabhadrakāḥ |

8.2८.२

सात्यकिश् च शिखण्डी च चेकितानश् च वीर्यवान् ॥ (८।२)

sātyakiś ca śikhaṇḍī ca cekitānaś ca vīryavān ||

9.1९.१

ते म्लेच्छैः प्रेषिता नागा नरान् अश्वान् रथान् अपि । (९।१)

te mlecchaiḥ preṣitā nāgā narān aśvān rathān api |

9.2९.२

हस्तैर् आक्षिप्य ममृदुः पद्भिश् चाप्य् अतिमन्यवः ॥ (९।२)

hastair ākṣipya mamṛduḥ padbhiś cāpy atimanyavaḥ ||

10.1१०.१

बिभिदुश् च विषाणाग्रैः समाक्षिप्य च चिक्षिपुः । (१०।१)

bibhiduś ca viṣāṇāgraiḥ samākṣipya ca cikṣipuḥ |

10.2१०.२

विषाणलग्नैश् चाप्य् अन्ये परिपेतुर् विभीषणाः ॥ (१०।२)

viṣāṇalagnaiś cāpy anye paripetur vibhīṣaṇāḥ ||

11.1११.१

प्रमुखे वर्तमानं तु द्विपं वङ्गस्य सात्यकिः । (११।१)

pramukhe vartamānaṃ tu dvipaṃ vaṅgasya sātyakiḥ |

11.2११.२

नाराचेनोग्रवेगेन भित्त्वा मर्मण्य् अपातयत् ॥ (११।२)

nārācenogravegena bhittvā marmaṇy apātayat ||

12.1१२.१

तस्यावर्जितनागस्य द्विरदाद् उत्पतिष्यतः । (१२।१)

tasyāvarjitanāgasya dviradād utpatiṣyataḥ |

12.2१२.२

नाराचेनाभिनद् वक्षः सो ऽपतद् भुवि सात्यकेः ॥ (१२।२)

nārācenābhinad vakṣaḥ so 'patad bhuvi sātyakeḥ ||

13.1१३.१

पुण्ड्रस्यापततो नागं चलन्तम् इव पर्वतम् । (१३।१)

puṇḍrasyāpatato nāgaṃ calantam iva parvatam |

13.2१३.२

सहदेवः प्रयत्नात् तैर् नाराचैर् व्यहनत् त्रिभिः ॥ (१३।२)

sahadevaḥ prayatnāt tair nārācair vyahanat tribhiḥ ||

14.1१४.१

विपताकं वियन्तारं विवर्मध्वजजीवितम् । (१४।१)

vipatākaṃ viyantāraṃ vivarmadhvajajīvitam |

14.2१४.२

तं कृत्वा द्विरदं भूयः सहदेवो ऽङ्गम् अभ्यगात् ॥ (१४।२)

taṃ kṛtvā dviradaṃ bhūyaḥ sahadevo 'ṅgam abhyagāt ||

15.1१५.१

सहदेवं तु नकुलो वारयित्वाङ्गम् आर्दयत् । (१५।१)

sahadevaṃ tu nakulo vārayitvāṅgam ārdayat |

15.2१५.२

नाराचैर् यमदण्डाभैस् त्रिभिर् नागं शतेन च ॥ (१५।२)

nārācair yamadaṇḍābhais tribhir nāgaṃ śatena ca ||

16.1१६.१

दिवाकरकरप्रख्यान् अङ्गश् चिक्षेप तोमरान् । (१६।१)

divākarakaraprakhyān aṅgaś cikṣepa tomarān |

16.2१६.२

नकुलाय शतान्य् अष्टौ त्रिधैकैकं तु सो ऽछिनत् ॥ (१६।२)

nakulāya śatāny aṣṭau tridhaikaikaṃ tu so 'chinat ||

17.1१७.१

तथार्धचन्द्रेण शिरस् तस्य चिछेद पाण्डवः । (१७।१)

tathārdhacandreṇa śiras tasya cicheda pāṇḍavaḥ |

17.2१७.२

स पपात हतो म्लेच्छस् तेनैव सह दन्तिना ॥ (१७।२)

sa papāta hato mlecchas tenaiva saha dantinā ||

18.1१८.१

आचार्यपुत्रे निहते हस्तिशिक्षाविशारदे । (१८।१)

ācāryaputre nihate hastiśikṣāviśārade |

18.2१८.२

अङ्गाः क्रुद्धा महामात्रा नागैर् नकुलम् अभ्ययुः ॥ (१८।२)

aṅgāḥ kruddhā mahāmātrā nāgair nakulam abhyayuḥ ||

19.1१९.१

चलत्पताकैः प्रमुखैर् हेमकक्ष्यातनुच्छदैः । (१९।१)

calatpatākaiḥ pramukhair hemakakṣyātanucchadaiḥ |

19.2१९.२

मिमर्दिशन्तस् त्वरिताः प्रदीप्तैर् इव पर्वतैः ॥ (१९।२)

mimardiśantas tvaritāḥ pradīptair iva parvataiḥ ||

20.1२०.१

मेकलोत्कलकालिङ्गा निषादास् ताम्रलिप्तकाः । (२०।१)

mekalotkalakāliṅgā niṣādās tāmraliptakāḥ |

20.2२०.२

शरतोमरवर्षाणि विमुञ्चन्तो जिघांसवः ॥ (२०।२)

śaratomaravarṣāṇi vimuñcanto jighāṃsavaḥ ||

21.1२१.१

तैश् छाद्यमानं नकुलं दिवाकरम् इवाम्बुदैः । (२१।१)

taiś chādyamānaṃ nakulaṃ divākaram ivāmbudaiḥ |

21.2२१.२

परि पेतुः सुसंरब्धाः पाण्डुपाञ्चालसोमकाः ॥ (२१।२)

pari petuḥ susaṃrabdhāḥ pāṇḍupāñcālasomakāḥ ||

22.1२२.१

ततस् तद् अभवद् युद्धं रथिनां हस्तिभिः सह । (२२।१)

tatas tad abhavad yuddhaṃ rathināṃ hastibhiḥ saha |

22.2२२.२

सृजतां शरवर्षाणि तोमरांश् च सहस्रशः ॥ (२२।२)

sṛjatāṃ śaravarṣāṇi tomarāṃś ca sahasraśaḥ ||

23.1२३.१

नागानां प्रस्फुटुः कुम्भा मर्माणि विविधानि च । (२३।१)

nāgānāṃ prasphuṭuḥ kumbhā marmāṇi vividhāni ca |

23.2२३.२

दन्ताश् चैवातिविद्धानां नाराचैर् भूषणानि च ॥ (२३।२)

dantāś caivātividdhānāṃ nārācair bhūṣaṇāni ca ||

24.1२४.१

तेषाम् अष्टौ महानागांश् चतुःषष्ट्या सुतेजनैः । (२४।१)

teṣām aṣṭau mahānāgāṃś catuḥṣaṣṭyā sutejanaiḥ |

24.2२४.२

सहदेवो जघानाशु ते पेतुः सह सादिभिः ॥ (२४।२)

sahadevo jaghānāśu te petuḥ saha sādibhiḥ ||

25.1२५.१

अञ्जोगतिभिर् आयम्य प्रयत्नाद् धनुर् उत्तमम् । (२५।१)

añjogatibhir āyamya prayatnād dhanur uttamam |

25.2२५.२

नाराचैर् अहनन् नागान् नकुलः कुरनन्दन ॥ (२५।२)

nārācair ahanan nāgān nakulaḥ kuranandana ||

26.1२६.१

ततः शैनेयपाञ्चाल्यौ द्रौपदेयाः प्रभद्रकाः । (२६।१)

tataḥ śaineyapāñcālyau draupadeyāḥ prabhadrakāḥ |

26.2२६.२

शिखण्डी च महानागान् सिषिचुः शरवृष्टिभिः ॥ (२६।२)

śikhaṇḍī ca mahānāgān siṣicuḥ śaravṛṣṭibhiḥ ||

27.1२७.१

ते पाण्डुयोधाम्बुधरैः शत्रुद्विरदपर्वताः । (२७।१)

te pāṇḍuyodhāmbudharaiḥ śatrudviradaparvatāḥ |

27.2२७.२

बाणवर्षैर् हताः पेतुर् वज्रवर्षैर् इवाचलाः ॥ (२७।२)

bāṇavarṣair hatāḥ petur vajravarṣair ivācalāḥ ||

28.1२८.१

एवं हत्वा तव गजांस् ते पाण्डुनरकुञ्जराः । (२८।१)

evaṃ hatvā tava gajāṃs te pāṇḍunarakuñjarāḥ |

28.2२८.२

द्रुतं सेनाम् अवैक्षन्त भिन्नकूलाम् इवापगाम् ॥ (२८।२)

drutaṃ senām avaikṣanta bhinnakūlām ivāpagām ||

29.1२९.१

ते तां सेनाम् अवालोक्य पाण्डुपुत्रस्य सैनिकाः । (२९।१)

te tāṃ senām avālokya pāṇḍuputrasya sainikāḥ |

29.2२९.२

विक्षोभयित्वा च पुनः कर्णम् एवाभिदुद्रुवुः ॥ (२९।२)

vikṣobhayitvā ca punaḥ karṇam evābhidudruvuḥ ||

30.1३०.१

सहदेवं ततः क्रुद्धं दहन्तं तव वाहिनीम् । (३०।१)

sahadevaṃ tataḥ kruddhaṃ dahantaṃ tava vāhinīm |

30.2३०.२

दुःशासनो महाराज भ्राता भ्रातरम् अभ्ययात् ॥ (३०।२)

duḥśāsano mahārāja bhrātā bhrātaram abhyayāt ||

31.1३१.१

तौ समेतौ महायुद्धे दृष्ट्वा तत्र नराधिपाः । (३१।१)

tau sametau mahāyuddhe dṛṣṭvā tatra narādhipāḥ |

31.2३१.२

सिंहनादरवांश् चक्रुर् वासांस्य् आदुधुवुश् च ह ॥ (३१।२)

siṃhanādaravāṃś cakrur vāsāṃsy ādudhuvuś ca ha ||

32.1३२.१

ततो भारत क्रुद्धेन तव पुत्रेण धन्विना । (३२।१)

tato bhārata kruddhena tava putreṇa dhanvinā |

32.2३२.२

पाण्डुपुत्रस् त्रिभिर् बाणैर् वक्षस्य् अभिहतो बली ॥ (३२।२)

pāṇḍuputras tribhir bāṇair vakṣasy abhihato balī ||

33.1३३.१

सहदेवस् ततो राजन् नाराचेन तवात्मजम् । (३३।१)

sahadevas tato rājan nārācena tavātmajam |

33.2३३.२

विद्ध्वा विव्याध सप्तत्या सारथिं च त्रिभिस् त्रिभिः ॥ (३३।२)

viddhvā vivyādha saptatyā sārathiṃ ca tribhis tribhiḥ ||

34.1३४.१

दुःशासनस् तदा राजंश् छित्त्वा चापं महाहवे । (३४।१)

duḥśāsanas tadā rājaṃś chittvā cāpaṃ mahāhave |

34.2३४.२

सहदेवं त्रिसप्तत्या बाह्वोर् उरसि चार्दयत् ॥ (३४।२)

sahadevaṃ trisaptatyā bāhvor urasi cārdayat ||

35.1३५.१

सहदेवस् ततः क्रुद्धः खड्गं गृह्य महाहवे । (३५।१)

sahadevas tataḥ kruddhaḥ khaḍgaṃ gṛhya mahāhave |

35.2३५.२

व्याविध्यत युधां श्रेष्ठः श्रीमांस् तव सुतं प्रति ॥ (३५।२)

vyāvidhyata yudhāṃ śreṣṭhaḥ śrīmāṃs tava sutaṃ prati ||

36.1३६.१

समार्गणगणं चापं छित्त्वा तस्य महान् असिः । (३६।१)

samārgaṇagaṇaṃ cāpaṃ chittvā tasya mahān asiḥ |

36.2३६.२

निपपात ततो भूमौ च्युतः सर्प इवाम्बरात् ॥ (३६।२)

nipapāta tato bhūmau cyutaḥ sarpa ivāmbarāt ||

37.1३७.१

अथान्यद् धनुर् आदाय सहदेवः प्रतापवान् । (३७।१)

athānyad dhanur ādāya sahadevaḥ pratāpavān |

37.2३७.२

दुःशासनाय चिक्षेप बाणम् अन्तकरं ततः ॥ (३७।२)

duḥśāsanāya cikṣepa bāṇam antakaraṃ tataḥ ||

38.1३८.१

तम् आपतन्तं विशिखं यमदण्डोपमत्विषम् । (३८।१)

tam āpatantaṃ viśikhaṃ yamadaṇḍopamatviṣam |

38.2३८.२

खड्गेन शितधारेण द्विधा चिछेद कौरवः ॥ (३८।२)

khaḍgena śitadhāreṇa dvidhā cicheda kauravaḥ ||

39.1३९.१

तम् आपतन्तं सहसा निस्त्रिंशं निशितैः शरैः । (३९।१)

tam āpatantaṃ sahasā nistriṃśaṃ niśitaiḥ śaraiḥ |

39.2३९.२

पातयामास समरे सहदेवो हसन्न् इव ॥ (३९।२)

pātayāmāsa samare sahadevo hasann iva ||

40.1४०.१

ततो बाणांश् चतुःषष्टिं तव पुत्रो महारणे । (४०।१)

tato bāṇāṃś catuḥṣaṣṭiṃ tava putro mahāraṇe |

40.2४०.२

सहदेवरथे तूर्णं पातयामास भारत ॥ (४०।२)

sahadevarathe tūrṇaṃ pātayāmāsa bhārata ||

41.1४१.१

ताञ् शरान् समरे राजन् वेगेनापततो बहून् । (४१।१)

tāñ śarān samare rājan vegenāpatato bahūn |

41.2४१.२

एकैकं पञ्चभिर् बाणैः सहदेवो न्यकृन्तत ॥ (४१।२)

ekaikaṃ pañcabhir bāṇaiḥ sahadevo nyakṛntata ||

42.1४२.१

स निवार्य महाबाणांस् तव पुत्रेण प्रेषितान् । (४२।१)

sa nivārya mahābāṇāṃs tava putreṇa preṣitān |

42.2४२.२

अथास्मै सुबहून् बाणान् माद्रीपुत्रः समाचिनोत् ॥ (४२।२)

athāsmai subahūn bāṇān mādrīputraḥ samācinot ||

43.1४३.१

ततः क्रुद्धो महाराज सहदेवः प्रतापवान् । (४३।१)

tataḥ kruddho mahārāja sahadevaḥ pratāpavān |

43.2४३.२

समाधत्त शरं घोरं मृत्युकालान्तकोपमम् । (४३।२)

samādhatta śaraṃ ghoraṃ mṛtyukālāntakopamam |

43.3४३.३

विकृष्य बलवच् चापं तव पुत्राय सो ऽसृजत् ॥ (४३।३)

vikṛṣya balavac cāpaṃ tava putrāya so 'sṛjat ||

44.1४४.१

स तं निर्भिद्य वेगेन भित्त्वा च कवचं महत् । (४४।१)

sa taṃ nirbhidya vegena bhittvā ca kavacaṃ mahat |

44.2४४.२

प्राविशद् धरणीं राजन् वल्मीकम् इव पन्नगः । (४४।२)

prāviśad dharaṇīṃ rājan valmīkam iva pannagaḥ |

44.3४४.३

ततः स मुमुहे राजंस् तव पुत्रो महारथः ॥ (४४।३)

tataḥ sa mumuhe rājaṃs tava putro mahārathaḥ ||

45.1४५.१

मूढं चैनं समालक्ष्य सारथिस् त्वरितो रथम् । (४५।१)

mūḍhaṃ cainaṃ samālakṣya sārathis tvarito ratham |

45.2४५.२

अपोवाह भृशं त्रस्तो वध्यमानं शितैः शरैः ॥ (४५।२)

apovāha bhṛśaṃ trasto vadhyamānaṃ śitaiḥ śaraiḥ ||

46.1४६.१

पराजित्य रणे तं तु पाण्डवः पाण्डुपूर्वज । (४६।१)

parājitya raṇe taṃ tu pāṇḍavaḥ pāṇḍupūrvaja |

46.2४६.२

दुर्योधनबलं हृष्टः प्रामथद् वै समन्ततः ॥ (४६।२)

duryodhanabalaṃ hṛṣṭaḥ prāmathad vai samantataḥ ||

47.1४७.१

पिपीलिकापुटं राजन् यथामृद्नान् नरो रुषा । (४७।१)

pipīlikāpuṭaṃ rājan yathāmṛdnān naro ruṣā |

47.2४७.२

तथा सा कौरवी सेना मृदिता तेन भारत ॥ (४७।२)

tathā sā kauravī senā mṛditā tena bhārata ||

48.1४८.१

नकुलं रभसं युद्धे दारयन्तं वरूथिनीम् । (४८।१)

nakulaṃ rabhasaṃ yuddhe dārayantaṃ varūthinīm |

48.2४८.२

कर्णो वैकर्तनो राजन् वारयामास वै तदा ॥ (४८।२)

karṇo vaikartano rājan vārayāmāsa vai tadā ||

49.1४९.१

नकुलश् च तदा कर्णं प्रहसन्न् इदम् अब्रवीत् । (४९।१)

nakulaś ca tadā karṇaṃ prahasann idam abravīt |

49.2४९.२

चिरस्य बत दृष्टो ऽहं दैवतैः सौम्यचक्षुषा ॥ (४९।२)

cirasya bata dṛṣṭo 'haṃ daivataiḥ saumyacakṣuṣā ||

50.1५०.१

यस्य मे त्वं रणे पाप चक्षुर्विषयम् आगतः । (५०।१)

yasya me tvaṃ raṇe pāpa cakṣurviṣayam āgataḥ |

50.2५०.२

त्वं हि मूलम् अनर्थानां वैरस्य कलहस्य च ॥ (५०।२)

tvaṃ hi mūlam anarthānāṃ vairasya kalahasya ca ||

51.1५१.१

त्वद्दोषात् कुरवः क्षीणाः समासाद्य परस्परम् । (५१।१)

tvaddoṣāt kuravaḥ kṣīṇāḥ samāsādya parasparam |

51.2५१.२

त्वाम् अद्य समरे हत्वा कृतकृत्यो ऽस्मि विज्वरः ॥ (५१।२)

tvām adya samare hatvā kṛtakṛtyo 'smi vijvaraḥ ||

52.1५२.१

एवम् उक्तः प्रत्युवाच नकुलं सूतनन्दनः । (५२।१)

evam uktaḥ pratyuvāca nakulaṃ sūtanandanaḥ |

52.2५२.२

सदृशं राजपुत्रस्य धन्विनश् च विशेषतः ॥ (५२।२)

sadṛśaṃ rājaputrasya dhanvinaś ca viśeṣataḥ ||

53.1५३.१

प्रहरस्व रणे बाल पश्यामस् तव पौरुषम् । (५३।१)

praharasva raṇe bāla paśyāmas tava pauruṣam |

53.2५३.२

कर्म कृत्वा रणे शूर ततः कत्थितुम् अर्हसि ॥ (५३।२)

karma kṛtvā raṇe śūra tataḥ katthitum arhasi ||

54.1५४.१

अनुक्त्वा समरे तात शूरा युध्यन्ति शक्तितः । (५४।१)

anuktvā samare tāta śūrā yudhyanti śaktitaḥ |

54.2५४.२

स युध्यस्व मया शक्त्या विनेष्ये दर्पम् अद्य ते ॥ (५४।२)

sa yudhyasva mayā śaktyā vineṣye darpam adya te ||

55.1५५.१

इत्य् उक्त्वा प्राहरत् तूर्णं पाण्डुपुत्राय सूतजः । (५५।१)

ity uktvā prāharat tūrṇaṃ pāṇḍuputrāya sūtajaḥ |

55.2५५.२

विव्याध चैनं समरे त्रिसप्तत्या शिलीमुखैः ॥ (५५।२)

vivyādha cainaṃ samare trisaptatyā śilīmukhaiḥ ||

56.1५६.१

नकुलस् तु ततो विद्धः सूतपुत्रेण भारत । (५६।१)

nakulas tu tato viddhaḥ sūtaputreṇa bhārata |

56.2५६.२

अशीत्याशीविषप्रख्यैः सूतपुत्रम् अविध्यत ॥ (५६।२)

aśītyāśīviṣaprakhyaiḥ sūtaputram avidhyata ||

57.1५७.१

तस्य कर्णो धनुश् छित्त्वा स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः । (५७।१)

tasya karṇo dhanuś chittvā svarṇapuṅkhaiḥ śilāśitaiḥ |

57.2५७.२

त्रिंशता परमेष्वासः शरैः पाण्डवम् आर्दयत् ॥ (५७।२)

triṃśatā parameṣvāsaḥ śaraiḥ pāṇḍavam ārdayat ||

58.1५८.१

ते तस्य कवचं भित्त्वा पपुः शोणितम् आहवे । (५८।१)

te tasya kavacaṃ bhittvā papuḥ śoṇitam āhave |

58.2५८.२

आशीविषा यथा नागा भित्त्वा गां सलिलं पपुः ॥ (५८।२)

āśīviṣā yathā nāgā bhittvā gāṃ salilaṃ papuḥ ||

59.1५९.१

अथान्यद् धनुर् आदाय हेमपृष्ठं दुरासदम् । (५९।१)

athānyad dhanur ādāya hemapṛṣṭhaṃ durāsadam |

59.2५९.२

कर्णं विव्याध विंशत्या सारथिं च त्रिभिः शरैः ॥ (५९।२)

karṇaṃ vivyādha viṃśatyā sārathiṃ ca tribhiḥ śaraiḥ ||

60.1६०.१

ततः क्रुद्धो महाराज नकुलः परवीरहा । (६०।१)

tataḥ kruddho mahārāja nakulaḥ paravīrahā |

60.2६०.२

क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन कर्णस्य धनुर् अछिनत् ॥ (६०।२)

kṣurapreṇa sutīkṣṇena karṇasya dhanur achinat ||

61.1६१.१

अथैनं छिन्नधन्वानं सायकानां शतैस् त्रिभिः । (६१।१)

athainaṃ chinnadhanvānaṃ sāyakānāṃ śatais tribhiḥ |

61.2६१.२

आजघ्ने प्रहसन् वीरः सर्वलोकमहारथम् ॥ (६१।२)

ājaghne prahasan vīraḥ sarvalokamahāratham ||

62.1६२.१

कर्णम् अभ्यर्दितं दृष्ट्वा पाण्डुपुत्रेण मारिष । (६२।१)

karṇam abhyarditaṃ dṛṣṭvā pāṇḍuputreṇa māriṣa |

62.2६२.२

विस्मयं परमं जग्मू रथिनः सह दैवतैः ॥ (६२।२)

vismayaṃ paramaṃ jagmū rathinaḥ saha daivataiḥ ||

63.1६३.१

अथान्यद् धनुर् आदाय कर्णो वैकर्तनस् तदा । (६३।१)

athānyad dhanur ādāya karṇo vaikartanas tadā |

63.2६३.२

नकुलं पञ्चभिर् बाणैर् जत्रुदेशे समार्दयत् ॥ (६३।२)

nakulaṃ pañcabhir bāṇair jatrudeśe samārdayat ||

64.1६४.१

उरःस्थैर् अथ तैर् बाणैर् माद्रीपुत्रो व्यरोचत । (६४।१)

uraḥsthair atha tair bāṇair mādrīputro vyarocata |

64.2६४.२

स्वरश्मिभिर् इवादित्यो भुवने विसृजन् प्रभाम् ॥ (६४।२)

svaraśmibhir ivādityo bhuvane visṛjan prabhām ||

65.1६५.१

नकुलस् तु ततः कर्णं विद्ध्वा सप्तभिर् आयसैः । (६५।१)

nakulas tu tataḥ karṇaṃ viddhvā saptabhir āyasaiḥ |

65.2६५.२

अथास्य धनुषः कोटिं पुनश् चिछेद मारिष ॥ (६५।२)

athāsya dhanuṣaḥ koṭiṃ punaś cicheda māriṣa ||

66.1६६.१

सो ऽन्यत् कार्मुकम् आदाय समरे वेगवत्तरम् । (६६।१)

so 'nyat kārmukam ādāya samare vegavattaram |

66.2६६.२

नकुलस्य ततो बाणैः सर्वतो ऽवारयद् दिशः ॥ (६६।२)

nakulasya tato bāṇaiḥ sarvato 'vārayad diśaḥ ||

67.1६७.१

संछाद्यमानः सहसा कर्णचापच्युतैः शरैः । (६७।१)

saṃchādyamānaḥ sahasā karṇacāpacyutaiḥ śaraiḥ |

67.2६७.२

चिछेद स शरांस् तूर्णं शरैर् एव महारथः ॥ (६७।२)

cicheda sa śarāṃs tūrṇaṃ śarair eva mahārathaḥ ||

68.1६८.१

ततो बाणमयं जालं विततं व्योम्न्य् अदृश्यत । (६८।१)

tato bāṇamayaṃ jālaṃ vitataṃ vyomny adṛśyata |

68.2६८.२

खद्योतानां गणैर् एव संपतद्भिर् यथा नभः ॥ (६८।२)

khadyotānāṃ gaṇair eva saṃpatadbhir yathā nabhaḥ ||

69.1६९.१

तैर् विमुक्तैः शरशतैश् छादितं गगनं तदा । (६९।१)

tair vimuktaiḥ śaraśataiś chāditaṃ gaganaṃ tadā |

69.2६९.२

शलभानां यथा व्रातैस् तद्वद् आसीत् समाकुलम् ॥ (६९।२)

śalabhānāṃ yathā vrātais tadvad āsīt samākulam ||

70.1७०.१

ते शरा हेमविकृताः संपतन्तो मुहुर् मुहुः । (७०।१)

te śarā hemavikṛtāḥ saṃpatanto muhur muhuḥ |

70.2७०.२

श्रेणीकृता अभासन्त हंसाः श्रेणीगता इव ॥ (७०।२)

śreṇīkṛtā abhāsanta haṃsāḥ śreṇīgatā iva ||

71.1७१.१

बाणजालावृते व्योम्नि छादिते च दिवाकरे । (७१।१)

bāṇajālāvṛte vyomni chādite ca divākare |

71.2७१.२

समसर्पत् ततो भूतं किंचिद् एव विशां पते ॥ (७१।२)

samasarpat tato bhūtaṃ kiṃcid eva viśāṃ pate ||

72.1७२.१

निरुद्धे तत्र मार्गे तु शरसंघैः समन्ततः । (७२।१)

niruddhe tatra mārge tu śarasaṃghaiḥ samantataḥ |

72.2७२.२

व्यरोचतां महाभागौ बालसूर्याव् इवोदितौ ॥ (७२।२)

vyarocatāṃ mahābhāgau bālasūryāv ivoditau ||

73.1७३.१

कर्णचापच्युतैर् बाणैर् वध्यमानास् तु सोमकाः । (७३।१)

karṇacāpacyutair bāṇair vadhyamānās tu somakāḥ |

73.2७३.२

अवालीयन्त राजेन्द्र वेदनार्ताः शरार्दिताः ॥ (७३।२)

avālīyanta rājendra vedanārtāḥ śarārditāḥ ||

74.1७४.१

नकुलस्य तथा बाणैर् वध्यमाना चमूस् तव । (७४।१)

nakulasya tathā bāṇair vadhyamānā camūs tava |

74.2७४.२

व्यशीर्यत दिशो राजन् वातनुन्ना इवाम्बुदाः ॥ (७४।२)

vyaśīryata diśo rājan vātanunnā ivāmbudāḥ ||

75.1७५.१

ते सेने वध्यमाने तु ताभ्यां दिव्यैर् महाशरैः । (७५।१)

te sene vadhyamāne tu tābhyāṃ divyair mahāśaraiḥ |

75.2७५.२

शरपातम् अपक्रम्य ततः प्रेक्षकवत् स्थिते ॥ (७५।२)

śarapātam apakramya tataḥ prekṣakavat sthite ||

76.1७६.१

प्रोत्सारिते जने तस्मिन् कर्णपाण्डवयोः शरैः । (७६।१)

protsārite jane tasmin karṇapāṇḍavayoḥ śaraiḥ |

76.2७६.२

विव्याधाते महात्मानाव् अन्योन्यं शरवृष्टिभिः ॥ (७६।२)

vivyādhāte mahātmānāv anyonyaṃ śaravṛṣṭibhiḥ ||

77.1७७.१

निदर्शयन्तौ त्व् अस्त्राणि दिव्यानि रणमूर्धनि । (७७।१)

nidarśayantau tv astrāṇi divyāni raṇamūrdhani |

77.2७७.२

छादयन्तौ च सहसा परस्परवधैषिणौ ॥ (७७।२)

chādayantau ca sahasā parasparavadhaiṣiṇau ||

78.1७८.१

नकुलेन शरा मुक्ताः कङ्कबर्हिणवाससः । (७८।१)

nakulena śarā muktāḥ kaṅkabarhiṇavāsasaḥ |

78.2७८.२

ते तु कर्णम् अवच्छाद्य व्यतिष्ठन्त यथा परे ॥ (७८।२)

te tu karṇam avacchādya vyatiṣṭhanta yathā pare ||

79.1७९.१

शरवेश्मप्रविष्टौ तौ ददृशाते न कैश्चन । (७९।१)

śaraveśmapraviṣṭau tau dadṛśāte na kaiścana |

79.2७९.२

चन्द्रसूर्यौ यथा राजंश् छाद्यमानौ जलागमे ॥ (७९।२)

candrasūryau yathā rājaṃś chādyamānau jalāgame ||

80.1८०.१

ततः क्रुद्धो रणे कर्णः कृत्वा घोरतरं वपुः । (८०।१)

tataḥ kruddho raṇe karṇaḥ kṛtvā ghorataraṃ vapuḥ |

80.2८०.२

पाण्डवं छादयामास समन्ताच्छरवृष्टिभिः ॥ (८०।२)

pāṇḍavaṃ chādayāmāsa samantāccharavṛṣṭibhiḥ ||

81.1८१.१

स छाद्यमानः समरे सूतपुत्रेण पाण्डवः । (८१।१)

sa chādyamānaḥ samare sūtaputreṇa pāṇḍavaḥ |

81.2८१.२

न चकार व्यथां राजन् भास्करो जलदैर् यथा ॥ (८१।२)

na cakāra vyathāṃ rājan bhāskaro jaladair yathā ||

82.1८२.१

ततः प्रहस्याधिरथिः शरजालानि मारिष । (८२।१)

tataḥ prahasyādhirathiḥ śarajālāni māriṣa |

82.2८२.२

प्रेषयामास समरे शतशो ऽथ सहस्रशः ॥ (८२।२)

preṣayāmāsa samare śataśo 'tha sahasraśaḥ ||

83.1८३.१

एकच्छायम् अभूत् सर्वं तस्य बाणैर् महात्मनः । (८३।१)

ekacchāyam abhūt sarvaṃ tasya bāṇair mahātmanaḥ |

83.2८३.२

अभ्रच्छायेव संजज्ञे संपतद्भिः शरोत्तमैः ॥ (८३।२)

abhracchāyeva saṃjajñe saṃpatadbhiḥ śarottamaiḥ ||

84.1८४.१

ततः कर्णो महाराज धनुश् छित्त्वा महात्मनः । (८४।१)

tataḥ karṇo mahārāja dhanuś chittvā mahātmanaḥ |

84.2८४.२

सारथिं पातयामास रथनीडाद्धसन्न् इव ॥ (८४।२)

sārathiṃ pātayāmāsa rathanīḍāddhasann iva ||

85.1८५.१

तथाश्वांश् चतुरश् चास्य चतुर्भिर् निशितैः शरैः । (८५।१)

tathāśvāṃś caturaś cāsya caturbhir niśitaiḥ śaraiḥ |

85.2८५.२

यमस्य सदनं तूर्णं प्रेषयामास भारत ॥ (८५।२)

yamasya sadanaṃ tūrṇaṃ preṣayāmāsa bhārata ||

86.1८६.१

अथास्य तं रथं तूर्णं तिलशो व्यधमच्छरैः । (८६।१)

athāsya taṃ rathaṃ tūrṇaṃ tilaśo vyadhamaccharaiḥ |

86.2८६.२

पताकां चक्ररक्षौ च ध्वजं खड्गं च मारिष । (८६।२)

patākāṃ cakrarakṣau ca dhvajaṃ khaḍgaṃ ca māriṣa |

86.3८६.३

शतचन्द्रं ततश् चर्म सर्वोपकरणानि च ॥ (८६।३)

śatacandraṃ tataś carma sarvopakaraṇāni ca ||

87.1८७.१

हताश्वो विरथश् चैव विवर्मा च विशां पते । (८७।१)

hatāśvo virathaś caiva vivarmā ca viśāṃ pate |

87.2८७.२

अवतीर्य रथात् तूर्णं परिघं गृह्य विष्ठितः ॥ (८७।२)

avatīrya rathāt tūrṇaṃ parighaṃ gṛhya viṣṭhitaḥ ||

88.1८८.१

तम् उद्यतं महाघोरं परिघं तस्य सूतजः । (८८।१)

tam udyataṃ mahāghoraṃ parighaṃ tasya sūtajaḥ |

88.2८८.२

व्यहनत् सायकै राजञ् शतशो ऽथ सहस्रशः ॥ (८८।२)

vyahanat sāyakai rājañ śataśo 'tha sahasraśaḥ ||

89.1८९.१

व्यायुधं चैनम् आलक्ष्य शरैः संनतपर्वभिः । (८९।१)

vyāyudhaṃ cainam ālakṣya śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ |

89.2८९.२

आर्दयद् बहुशः कर्णो न चैनं समपीडयत् ॥ (८९।२)

ārdayad bahuśaḥ karṇo na cainaṃ samapīḍayat ||

90.1९०.१

स वध्यमानः समरे कृतास्त्रेण बलीयसा । (९०।१)

sa vadhyamānaḥ samare kṛtāstreṇa balīyasā |

90.2९०.२

प्राद्रवत् सहसा राजन् नकुलो व्याकुलेन्द्रियः ॥ (९०।२)

prādravat sahasā rājan nakulo vyākulendriyaḥ ||

91.1९१.१

तम् अभिद्रुत्य राधेयः प्रहसन् वै पुनः पुनः । (९१।१)

tam abhidrutya rādheyaḥ prahasan vai punaḥ punaḥ |

91.2९१.२

सज्यम् अस्य धनुः कण्ठे सो ऽवासृजत भारत ॥ (९१।२)

sajyam asya dhanuḥ kaṇṭhe so 'vāsṛjata bhārata ||

92.1९२.१

ततः स शुशुभे राजन् कण्ठासक्तमहाधनुः । (९२।१)

tataḥ sa śuśubhe rājan kaṇṭhāsaktamahādhanuḥ |

92.2९२.२

परिवेषम् अनुप्राप्तो यथा स्याद् व्योम्नि चन्द्रमाः । (९२।२)

pariveṣam anuprāpto yathā syād vyomni candramāḥ |

92.3९२.३

यथैव च सितो मेघः शक्रचापेन शोभितः ॥ (९२।३)

yathaiva ca sito meghaḥ śakracāpena śobhitaḥ ||

93.1९३.१

तम् अब्रवीत् तदा कर्णो व्यर्थं व्याहृतवान् असि । (९३।१)

tam abravīt tadā karṇo vyarthaṃ vyāhṛtavān asi |

93.2९३.२

वदेदानीं पुनर् हृष्टो वध्यं मां त्वं पुनः पुनः ॥ (९३।२)

vadedānīṃ punar hṛṣṭo vadhyaṃ māṃ tvaṃ punaḥ punaḥ ||

94.1९४.१

मा योत्सीर् गुरुभिः सार्धं बलवद्भिश् च पाण्डव । (९४।१)

mā yotsīr gurubhiḥ sārdhaṃ balavadbhiś ca pāṇḍava |

94.2९४.२

सदृशैस् तात युध्यस्व व्रीडां मा कुरु पाण्डव । (९४।२)

sadṛśais tāta yudhyasva vrīḍāṃ mā kuru pāṇḍava |

94.3९४.३

गृहं वा गच्छ माद्रेय यत्र वा कृष्णफल्गुनौ ॥ (९४।३)

gṛhaṃ vā gaccha mādreya yatra vā kṛṣṇaphalgunau ||

95.1९५.१

एवम् उक्त्वा महाराज व्यसर्जयत तं ततः । (९५।१)

evam uktvā mahārāja vyasarjayata taṃ tataḥ |

95.2९५.२

वधप्राप्तं तु तं राजन् नावधीत् सूतनन्दनः । (९५।२)

vadhaprāptaṃ tu taṃ rājan nāvadhīt sūtanandanaḥ |

95.3९५.३

स्मृत्वा कुन्त्या वचो राजंस् तत एनं व्यसर्जयत् ॥ (९५।३)

smṛtvā kuntyā vaco rājaṃs tata enaṃ vyasarjayat ||

96.1९६.१

विसृष्टः पाण्डवो राजन् सूतपुत्रेण धन्विना । (९६।१)

visṛṣṭaḥ pāṇḍavo rājan sūtaputreṇa dhanvinā |

96.2९६.२

व्रीडन्न् इव जगामाथ युधिष्ठिररथं प्रति ॥ (९६।२)

vrīḍann iva jagāmātha yudhiṣṭhirarathaṃ prati ||

97.1९७.१

आरुरोह रथं चापि सूतपुत्रप्रतापितः । (९७।१)

āruroha rathaṃ cāpi sūtaputrapratāpitaḥ |

97.2९७.२

निःश्वसन् दुःखसंतप्तः कुम्भे क्षिप्त इवोरगः ॥ (९७।२)

niḥśvasan duḥkhasaṃtaptaḥ kumbhe kṣipta ivoragaḥ ||

98.1९८.१

तं विसृज्य रणे कर्णः पाञ्चालांस् त्वरितो ययौ । (९८।१)

taṃ visṛjya raṇe karṇaḥ pāñcālāṃs tvarito yayau |

98.2९८.२

रथेनातिपताकेन चन्द्रवर्णहयेन च ॥ (९८।२)

rathenātipatākena candravarṇahayena ca ||

99.1९९.१

तत्राक्रन्दो महान् आसीत् पाण्डवानां विशां पते । (९९।१)

tatrākrando mahān āsīt pāṇḍavānāṃ viśāṃ pate |

99.2९९.२

दृष्ट्वा सेनापतिं यान्तं पाञ्चालानां रथव्रजान् ॥ (९९।२)

dṛṣṭvā senāpatiṃ yāntaṃ pāñcālānāṃ rathavrajān ||

100.1१००.१

तत्राकरोन् महाराज कदनं सूतनन्दनः । (१००।१)

tatrākaron mahārāja kadanaṃ sūtanandanaḥ |

100.2१००.२

मध्यं गते दिनकरे चक्रवत् प्रचरन् प्रभुः ॥ (१००।२)

madhyaṃ gate dinakare cakravat pracaran prabhuḥ ||

101.1१०१.१

भग्नचक्रै रथैः केचिच्छिन्नध्वजपताकिभिः । (१०१।१)

bhagnacakrai rathaiḥ kecicchinnadhvajapatākibhiḥ |

101.2१०१.२

ससूतैर् हतसूतैश् च भग्नाक्षैश् चैव मारिष । (१०१।२)

sasūtair hatasūtaiś ca bhagnākṣaiś caiva māriṣa |

101.3१०१.३

ह्रियमाणान् अपश्याम पाञ्चालानां रथव्रजान् ॥ (१०१।३)

hriyamāṇān apaśyāma pāñcālānāṃ rathavrajān ||

102.1१०२.१

तत्र तत्र च संभ्रान्ता विचेरुर् मत्तकुञ्जराः । (१०२।१)

tatra tatra ca saṃbhrāntā vicerur mattakuñjarāḥ |

102.2१०२.२

दवाग्निना परीताङ्गा यथैव स्युर् महावने ॥ (१०२।२)

davāgninā parītāṅgā yathaiva syur mahāvane ||

103.1१०३.१

भिन्नकुम्भा विरुधिराश् छिन्नहस्ताश् च वारणाः । (१०३।१)

bhinnakumbhā virudhirāś chinnahastāś ca vāraṇāḥ |

103.2१०३.२

भिन्नगात्रवराश् चैव छिन्नवालाश् च मारिष । (१०३।२)

bhinnagātravarāś caiva chinnavālāś ca māriṣa |

103.3१०३.३

छिन्नाभ्राणीव संपेतुर् वध्यमाना महात्मना ॥ (१०३।३)

chinnābhrāṇīva saṃpetur vadhyamānā mahātmanā ||

104.1१०४.१

अपरे त्रासिता नागा नाराचशततोमरैः । (१०४।१)

apare trāsitā nāgā nārācaśatatomaraiḥ |

104.2१०४.२

तम् एवाभिमुखा यान्ति शलभा इव पावकम् ॥ (१०४।२)

tam evābhimukhā yānti śalabhā iva pāvakam ||

105.1१०५.१

अपरे निष्टनन्तः स्म व्यदृश्यन्त महाद्विपाः । (१०५।१)

apare niṣṭanantaḥ sma vyadṛśyanta mahādvipāḥ |

105.2१०५.२

क्षरन्तः शोणितं गात्रैर् नगा इव जलप्लवम् ॥ (१०५।२)

kṣarantaḥ śoṇitaṃ gātrair nagā iva jalaplavam ||

106.1१०६.१

उरश्छदैर् विमुक्ताश् च वालबन्धैश् च वाजिनः । (१०६।१)

uraśchadair vimuktāś ca vālabandhaiś ca vājinaḥ |

106.2१०६.२

राजतैश् च तथा कांस्यैः सौवर्णैश् चैव भूषणैः ॥ (१०६।२)

rājataiś ca tathā kāṃsyaiḥ sauvarṇaiś caiva bhūṣaṇaiḥ ||

107.1१०७.१

हीना आस्तरणैश् चैव खलीनैश् च विवर्जिताः । (१०७।१)

hīnā āstaraṇaiś caiva khalīnaiś ca vivarjitāḥ |

107.2१०७.२

चामरैश् च कुथाभिश् च तूणीरैः पतितैर् अपि ॥ (१०७।२)

cāmaraiś ca kuthābhiś ca tūṇīraiḥ patitair api ||

108.1१०८.१

निहतैः सादिभिश् चैव शूरैर् आहवशोभिभिः । (१०८।१)

nihataiḥ sādibhiś caiva śūrair āhavaśobhibhiḥ |

108.2१०८.२

अपश्याम रणे तत्र भ्राम्यमाणान् हयोत्तमान् ॥ (१०८।२)

apaśyāma raṇe tatra bhrāmyamāṇān hayottamān ||

109.1१०९.१

प्रासैः खड्गैश् च संस्यूतान् ऋष्टिभिश् च नराधिप । (१०९।१)

prāsaiḥ khaḍgaiś ca saṃsyūtān ṛṣṭibhiś ca narādhipa |

109.2१०९.२

हययोधान् अपश्याम कञ्चुकोष्णीषधारिणः ॥ (१०९।२)

hayayodhān apaśyāma kañcukoṣṇīṣadhāriṇaḥ ||

110.1११०.१

रथान् हेमपरिष्कारान् सुयुक्ताञ् जवनैर् हयैः । (११०।१)

rathān hemapariṣkārān suyuktāñ javanair hayaiḥ |

110.2११०.२

भ्रममाणान् अपश्याम हतेषु रथिषु द्रुतम् ॥ (११०।२)

bhramamāṇān apaśyāma hateṣu rathiṣu drutam ||

111.1१११.१

भग्नाक्षकूबरान् कांश्चिच्छिन्नचक्रांश्च मारिष । (१११।१)

bhagnākṣakūbarān kāṃścicchinnacakrāṃśca māriṣa |

111.2१११.२

विपताकाध्वजांश् चान्याञ्छिन्नेषायुगबन्धुरान् ॥ (१११।२)

vipatākādhvajāṃś cānyāñchinneṣāyugabandhurān ||

112.1११२.१

विहीनान् रथिनस् तत्र धावमानान् समन्ततः । (११२।१)

vihīnān rathinas tatra dhāvamānān samantataḥ |

112.2११२.२

सूर्यपुत्रशरैस् त्रस्तान् अपश्याम विशां पते ॥ (११२।२)

sūryaputraśarais trastān apaśyāma viśāṃ pate ||

113.1११३.१

विशस्त्रांश् च तथैवान्यान् सशस्त्रांश् च बहून् हतान् । (११३।१)

viśastrāṃś ca tathaivānyān saśastrāṃś ca bahūn hatān |

113.2११३.२

तावकाञ् जालसंछन्नान् उरोघण्टाविभूषितान् ॥ (११३।२)

tāvakāñ jālasaṃchannān uroghaṇṭāvibhūṣitān ||

114.1११४.१

नानावर्णविचित्राभिः पताकाभिर् अलंकृतान् । (११४।१)

nānāvarṇavicitrābhiḥ patākābhir alaṃkṛtān |

114.2११४.२

पदातीन् अन्वपश्याम धावमानान् समन्ततः ॥ (११४।२)

padātīn anvapaśyāma dhāvamānān samantataḥ ||

115.1११५.१

शिरांसि बाहून् ऊरूंश् च छिन्नान् अन्यांस् तथा युधि । (११५।१)

śirāṃsi bāhūn ūrūṃś ca chinnān anyāṃs tathā yudhi |

115.2११५.२

कर्णचापच्युतैर् बाणैर् अपश्याम विनाकृतान् ॥ (११५।२)

karṇacāpacyutair bāṇair apaśyāma vinākṛtān ||

116.1११६.१

महान् व्यतिकरो रौद्रो योधानाम् अन्वदृश्यत । (११६।१)

mahān vyatikaro raudro yodhānām anvadṛśyata |

116.2११६.२

कर्णसायकनुन्नानां हतानां निशितैः शरैः ॥ (११६।२)

karṇasāyakanunnānāṃ hatānāṃ niśitaiḥ śaraiḥ ||

117.1११७.१

ते वध्यमानाः समरे सूतपुत्रेण सृञ्जयाः । (११७।१)

te vadhyamānāḥ samare sūtaputreṇa sṛñjayāḥ |

117.2११७.२

तम् एवाभिमुखा यान्ति पतंगा इव पावकम् ॥ (११७।२)

tam evābhimukhā yānti pataṃgā iva pāvakam ||

118.1११८.१

तं दहन्तम् अनीकानि तत्र तत्र महारथम् । (११८।१)

taṃ dahantam anīkāni tatra tatra mahāratham |

118.2११८.२

क्षत्रिया वर्जयामासुर् युगान्ताग्निम् इवोल्बणम् ॥ (११८।२)

kṣatriyā varjayāmāsur yugāntāgnim ivolbaṇam ||

119.1११९.१

हतशेषास् तु ये वीराः पाञ्चालानां महारथाः । (११९।१)

hataśeṣās tu ye vīrāḥ pāñcālānāṃ mahārathāḥ |

119.2११९.२

तान् प्रभग्नान् द्रुतान् कर्णः पृष्ठतो विकिरञ् शरैः । (११९।२)

tān prabhagnān drutān karṇaḥ pṛṣṭhato vikirañ śaraiḥ |

119.3११९.३

अभ्यधावत तेजस्वी विशीर्णकवचध्वजान् ॥ (११९।३)

abhyadhāvata tejasvī viśīrṇakavacadhvajān ||

120.1१२०.१

तापयामास तान् बाणैः सूतपुत्रो महारथः । (१२०।१)

tāpayāmāsa tān bāṇaiḥ sūtaputro mahārathaḥ |

120.2१२०.२

मध्यंदिनम् अनुप्राप्तो भूतानीव तमोनुदः ॥ (१२०।२)

madhyaṃdinam anuprāpto bhūtānīva tamonudaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 8, 17

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit