महाभारतMahābhārata

MBh, 5, 140

804 of 1995 · 41 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

संजय उवाच । (१।१)

saṃjaya uvāca

1.2१.२

कर्णस्य वचनं श्रुत्वा केशवः परवीरहा । (१।२)

karṇasya vacanaṃ śrutvā keśavaḥ paravīrahā |

1.3१.३

उवाच प्रहसन् वाक्यं स्मितपूर्वम् इदं तदा ॥ (१।३)

uvāca prahasan vākyaṃ smitapūrvam idaṃ tadā ||

2.1२.१

अपि त्वां न तपेत् कर्ण राज्यलाभोपपादना । (२।१)

api tvāṃ na tapet karṇa rājyalābhopapādanā |

2.2२.२

मया दत्तां हि पृथिवीं न प्रशासितुम् इच्छसि ॥ (२।२)

mayā dattāṃ hi pṛthivīṃ na praśāsitum icchasi ||

3.1३.१

ध्रुवो जयः पाण्डवानाम् इतीदं न संशयः कश्चन विद्यते ऽत्र । (३।१)

dhruvo jayaḥ pāṇḍavānām itīdaṃ na saṃśayaḥ kaścana vidyate 'tra |

3.2३.२

जयध्वजो दृश्यते पाण्डवस्य समुच्छ्रितो वानरराज उग्रः ॥ (३।२)

jayadhvajo dṛśyate pāṇḍavasya samucchrito vānararāja ugraḥ ||

4.1४.१

दिव्या माया विहिता भौवनेन समुच्छ्रिता इन्द्रकेतुप्रकाशा । (४।१)

divyā māyā vihitā bhauvanena samucchritā indraketuprakāśā |

4.2४.२

दिव्यानि भूतानि भयावहानि दृश्यन्ति चैवात्र भयानकानि ॥ (४।२)

divyāni bhūtāni bhayāvahāni dṛśyanti caivātra bhayānakāni ||

5.1५.१

न सज्जते शैलवनस्पतिभ्य ऊर्ध्वं तिर्यग् योजनमात्ररूपः । (५।१)

na sajjate śailavanaspatibhya ūrdhvaṃ tiryag yojanamātrarūpaḥ |

5.2५.२

श्रीमान् ध्वजः कर्ण धनंजयस्य समुच्छ्रितः पावकतुल्यरूपः ॥ (५।२)

śrīmān dhvajaḥ karṇa dhanaṃjayasya samucchritaḥ pāvakatulyarūpaḥ ||

6.1६.१

यदा द्रक्ष्यसि संग्रामे श्वेताश्वं कृष्णसारथिम् । (६।१)

yadā drakṣyasi saṃgrāme śvetāśvaṃ kṛṣṇasārathim |

6.2६.२

ऐन्द्रम् अस्त्रं विकुर्वाणम् उभे चैवाग्निमारुते ॥ (६।२)

aindram astraṃ vikurvāṇam ubhe caivāgnimārute ||

7.1७.१

गाण्डीवस्य च निर्घोषं विस्फूर्जितम् इवाशनेः । (७।१)

gāṇḍīvasya ca nirghoṣaṃ visphūrjitam ivāśaneḥ |

7.2७.२

न तदा भविता त्रेता न कृतं द्वापरं न च ॥ (७।२)

na tadā bhavitā tretā na kṛtaṃ dvāparaṃ na ca ||

8.1८.१

यदा द्रक्ष्यसि संग्रामे कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् । (८।१)

yadā drakṣyasi saṃgrāme kuntīputraṃ yudhiṣṭhiram |

8.2८.२

जपहोमसमायुक्तं स्वां रक्षन्तं महाचमूम् ॥ (८।२)

japahomasamāyuktaṃ svāṃ rakṣantaṃ mahācamūm ||

9.1९.१

आदित्यम् इव दुर्धर्षं तपन्तं शत्रुवाहिनीम् । (९।१)

ādityam iva durdharṣaṃ tapantaṃ śatruvāhinīm |

9.2९.२

न तदा भविता त्रेता न कृतं द्वापरं न च ॥ (९।२)

na tadā bhavitā tretā na kṛtaṃ dvāparaṃ na ca ||

10.1१०.१

यदा द्रक्ष्यसि संग्रामे भीमसेनं महाबलम् । (१०।१)

yadā drakṣyasi saṃgrāme bhīmasenaṃ mahābalam |

10.2१०.२

दुःशासनस्य रुधिरं पीत्वा नृत्यन्तम् आहवे ॥ (१०।२)

duḥśāsanasya rudhiraṃ pītvā nṛtyantam āhave ||

11.1११.१

प्रभिन्नम् इव मातङ्गं प्रतिद्विरदघातिनम् । (११।१)

prabhinnam iva mātaṅgaṃ pratidviradaghātinam |

11.2११.२

न तदा भविता त्रेता न कृतं द्वापरं न च ॥ (११।२)

na tadā bhavitā tretā na kṛtaṃ dvāparaṃ na ca ||

12.1१२.१

यदा द्रक्ष्यसि संग्रामे माद्रीपुत्रौ महारथौ । (१२।१)

yadā drakṣyasi saṃgrāme mādrīputrau mahārathau |

12.2१२.२

वाहिनीं धार्तराष्ट्राणां क्षोभयन्तौ गजाविव ॥ (१२।२)

vāhinīṃ dhārtarāṣṭrāṇāṃ kṣobhayantau gajāviva ||

13.1१३.१

विगाढे शस्त्रसंपाते परवीररथारुजौ । (१३।१)

vigāḍhe śastrasaṃpāte paravīrarathārujau |

13.2१३.२

न तदा भविता त्रेता न कृतं द्वापरं न च ॥ (१३।२)

na tadā bhavitā tretā na kṛtaṃ dvāparaṃ na ca ||

14.1१४.१

यदा द्रक्ष्यसि संग्रामे द्रोणं शांतनवं कृपम् । (१४।१)

yadā drakṣyasi saṃgrāme droṇaṃ śāṃtanavaṃ kṛpam |

14.2१४.२

सुयोधनं च राजानं सैन्धवं च जयद्रथम् ॥ (१४।२)

suyodhanaṃ ca rājānaṃ saindhavaṃ ca jayadratham ||

15.1१५.१

युद्धायापततस्तूर्णं वारितान् सव्यसाचिना । (१५।१)

yuddhāyāpatatastūrṇaṃ vāritān savyasācinā |

15.2१५.२

न तदा भविता त्रेता न कृतं द्वापरं न च ॥ (१५।२)

na tadā bhavitā tretā na kṛtaṃ dvāparaṃ na ca ||

16.1१६.१

ब्रूयाः कर्ण इतो गत्वा द्रोणं शांतनवं कृपम् । (१६।१)

brūyāḥ karṇa ito gatvā droṇaṃ śāṃtanavaṃ kṛpam |

16.2१६.२

सौम्यो ऽयं वर्तते मासः सुप्रापयवसेन्धनः ॥ (१६।२)

saumyo 'yaṃ vartate māsaḥ suprāpayavasendhanaḥ ||

17.1१७.१

पक्वौषधिवनस्फीतः फलवान् अल्पमक्षिकः । (१७।१)

pakvauṣadhivanasphītaḥ phalavān alpamakṣikaḥ |

17.2१७.२

निष्पङ्को रसवत्तोयो नात्युष्णशिशिरः सुखः ॥ (१७।२)

niṣpaṅko rasavattoyo nātyuṣṇaśiśiraḥ sukhaḥ ||

18.1१८.१

सप्तमाच्चापि दिवसाद् अमावास्या भविष्यति । (१८।१)

saptamāccāpi divasād amāvāsyā bhaviṣyati |

18.2१८.२

संग्रामं योजयेत् तत्र तां ह्याहुः शक्रदेवताम् ॥ (१८।२)

saṃgrāmaṃ yojayet tatra tāṃ hyāhuḥ śakradevatām ||

19.1१९.१

तथा राज्ञो वदेः सर्वान् ये युद्धायाभ्युपागताः । (१९।१)

tathā rājño vadeḥ sarvān ye yuddhāyābhyupāgatāḥ |

19.2१९.२

यद् वो मनीषितं तद् वै सर्वं सम्पादयामि वः ॥ (१९।२)

yad vo manīṣitaṃ tad vai sarvaṃ sampādayāmi vaḥ ||

20.1२०.१

राजानो राजपुत्राश्च दुर्योधनवशानुगाः । (२०।१)

rājāno rājaputrāśca duryodhanavaśānugāḥ |

20.2२०.२

प्राप्य शस्त्रेण निधनं प्राप्स्यन्ति गतिम् उत्तमाम् ॥ (२०।२)

prāpya śastreṇa nidhanaṃ prāpsyanti gatim uttamām ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 5, 140

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit