संजय उवाच । (१।१)

ततस् ते पार्थिवाः सर्वे जग्मुः स्वान् आलयान् पुनः । (१।२)

तूष्णींभूते महाराज भीष्मे शंतनुनन्दने ॥ (१।३)

श्रुत्वा तु निहतं भीष्मं राधेयः पुरुषर्षभः । (२।१)

ईषद् आगतसंत्रासः त्वरयोपजगाम ह ॥ (२।२)

स ददर्श महात्मानं शरतल्पगतं तदा । (३।१)

जन्मशय्यागतं देवं कार्त्तिकेयम् इव प्रभुम् ॥ (३।२)

निमीलिताक्षं तं वीरं साश्रुकण्ठस् तदा वृषः । (४।१)

अभ्येत्य पादयोस् तस्य निपपात महाद्युतिः ॥ (४।२)

राधेयो ऽहं कुरुश्रेष्ठ नित्यं चाक्षिगतस् तव । (५।१)

द्वेष्यो ऽत्यन्तम् अनागाः सन्न् इति चैनम् उवाच ह ॥ (५।२)

तच्छ्रुत्वा कुरुवृद्धः स बलात् संवृत्तलोचनः । (६।१)

शनैर् उद्वीक्ष्य सस्नेहम् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (६।२)

रहितं धिष्ण्यम् आलोक्य समुत्सार्य च रक्षिणः । (७।१)

पितेव पुत्रं गाङ्गेयः परिष्वज्यैकबाहुना ॥ (७।२)

एह्य् एहि मे विप्रतीप स्पर्धसे त्वं मया सह । (८।१)

यदि मां नाभिगच्छेथा न ते श्रेयो भवेद् ध्रुवम् ॥ (८।२)

कौन्तेयस् त्वं न राधेयो विदितो नारदान् मम । (९।१)

कृष्णद्वैपायनाच् चैव केशवाच् च न संशयः ॥ (९।२)

न च द्वेषो ऽस्ति मे तात त्वयि सत्यं ब्रवीमि ते । (१०।१)

तेजोवधनिमित्तं तु परुषाण्य् अहम् उक्तवान् ॥ (१०।२)

अकस्मात् पाण्डवान् हि त्वं द्विषसीति मतिर् मम । (११।१)

येनासि बहुशो रूक्षं चोदितः सूर्यनन्दन ॥ (११।२)

जानामि समरे वीर्यं शत्रुभिर् दुःसहं तव । (१२।१)

ब्रह्मण्यतां च शौर्यं च दाने च परमां गतिम् ॥ (१२।२)

न त्वया सदृशः कश्चित् पुरुषेष्व् अमरोपम । (१३।१)

कुलभेदं च मत्वाहं सदा परुषम् उक्तवान् ॥ (१३।२)

इष्वस्त्रे भारसंधाने लाघवे ऽस्त्रबले तथा । (१४।१)

सदृशः फल्गुनेनासि कृष्णेन च महात्मना ॥ (१४।२)

कर्ण राजपुरं गत्वा त्वयैकेन धनुष्मता । (१५।१)

तस्यार्थे कुरुराजस्य राजानो मृदिता युधि ॥ (१५।२)

तथा च बलवान् राजा जरासंधो दुरासदः । (१६।१)

समरे समरश्लाघी त्वया न सदृशो ऽभवत् ॥ (१६।२)

ब्रह्मण्यः सत्यवादी च तेजसार्क इवापरः । (१७।१)

देवगर्भो ऽजितः संख्ये मनुष्यैर् अधिको भुवि ॥ (१७।२)

व्यपनीतो ऽद्य मन्युर् मे यस् त्वां प्रति पुरा कृतः । (१८।१)

दैवं पुरुषकारेण न शक्यम् अतिवर्तितुम् ॥ (१८।२)

सोदर्याः पाण्डवा वीरा भ्रातरस् ते ऽरिसूदन । (१९।१)

संगच्छ तैर् महाबाहो मम चेद् इच्छसि प्रियम् ॥ (१९।२)

मया भवतु निर्वृत्तं वैरम् आदित्यनन्दन । (२०।१)

पृथिव्यां सर्वराजानो भवन्त्व् अद्य निरामयाः ॥ (२०।२)

कर्ण उवाच । (२१।१)

जानाम्य् अहं महाप्राज्ञ सर्वम् एतन् न संशयः । (२१।२)

यथा वदसि दुर्धर्ष कौन्तेयो ऽहं न सूतजः ॥ (२१।३)

अवकीर्णस् त्व् अहं कुन्त्या सूतेन च विवर्धितः । (२२।१)

भुक्त्वा दुर्योधनैश्वर्यं न मिथ्या कर्तुम् उत्सहे ॥ (२२।२)

वसु चैव शरीरं च यद् उदारं तथा यशः । (२३।१)

सर्वं दुर्योधनस्यार्थे त्यक्तं मे भूरिदक्षिण । (२३।२)

कोपिताः पाण्डवा नित्यं मयाश्रित्य सुयोधनम् ॥ (२३।३)

अवश्यभावी वै यो ऽर्थो न स शक्यो निवर्तितुम् । (२४।१)

दैवं पुरुषकारेण को निवर्तितुम् उत्सहेत् ॥ (२४।२)

पृथिवीक्षयशंसीनि निमित्तानि पितामह । (२५।१)

भवद्भिर् उपलब्धानि कथितानि च संसदि ॥ (२५।२)

पाण्डवा वासुदेवश् च विदिता मम सर्वशः । (२६।१)

अजेयाः पुरुषैर् अन्यैर् इति तांश् चोत्सहामहे ॥ (२६।२)

अनुजानीष्व मां तात युद्धे प्रीतमनाः सदा । (२७।१)

अनुज्ञातस् त्वया वीर युध्येयम् इति मे मतिः ॥ (२७।२)

दुरुक्तं विप्रतीपं वा संरम्भाच् चापलात् तथा । (२८।१)

यन् मयापकृतं किंचित् तद् अनुक्षन्तुम् अर्हसि ॥ (२८।२)

भीष्म उवाच । (२९।१)

न चेच्छक्यम् अथोत्स्रष्टुं वैरम् एतत् सुदारुणम् । (२९।२)

अनुजानामि कर्ण त्वां युध्यस्व स्वर्गकाम्यया ॥ (२९।३)

विमन्युर् गतसंरम्भः कुरु कर्म नृपस्य हि । (३०।१)

यथाशक्ति यथोत्साहं सतां वृत्तेषु वृत्तवान् ॥ (३०।२)

अहं त्वाम् अनुजानामि यद् इच्छसि तद् आप्नुहि । (३१।१)

क्षत्रधर्मजितांल् लोकान् सम्प्राप्स्यसि न संशयः ॥ (३१।२)

युध्यस्व निरहंकारो बलवीर्यव्यपाश्रयः । (३२।१)

धर्मो हि युद्धाच् छ्रेयो ऽन्यत् क्षत्रियस्य न विद्यते ॥ (३२।२)

प्रशमे हि कृतो यत्नः सुचिरात् सुचिरं मया । (३३।१)

न चैव शकितः कर्तुं यतो धर्मस् ततो जयः ॥ (३३।२)

संजय उवाच । (३४।१)

एवं ब्रुवन्तं गाङ्गेयम् अभिवाद्य प्रसाद्य च । (३४।२)

राधेयो रथम् आरुह्य प्रायात् तव सुतं प्रति ॥ (३४।३)