वैशंपायन उवाच । (१।१)

ततः संवादिते तस्मिन्न् अनुज्ञातो धनंजयः । (१।२)

गतां रैवतके कन्यां विदित्वा जनमेजय । (१।३)

वैशंपायनः । (१।४)

श्रीभगवान् । (१।५)

वैशंपायनः । (१।६)

वासुदेवः । (१।७)

बलदेवः । (१।८)

वैशंपायनः । (१।९)

चिन्तयानस्ततो भद्राम् उपविष्टः शिलातले । (१।१०)

रमणीये वनोद्देशे बहुपादपसंवृते । (१।११)

सालतालाश्वकर्णैश्च बकुलैर् अर्जुनैस्तथा । (१।१२)

चम्पकाशोकपुंनागैः केतकैः पाटलैस्तथा । (१।१३)

कर्णिकारैर् अशोकैश्च अङ्कोलैर् अतिमुक्तकैः । (१।१४)

एवमादिभिर् अन्यैश्च संवृते स शिलातले । (१।१५)

पुनः पुनश्चिन्तयानः सुभद्रां भद्रभाषिणीम् । (१।१६)

यदृच्छया चोपपन्नान् वृष्णिवीरान् ददर्श ह । (१।१७)

बलदेवं च हार्दिक्यं साम्बं सारणम् एव च । (१।१८)

प्रद्युम्नं च गदं चैव चारुदेष्णं विदूरथम् । (१।१९)

भानुं च निशठं चैव पृथुं विपृथुम् एव च । (१।२०)

तथान्यांश्च बहून् पश्यन् हृदि शोकम् अधारयत् । (१।२१)

ततस्ते सहिताः सर्वे यतिं दृष्ट्वा समुत्सुकाः । (१।२२)

वृष्णयो विनयोपेताः परिवार्योपतस्थिरे । (१।२३)

ततो ऽर्जुनः प्रीतमनाः स्वागतं व्याजहार सः । (१।२४)

आस्यताम् आस्यतां सर्वै रमणीये शिलातले । (१।२५)

इत्येवम् उक्ता यतिना प्रीतास्ते यादवर्षभाः । (१।२६)

उपोपविविशुः सर्वे सुस्वागतम् इति ब्रुवन् । (१।२७)

ततस्तेषु निविष्टेषु वृष्णिवीरेषु पाण्डवः । (१।२८)

आकारं गूहमानस्तु कुशलप्रश्नम् अब्रवीत् । (१।२९)

सर्वत्र कुशलं चोक्त्वा बलदेवो ऽब्रवीद् इदम् । (१।३०)

प्रसादं कुरु मे विप्र कुतस्त्वं चागतो ह्यसि । (१।३१)

त्वया दृष्टानि पुण्यानि वदस्व वदतां वर । (१।३२)

पर्वतांश्चैव तीर्थानि वनान्यायतनानि च । (१।३३)

तीर्थानां दर्शनं चैव पर्वतानां च भारत । (१।३४)

आपगानां वनानां च कथयामास यादवे । (१।३५)

ताः कथाः कथयन्न् एव कथान्ते जनमेजय । (१।३६)

कथां धर्मसमायुक्तां वृष्णिवीरे न्यवेदयत् । (१।३७)

श्रुत्वा धर्मकथां पुण्यां वृष्णिवीरो ऽभ्यपूजयत् । (१।३८)

ततस्तु यादवाः सर्वे मन्त्रयन्ति स्म भारत । (१।३९)

अयं देशातिथिः श्रीमान् यतिलिङ्गधरो द्विजः । (१।४०)

आवासं कम् उपाश्रित्य वसेत निरुपद्रवः । (१।४१)

इत्येवम् अब्रुवंस्ते वै रौहिणेयं तु यादवाः । (१।४२)

ददृशुः कृष्णम् आयान्तं सर्वे यादवनन्दनम् । (१।४३)

एहि केशव तातेति रौहिणेयो ऽब्रवीद् वचः । (१।४४)

यतिलिङ्गधरो विद्वान् देशातिथिर् अयं द्विजः । (१।४५)

वर्षरात्रनिवासार्थम् आगतो नः पुरं प्रति । (१।४६)

स्थाने यस्मिन् निवसति तन् मे ब्रूहि जनार्दन । (१।४७)

त्वयि स्थिते महाभाग परवान् अस्मि धर्मतः । (१।४८)

स्वयं तु रुचिरे स्थाने वसताम् इति मां वद । (१।४९)

सुप्रीतस्तेन वाक्येन परिष्वज्य जनार्दनम् । (१।५०)

बलदेवो ऽब्रवीद् वाक्यं चिन्तयित्वा महाबलः । (१।५१)

आरामे तु वसेद् धीमांश्चतुरो वर्षमासकान् । (१।५२)

कन्यापुरे सुभद्राया भुक्त्वा भोजनम् इष्टतः । (१।५३)

लतागृहेषु वसताम् इति मे धीयते मतिः । (१।५४)

लब्धानुज्ञास्त्वया तत्र मन्यन्ते सर्वयादवाः । (१।५५)

बलवान् दर्शनीयश्च वाग्विच्छ्रीमान् बहुश्रुतः । (१।५६)

कन्यापुरसमीपे तु न युक्तम् इति मे मतिः । (१।५७)

गुरुः शास्ता च नेता च शास्त्रज्ञो धर्मवित्तमः । (१।५८)

त्वयोक्तं न विरुध्ये ऽहं करिष्यामि वचस्तव । (१।५९)

शुभाशुभस्य विज्ञाने नान्यो ऽस्ति भुवि कश्चन । (१।६०)

अयं देशातिथिः श्रीमान् सर्वधर्मविशारदः । (१।६१)

धृतिमान् विनयोपेतः सत्यवाग् विजितेन्द्रियः । (१।६२)

यतिलिङ्गधरो ह्येष को विजानाति मानसम् । (१।६३)

त्वम् इमं पुण्डरीकाक्ष नीत्वा कन्यापुरं शुभम् । (१।६४)

निवेदय सुभद्रायै मद्वाक्यपरिचोदितः । (१।६५)

भक्ष्यैर् भोज्यैश्च पानैश्च अन्यैर् इष्टैश्च पूजय । (१।६६)

स तथेति प्रतिज्ञाय सहितो यतिना हरिः । (१।६७)

कृत्वा तु संविदं तेन प्रहृष्टः केशवो ऽभवत् । (१।६८)

पर्वते तौ विहृत्यैव यथेष्टं कृष्णपाण्डवौ । (१।६९)

तां पुरीं प्रविवेशाथ गृह्य हस्ते च पाण्डवम् । (१।७०)

प्रविश्य च गृहं रम्यं सर्वभोगसमन्वितम् । (१।७१)

पार्थम् आवेदयामास रुक्मिणीसत्यभामयोः । (१।७२)

हृषीकेशवचः श्रुत्वा ते उभे ऊचतुर् भृशम् । (१।७३)

मनोरथो महान् एष हृदि नः परिवर्तते । (१।७४)

कदा द्रक्ष्याम बीभत्सुं पाण्डवं गृहम् आगतम् । (१।७५)

इति चिन्तयमानानां पार्थो दुःखम् अपानुदत् । (१।७६)

प्राप्तम् अज्ञातपूजाभिर् उत्तमाभिर् अपूजयत् । (१।७७)

स तं प्रियातिथिश्रेष्ठं समीक्ष्य यतिम् आगतम् । (१।७८)

सोदर्यां भगिनीं कृष्णः सुभद्राम् इदम् अब्रवीत् । (१।७९)

अयं देशातिथिर् भद्रे संयतो व्रतवान् ऋषिः । (१।८०)

प्राप्नोतु सततं पूजां तव कन्यापुरे वसन् । (१।८१)

आर्येण च परिज्ञातः पूजनीयो यतिः सदा । (१।८२)

तस्माद् भरस्व वार्ष्णेयि भक्ष्यैर् भोज्यैर् यतिं सदा । (१।८३)

एष यद् यद् ऋषिर् ब्रूयात् कार्यम् एव न संशयः । (१।८४)

सखीभिः सहिता भद्रे भवास्य वशवर्तिनी । (१।८५)

पुरापि यतयो भद्रे ये भैक्षार्थम् अनुव्रताः । (१।८६)

ते बभूवुर् दशार्हाणां कन्यापुरनिवासिनः । (१।८७)

तेभ्यो भोज्यानि भक्ष्याणि यथाकालम् अतन्द्रिताः । (१।८८)

कन्यापुरगताः कन्याः प्रयच्छन्ति यशस्विनि । (१।८९)

सा तथेत्यब्रवीत् कृष्णं करिष्यामि यथात्थ माम् । (१।९०)

तोषयिष्यामि वृत्तेन कर्मणा च द्विजर्षभम् । (१।९१)

एवम् एतेन रूपेण कंचित् कालं धनंजयः । (१।९२)

उवास भक्ष्यैर् भोज्यैश्च भद्रया परमार्चितः । (१।९३)

तस्य सर्वगुणोपेतां वासुदेवसहोदराम् । (१।९४)

पश्यतः सततं भद्रां प्रादुरासीन् मनोभवः । (१।९५)

गूहयन्न् इव चाकारम् आलोक्य वरवर्णिनीम् । (१।९६)

दीर्घम् उष्णं निशश्वास पार्थः कामवशं गतः । (१।९७)

न कृष्णां रूपतो मेने वासुदेवसहोदराम् । (१।९८)

प्राप्तां हृदीन्द्रसेनां वा साक्षाद् वा वरुणात्मजाम् । (१।९९)

अतीतसमये काले सोदर्याणां धनंजयः । (१।१००)

न सस्मार सुभद्रायाः कामाङ्कुशनिवारितः । (१।१०१)

क्रीडारतिपरां भद्रां सखीजनशतैर् वृताम् । (१।१०२)

प्रीयते स्मार्जुनः पश्यन् स्वाहाम् इव हुताशनः । (१।१०३)

पाण्डवस्य सुभद्रायाः सकाशे तु यशस्विनः । (१।१०४)

समुत्पत्तिः प्रभावश्च गदेन कथितः पुरा । (१।१०५)

श्रुत्वा चाशनिनिर्घोषं केशवेनापि धीमता । (१।१०६)

उपमाम् अर्जुनं कृत्वा विस्तरः कथितः पुरा । (१।१०७)

क्रुद्धमत्तप्रलापश्च वृष्णीनाम् अर्जुनं प्रति । (१।१०८)

पौरुषाण्युपमां कृत्वा प्रावर्धन्त धनुष्मताम् । (१।१०९)

अन्योन्यकलहे चापि विवादे चापि वृष्णयः । (१।११०)

अर्जुनो ऽपि न मे तुल्यः कुतस्त्वम् इति ते ऽब्रुवन् । (१।१११)

जातांश्च पुत्रान् गृह्णन्त आशिषो वृष्णयो ऽब्रुवन् । (१।११२)

अर्जुनस्य समो वीर्ये भव तात धनुर्धरः । (१।११३)

तस्मात् सुभद्रा चकमे पौरुषाद् भरतर्षभम् । (१।११४)

सत्यसंधस्य रूपेण चातुर्येण च मोहिता । (१।११५)

चारणातिथिसंघानां गदस्य च निशम्य सा । (१।११६)

अदृष्टे कृतभावाभूत् सुभद्रा भरतर्षभे । (१।११७)

कीर्तयन् ददृशे यो यः कथंचित् कुरुजाङ्गलम् । (१।११८)

तं तम् एव सदा भद्रा बीभत्सुं स्माभिपृच्छति । (१।११९)

अभीक्ष्णशः परिप्रश्नाद् अभीक्ष्णश्रवणात् तथा । (१।१२०)

प्रत्यक्ष इव भद्रायाः पाण्डवः समपद्यत । (१।१२१)

भुजौ भुजगसंकाशौ ज्याघातेन किणीकृतौ । (१।१२२)

पार्थो ऽयम् इति पश्यन्त्या निःसंशयम् अजायत । (१।१२३)

यथारूपं हि शुश्राव सुभद्रा भरतर्षभम् । (१।१२४)

तथारूपम् अवेक्ष्यैनं परां प्रीतिम् अवाप सा । (१।१२५)

सा कदाचिद् उपासीनं पप्रच्छ कुरुनन्दनम् । (१।१२६)

कथं देशाः कथं शैला नानाजनपदाः कथम् । (१।१२७)

सरांसि सरितश्चैव वनानि च कथं यते । (१।१२८)

दिशः काश्च कथं प्राप्ताश्चरता भवता सदा । (१।१२९)

स तथोक्तस्तदा भद्रां बहुनर्मानृतं ब्रुवन् । (१।१३०)

उवाच परमप्रीतस्तस्या बहु तथा कथाः । (१।१३१)

निशम्य विविधं तस्य लोके चरितम् आत्मनः । (१।१३२)

कथापरिगतो भावः कन्यायाः समपद्यत । (१।१३३)

पर्वसंधौ च कस्मिंश्चित् सुभद्रा भरतर्षभम् । (१।१३४)

रहस्येकान्तम् आसाद्य हृष्यमाणाभ्यभाषत । (१।१३५)

यतिना चरता लोकान् खाण्डवप्रस्थवासिनी । (१।१३६)

कच्चिद् भगवता दृष्टा पृथास्माकं पितृष्वसा । (१।१३७)

भ्रातृभिः प्रयतैः सर्वैः कच्चिद् आर्यो युधिष्ठिरः । (१।१३८)

कच्चिद् धर्मपरो भीमो धर्मराजस्य धीमतः । (१।१३९)

निवृत्तसमयः कच्चिद् अपराधाद् धनंजयः । (१।१४०)

नियमे कामभोगानां वर्तमानः प्रियेतरे । (१।१४१)

क्व नु पार्थश्चरत्यद्य बह्वीर् दुर्वसतीर् वसन् । (१।१४२)

सुखोचितो ह्यदुःखार्हो दीर्घबाहुर् अरिंदमः । (१।१४३)

कच्चिच्छ्रुतो वा दृष्टो वा पार्थो भगवतार्जुनः । (१।१४४)

निशम्य वचनं तस्यास्ताम् उवाच हसन्न् इव । (१।१४५)

आर्ये पृथा च कुशला सपुत्रा च सहस्नुषा । (१।१४६)

प्रीयते पश्यती पुत्रान् कुरुक्षेत्रं च पश्यती । (१।१४७)

अनुज्ञातस्तु मात्रा च सोदर्यैस्तु धनंजयः । (१।१४८)

द्वारकाम् आवसत्येको यतिलिङ्गेन पाण्डवः । (१।१४९)

पश्यन्ती सततं कस्मान् नाभिजानासि माधवि । (१।१५०)

निशम्य वचनं तस्य वासुदेवसहोदरा । (१।१५१)

निःश्वासबहुला तस्थौ क्षितिं विलिखती तदा । (१।१५२)

ततः परमसंहृष्टः सर्वशस्त्रभृतां वरः । (१।१५३)

अर्जुनो ऽहम् इति प्रीतस्ताम् उवाच धनंजयः । (१।१५४)

यथा तव गतो भावः श्रवणान् मयि भामिनि । (१।१५५)

त्वद्गतः सततं भावस्तथा शतगुणो मम । (१।१५६)

प्रशस्ते ऽहनि धर्मेण भद्रे स्वयम् अहं वृतः । (१।१५७)

सत्यवान् इव सावित्र्या भविष्यामि पतिस्तव । (१।१५८)

एवम् उक्त्वा ततः पार्थः प्रविवेश लतागृहम् । (१।१५९)

ततः सुभद्रा ललिता लज्जाभावसमन्विता । (१।१६०)

मुमोह शयने दिव्ये शयाना नतथोचिता । (१।१६१)

कन्यापुरे च संवृत्तं ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा । (१।१६२)

शशास रुक्मिणीं कृष्णो भोजनादिकम् अर्जुने । (१।१६३)

तदा प्रभृति तां भद्रां चिन्तयन् वै धनंजयः । (१।१६४)

आस्ते स्म स तदारामे कार्येणैव सहाभिभूः । (१।१६५)

सुभद्रापि न च स्वस्था पार्थं प्रति बभूव सा । (१।१६६)

कृशा विवर्णवदना चिन्ताशोकपरायणा । (१।१६७)

निःश्वासपरमा भद्रा मानसेन मनस्विनी । (१।१६८)

न शय्यासनभोगेषु रतिं विन्दति केनचित् । (१।१६९)

न नक्तं न दिवा शेते बभूवोन्मत्तदर्शना । (१।१७०)

एवं शोकपरां भद्रां देवकी वाक्यम् अब्रवीत् । (१।१७१)

मा शोकं कुरु वार्ष्णेयि धृतिम् आलम्ब शोभने । (१।१७२)

निवेदयिष्ये त्वां रामे कृष्णे चैव नरर्षभे । (१।१७३)

पश्चाज्जानामि ते वार्त्तां मा शोकं कुरु माधवि । (१।१७४)

एवम् उक्त्वा च सा माता भद्रायाः प्रियकामिनी । (१।१७५)

निवेदयामास तदा भद्राम् आनकदुन्दुभेः । (१।१७६)

रहस्येकासना तत्र भद्रास्वस्थेति चाब्रवीत् । (१।१७७)

आरामे तु यतिः श्रीमान् अर्जुनः सो ऽथ नः श्रुतः । (१।१७८)

अक्रूराय च कृष्णाय आहुकाय च सात्यके । (१।१७९)

निवेद्यतां महाप्राज्ञ श्रोतव्यं यदि बान्धवैः । (१।१८०)

वसुदेवस्तु तच्छ्रुत्वा अक्रूराहुकयोस्तदा । (१।१८१)

निवेदयित्वा कृष्णाय मन्त्रयामास नैकधा । (१।१८२)

इदं कार्यम् इदं कृत्यम् इदम् एवं विनिश्चितम् । (१।१८३)

अक्रूरश्चोग्रसेनश्च सत्यकश्च गदेन च । (१।१८४)

पृथुश्रवाश्च कृष्णश्च सहिताः शिनिना सह । (१।१८५)

रुक्मिणी सत्यभामा च देवकी रोहिणी तथा । (१।१८६)

वासुदेवेन सहिताः पुरोहितमते स्थिताः । (१।१८७)

विवाहं मन्त्रयामासुर् द्वादशे ऽहनि भारत । (१।१८८)

अज्ञातं रौहिणेयस्य उद्धवस्य च भारत । (१।१८९)

विवाहं तु सुभद्रायाः कर्तुकामो गदाग्रजः । (१।१९०)

महादेवस्य पूजार्थं महोत्सवम् इति ब्रुवन् । (१।१९१)

चतुस्त्रिंशदहोरात्रं सुभद्रार्तिप्रशान्तये । (१।१९२)

नगरे घोषयामास हितार्थं सव्यसाचिनः । (१।१९३)

इतश्चतुर्थे त्वहनि अन्तर्द्वीपं तु गम्यताम् । (१।१९४)

सदारैः सानुयात्रैश्च सपुत्रैश्च सबान्धवैः । (१।१९५)

गन्तव्यं सर्ववर्णैश्च गन्तव्यं सर्वयादवैः । (१।१९६)

एवम् उक्तास्तु ते सर्वे तथा चक्रुश्च सर्वशः । (१।१९७)

ततः सर्वदशार्हाणाम् अन्तर्द्वीपे तु भारत । (१।१९८)

चतुस्त्रिंशदहोरात्रं बभूव परमोत्सवः । (१।१९९)

कृष्णरामाहुकाक्रूरप्रद्युम्नशिनिसत्यकाः । (१।२००)

समुद्रं प्रययुर् हृष्टाः कुकुरान्धकवृष्णयः । (१।२०१)

युक्तयन्त्रपताकाभिर् वृष्णयो ब्राह्मणैः सह । (१।२०२)

समुद्रं प्रययुर् नौभिः सर्वे पुरनिवासिनः । (१।२०३)

ततस्त्वरितम् आगम्य दाशार्हगणपूजितम् । (१।२०४)

सुभद्रा पुण्डरीकाक्षम् अब्रवीद् यतिशासनात् । (१।२०५)

कृत्यवान् द्वादशाहानि स्थाता स भगवान् इह । (१।२०६)

तिष्ठतस्तस्य कः कुर्याद् उपस्थानविधिं प्रति । (१।२०७)

ताम् उवाच हृषीकेशः कस्त्वद् अन्यो विशेषतः । (१।२०८)

तम् ऋषिं प्रत्युपस्थातुम् इतो नार्हति मानवः । (१।२०९)

त्वम् एवास्मन्मतेनास्य महर्षेर् वशवर्तिनी । (१।२१०)

कुरु सर्वाणि कार्याणि कीर्तिं धर्मम् अवेक्ष्य च । (१।२११)

तस्य चातिथिमुख्यस्य सर्वेषां च तपस्विनाम् । (१।२१२)

संविधानपरा भद्रे भव त्वं वशवर्तिनी । (१।२१३)

एवम् आदिश्य भद्रां च रक्षां च मधुसूदनः । (१।२१४)

ययौ शङ्खप्रणादेन भेरीणां च महास्वनैः । (१।२१५)

ततस्तद् द्वीपम् आसाद्य दानधर्मपरायणाः । (१।२१६)

उग्रसेनमुखाः सर्वे विजह्रुः कुकुरान्धकाः । (१।२१७)

सप्तयोजनविस्तार आयतो दशयोजनम् । (१।२१८)

बभूव स महाद्वीपः सपर्वतमहावनः । (१।२१९)

सेतुपुष्करिणीजालैर् आक्रीडः सर्वसात्वताम् । (१।२२०)

वापीपल्वलसंघैश्च काननैश्च मनोरमैः । (१।२२१)

वासुदेवसमैर् द्वीपः स सर्वैः कुकुरान्धकैः । (१।२२२)

बभूव परमोपेतस्त्रिविष्टप इवामरैः । (१।२२३)

चतुस्त्रिंशदहोरात्रं दानधर्मपरायणाः । (१।२२४)

उग्रसेनमुखाः सर्वे विजह्रुः कुकुरान्धकाः । (१।२२५)

विचित्रमाल्याभरणाश्चित्ररूपानुलेपनाः । (१।२२६)

विहाराभिमुखाः सर्वे यादवाः पानसंयुताः । (१।२२७)

सुनृत्तगीतवादित्रै रममाणास्ततो ऽभवन् । (१।२२८)

तत्र याते दशार्हाणाम् ऋषभे शार्ङ्गधन्वनि । (१।२२९)

सुभद्रोद्वाहनं पार्थः प्राप्तकालम् अमन्यत । (१।२३०)

वृष्ण्यन्धकपुरात् तस्माद् अपयानं च पाण्डवः । (१।२३१)

विनिश्चित्य ततः पार्थः सुभद्राम् इदम् अब्रवीत् । (१।२३२)

शृणु भद्रे यथाशास्त्रं यथार्थम् ऋषिभिः कृतम् । (१।२३३)

कन्यायास्तु पिता भ्राता माता मातुल एव च । (१।२३४)

पितृभ्राता गुरुश्चापि दाने तु प्रभुतां गतः । (१।२३५)

महोत्सवं पशुपतेर् द्रष्टुकामः पिताहुकः । (१।२३६)

अन्तर्द्वीपं गतो भद्रे पुत्रैः पौत्रैः सबान्धवैः । (१।२३७)

मम चैव विशालाक्षि विदेशस्थास्तु बान्धवाः । (१।२३८)

तस्मात् सुभद्रे गान्धर्वो विवाहः पञ्चमो भवेत् । (१।२३९)

समागमे तु कन्यायाः क्रियाः प्रोक्ताश्चतुर्विधाः । (१।२४०)

तेषां प्रवृत्तिं साधूनां शृणु माधवि तद् यथा । (१।२४१)

वरम् आहूय विधिना पितृदत्ता यथार्थिने । (१।२४२)

सा पत्नी तु बुधैर् उक्ता सा तु वश्या पतिव्रता । (१।२४३)

भृत्यानां भरणार्थाय आत्मनः पोषणाय च । (१।२४४)

दारे स्थिते गृहीता सा भार्या चेति बुधैर् मता । (१।२४५)

धर्मतो वरयित्वा तु आनीय स्वं निवेशनम् । (१।२४६)

न्यायेन दत्ता तारुण्ये दाराः पितृकृता भवेत् । (१।२४७)

जनयेद् या तु भर्तारं जाया इत्येव नामतः । (१।२४८)

दाराः पत्नी च भार्या च जाया चेति चतुर्विधाः । (१।२४९)

चतस्र एवाग्निसाक्ष्याः क्रियायुक्तास्तु धर्मतः । (१।२५०)

गान्धर्वेण विवाहेन रागात् पुत्रार्थकारणात् । (१।२५१)

आत्मनानुगृहीता या सा तु वश्या प्रजावती । (१।२५२)

गान्धर्वस्तु क्रियाहीनो रागाद् एव प्रवर्तते । (१।२५३)

सकामायाः सकामेन निर्मन्त्रो रहसि स्मृतः । (१।२५४)

मयोक्तम् अक्रियं चापि कर्तव्यं माधवि त्वया । (१।२५५)

अयनं चैव मासश्च ऋक्षं पक्षस्तथा तिथिः । (१।२५६)

करणं च मुहूर्तं च लग्नसंपद् यथाद्य वै । (१।२५७)

विवाहस्य विशालाक्षि प्रशस्तं चोत्तरायणम् । (१।२५८)

वैशाखश्चैव मासानां पक्षाणां शुभ्र एव च । (१।२५९)

नक्षत्राणां तथा हस्तस्तृतीया च तिथिष्वपि । (१।२६०)

लग्नो हि मकरः श्रेष्ठः करणानां बवस्तथा । (१।२६१)

मैत्रो मुहूर्तो वैवाह्य आवयोः शुभकर्मणि । (१।२६२)

सर्वसंपद् इयं भद्रे अद्य रात्रौ भविष्यति । (१।२६३)

भगवान् अस्तम् अभ्येति तपनस्तपतां वरः । (१।२६४)

नारायणो हि सर्वज्ञो नानुबुध्येत विश्वकृत् । (१।२६५)

धर्मसंकटम् आपन्ने किं नु कृत्वा शुभं भवेत् । (१।२६६)

मनोभवेन कामेन मोहितं मा प्रलापिनम् । (१।२६७)

प्रतिवाक्यं तु मे देहि किं न वक्ष्यसि माधवि । (१।२६८)

अर्जुनस्य वचः श्रुत्वा चिन्तयन्ती जनार्दनम् । (१।२६९)

नोवाच किंचिद् वचनं बाष्पदूषितलोचना । (१।२७०)

रागोन्मादप्रलापी स्याद् अर्जुनो जयतां वरः । (१।२७१)

चिन्तयामास पितरं प्रविश्य च लतागृहम् । (१।२७२)

चिन्तयानं तु कौन्तेयं ज्ञात्वा शच्या शचीपतिः । (१।२७३)

सहितो नारदाद्यैस्तु मुनिसिद्धाप्सरोगणैः । (१।२७४)

अरुन्धत्या वसिष्ठेन आजगाम कुशस्थलीम् । (१।२७५)

चिन्तितं च सुभद्रायाश्चिन्तयित्वा जनार्दनः । (१।२७६)

निद्रयापहृतज्ञानं रौहिणेयं विना तदा । (१।२७७)

सहाक्रूरेण शिनिना सत्यकेन गदेन च । (१।२७८)

वसुदेवेन देवक्या आहुकेन च धीमता । (१।२७९)

आजगाम पुरीं रात्रौ द्वारकां स्वजनैर् वृतः । (१।२८०)

पूजयित्वा तु देवेशं नारदाद्यैर् महर्षिभिः । (१।२८१)

कुशलप्रश्नम् उक्त्वा तु देवेन्द्रेणाभियाचितः । (१।२८२)

वैवाहिकक्रियां कृष्णस्तथेत्येवम् उवाच ह । (१।२८३)

आहुको वसुदेवश्च सहाक्रूरः ससात्यकिः । (१।२८४)

अभिप्रणम्य शिरसा पाकशासनम् अब्रुवन् । (१।२८५)

देवदेव नमस्ते ऽस्तु लोकनाथ जगत्पते । (१।२८६)

वयं धन्याः स्म लोकेषु बान्धवैः सहिता विभो । (१।२८७)

कृतप्रसादास्तु वयं तव वाक्येन विश्वजित् । (१।२८८)

एवम् उक्त्वा प्रसाद्यैनं पूजयित्वा प्रयत्नतः । (१।२८९)

महेन्द्रशासनात् सर्वे सहिताश्च महर्षिभिः । (१।२९०)

विवाहं कारयामासुः शक्रपुत्रस्य शास्त्रतः । (१।२९१)

अरुन्धती शची देवी रुक्मिणी देवकी तथा । (१।२९२)

दिव्यस्त्रीभिश्च सहिताः क्रियां भद्रां प्रयोजयन् । (१।२९३)

महर्षिः काश्यपो होता सदस्या नारदादयः । (१।२९४)

पुण्याशिषः प्रयोक्तारः सर्वे ह्यासंस्तदार्जुने । (१।२९५)

अभिषेकं ततः कृत्वा महेन्द्रः पाकशासनिम् । (१।२९६)

लोकपालैस्तु सहितः सर्वैर् देवैर् अभिष्टुतः । (१।२९७)

किरीटाङ्गदहाराद्यैर् हस्ताभरणकुण्डलैः । (१।२९८)

भूषयित्वा तु तं पार्थं द्वितीयम् इव वासवम् । (१।२९९)

पुत्रं परिष्वज्य तदा प्रीतिम् आप पुरंदरः । (१।३००)

शची देवी तथा भद्राम् अरुन्धत्यादिभिस्तदा । (१।३०१)

कारयामास वैवाह्यं मङ्गल्यं यादवस्त्रियः । (१।३०२)

सहाप्सरोभिर् मुदिता भूषणैश्चाभ्यपूजयन् । (१।३०३)

पौलोमीम् इव मन्यन्ते सुभद्रां देवयोषितः । (१।३०४)

ततो विवाहो ववृधे कृतः सर्वगुणान्वितः । (१।३०५)

तस्याः पाणिं गृहीत्वा तु मन्त्रहोमपुरस्कृतम् । (१।३०६)

यथा तस्यैव हि पिता शच्या इव शतक्रतुः । (१।३०७)

सा जिष्णुम् अधिकं भेजे सुभद्रा चारुदर्शना । (१।३०८)

पार्थस्य सदृशी भद्रा रूपेण वयसा तथा । (१।३०९)

सुभद्रायाश्च पार्थो ऽपि सदृशो रूपलक्षणैः । (१।३१०)

इत्यूचुश्च तदा देवाः प्रीताः सेन्द्रपुरोगमाः । (१।३११)

एवं निवेश्य देवास्तु गन्धर्वैः साप्सरोगणैः । (१।३१२)

आमन्त्र्य यादवान् सर्वे विप्रजग्मुर् यथागतम् । (१।३१३)

यादवाः पार्थम् आमन्त्र्य अन्तर्द्वीपं गतास्तदा । (१।३१४)

वासुदेवस्तदा पार्थम् उवाच यदुनन्दनः । (१।३१५)

द्वाविंशद्दिवसान् पार्थ इहोष्य भरतर्षभ । (१।३१६)

मामकं रथम् आरुह्य सैन्यसुग्रीवयोजितम् । (१।३१७)

सुभद्रया सुखं पार्थ खाण्डवप्रस्थम् आविश । (१।३१८)

यादवैः सहितः पश्चाद् आगमिष्यामि भारत । (१।३१९)

यतिवेषेण निरतो वस त्वं रुक्मिणीगृहे । (१।३२०)

एवम् उक्त्वा प्रचक्राम अन्तर्द्वीपं जनार्दनः । (१।३२१)

कृतोद्वाहस्तदा पार्थः कृतकार्यो ऽभवत् तदा । (१।३२२)

तस्यां चोपगतो भावः पार्थस्य सहसागतः । (१।३२३)

स तया युयुजे वीरो भद्रया भरतर्षभः । (१।३२४)

अभिनिष्पन्नया रामः सीतयेव समन्वितः । (१।३२५)

स हि जिष्णुर् विजज्ञे तां ह्रीं श्रियं संनतिक्रियाम् । (१।३२६)

द्वादशानां वरस्त्रीणां रूपेणासदृशीं सतीम् । (१।३२७)

स प्रकृत्या श्रिया दीप्तः संदिदीपे तयाधिकम् । (१।३२८)

उद्यत्सहस्रदीप्तांशुः शरदीव दिवाकरः । (१।३२९)

सा तु तं मनुजव्याघ्रम् अनुरक्ता मनस्विनी । (१।३३०)

कन्यापुरगता भूत्वा तत्परा समपद्यत । (१।३३१)

वृष्ण्यन्धकपुरात् तत्र अपयानं धनंजयः । (१।३३२)

विनिश्चित्य तया पार्थः सुभद्राम् इदम् अब्रवीत् । (१।३३३)

द्विजानां गणमुख्यानां यथार्हं प्रतिपादय । (१।३३४)

भक्ष्यैर् भोज्यैश्च कामैश्च प्रयच्छ प्रतियास्यताम् । (१।३३५)

आत्मनश्च समुद्दिश्य महाव्रतसमापनम् । (१।३३६)

गच्छ भद्रे स्वयं तूर्णं महाराजनिवेशनम् । (१।३३७)

तेजोबलजवोपेतै रत्नैर् हयवरोत्तमैः । (१।३३८)

सैन्यसुग्रीवसंयुक्तं रथं तूर्णम् इहानय । (१।३३९)

क्रीडार्थम् इति भाषित्वा सखीभिः सुभगे सह । (१।३४०)

क्षिप्रम् आदाय पर्येहि रथं सर्वायुधानि च । (१।३४१)

अनुकर्षान् पताकाश्च तूणीरांश्च धनूंषि च । (१।३४२)

सर्वान् रथवरे कुर्याः सोत्सेधाश्च महागदाः । (१।३४३)

अर्जुनेनैवम् उक्ता तु सुभद्रा भद्रभाषिणी । (१।३४४)

जगाम नृपतेर् वेश्म सखीभिस्त्वरिता सह । (१।३४५)

क्रीडार्थम् इव तत्रस्थान् रक्षिणो वाक्यम् अब्रवीत् । (१।३४६)

रथेनानेन यास्यामि महाव्रतसमापनम् । (१।३४७)

सैन्यसुग्रीवयुक्तेन सायुधेन च शार्ङ्गिणः । (१।३४८)

सुभद्रयैवम् उक्ते तु जनाः प्राञ्जलयो ऽब्रुवन् । (१।३४९)

रथेनानेन भद्रे त्वं यथेष्टं क्रियताम् इति । (१।३५०)

योजयित्वा रथवरं कल्याणैर् अभिभाष्य ताम् । (१।३५१)

यथोक्तं सर्वम् आरोप्य सखीभिः सह भामिनी । (१।३५२)

क्षिप्रम् आदाय कल्याणी सुभद्रार्जुनम् अब्रवीत् । (१।३५३)

रथो ऽयं रथिनां श्रेष्ठ आनीतस्तव शासनात् । (१।३५४)

स्वस्ति याहि यथाकामं कुरून् कौरवनन्दन । (१।३५५)

निवेद्य तं रथं भर्तुः सुभद्रा भद्रसंमता । (१।३५६)

ब्राह्मणेभ्यो ददौ हृष्टा तदा सा विविधं वसु । (१।३५७)

स्नेहवन्ति च भोज्यानि प्रददावीप्सितानि च । (१।३५८)

यथाकामं यथाश्रद्धं वस्त्राणि विविधानि च । (१।३५९)

तर्पिता विविधैर् भक्ष्यैस्तान्यवाप्य वसूनि च । (१।३६०)

ब्राह्मणाः स्वगृहं जग्मुः प्रयुज्य परमाशिषः । (१।३६१)

सुभद्रया तु विज्ञप्तः पूर्वम् एव धनंजयः । (१।३६२)

रश्मिप्रग्रहणे पार्थ न मे ऽस्ति सदृशो भुवि । (१।३६३)

तस्मात् सा पूर्वम् आरुह्य रश्मीञ् जग्राह माधवी । (१।३६४)

सोदरा वासुदेवस्य कृतस्वस्त्ययना हयान् । (१।३६५)

वर्जयित्वा तु तल्लिङ्गं समुच्छ्रितमहाधनुः । (१।३६६)

आरुरोह रथश्रेष्ठं शुक्लवासा धनंजयः । (१।३६७)

महेन्द्रदत्तमुकुटं तथा ह्याभरणानि च । (१।३६८)

अलंकृत्य तु कौन्तेयः प्रयातुम् उपचक्रमे । (१।३६९)

ततः कन्यापुरे घोषस्तुमुलः समपद्यत । (१।३७०)

दृष्ट्वा रथगतं पार्थं खड्गपाणिं धनुर्धरम् । (१।३७१)

अभीशुहस्तां सुश्रोणीम् अर्जुनेन रथे स्थिताम् । (१।३७२)

ऊचुः कन्यापुरे कन्या वासुदेवसहोदराम् । (१।३७३)

सर्वे कामाः समृद्धास्ते सुभद्रे भद्रभाषिणि । (१।३७४)

वासुदेवप्रियं लब्ध्वा भर्तारं वीरम् अर्जुनम् । (१।३७५)

सर्वसीमन्तिनीनां त्वं श्रेष्ठा कृष्णसहोदरे । (१।३७६)

यस्मात् सर्वमनुष्याणां श्रेष्ठो भर्ता तवार्जुनः । (१।३७७)

उपपन्नस्त्वया वीरः सर्वलोकमहारथः । (१।३७८)

स्वस्ति याहि गृहं भद्रे सुहृद्भिः संगमो ऽस्तु ते । (१।३७९)

एवम् उक्ता प्रहृष्टाभिः सखीभिः परिनन्दिता । (१।३८०)

भद्रा भद्रजवोपेतान् पुनर् अश्वान् अचोदयत् । (१।३८१)

ततश्चामरहस्ता सा सखी कुब्जाङ्गनाभवत् । (१।३८२)

ततः कन्यापुरद्वारात् सघोषम् अभिनिःसृतम् । (१।३८३)

ददृशुस्तं रथश्रेष्ठं जना जीमूतनिःस्वनम् । (१।३८४)

सुभद्रासंगृहीतस्य रथस्य महतो रवम् । (१।३८५)

मेघस्वनम् इवाकाशे शुश्रुवुः पुरवासिनः । (१।३८६)

सुभद्रया च सम्पन्ने तिष्ठन् रथवरे ऽर्जुनः । (१।३८७)

प्रबभौ परयोपेतः कैलास इव गङ्गया । (१।३८८)

पार्थः सुभद्रासहितो विरराज महारथः । (१।३८९)

पार्थस्येव पिता शक्रो यथा शच्या समन्वितः । (१।३९०)

सुभद्रां प्रेक्ष्य धर्मेण ह्रियमाणां यशस्विनीम् । (१।३९१)

चक्रुः किलकिलाशब्दम् आसाद्य बहवो जनाः । (१।३९२)

दाशार्हाणां कुलस्य श्रीः सुभद्रा भद्रभाषिणी । (१।३९३)

अभिकामा सकामेन पार्थेन सह गच्छति । (१।३९४)

अथापरे हि संक्रुद्धा गृह्णीत घ्नत माचिरम् । (१।३९५)

इति संवार्यमाणानां स नादः सुमहान् अभूत् । (१।३९६)

स तेन जनघोषेण वीरो गज इवार्दितः । (१।३९७)

ववर्ष शरवर्षाणि न तु कंचन रोषयत् । (१।३९८)

मुमोच निशितान् बाणान् दीप्यमानान् स्वतेजसा । (१।३९९)

प्रासादवरसंघेषु हर्म्येषु भवनेषु च । (१।४००)

प्रासादपङ्क्तिस्तम्भेषु वेदिकासु ध्वजेषु च । (१।४०१)

मुमोच निशितान् बाणान् न च कंचन रोषयत् । (१।४०२)

क्षोभयित्वा पुरश्रेष्ठं गरुत्मान् इव सागरम् । (१।४०३)

प्रेक्षन् रैवतकद्वारं निर्ययौ भरतर्षभः । (१।४०४)

शासनात् पुरुषेन्द्रस्य बलेन महता बली । (१।४०५)

गिरौ रैवतके नित्यं बभूव विपृथुश्रवाः । (१।४०६)

प्रवासे वासुदेवस्य तस्मिन् हलधरोपमः । (१।४०७)

संबभूव तदा गोप्ता पुरस्य पुरवर्धनः । (१।४०८)

प्राप्य पाण्डवनिर्याणं निर्ययौ विपृथुश्रवाः । (१।४०९)

निशम्य पुरनिर्घोषं स्वम् अनीकम् अचोदयत् । (१।४१०)

सो ऽभिपत्य तदाध्वानं ददर्श पुरुषर्षभम् । (१।४११)

निःसृतं द्वारकाद्वाराद् अंशुमन्तम् इवाम्बुदात् । (१।४१२)

सविद्युतम् इवाम्भोदं प्रेक्ष्य बाणधनुर्धरम् । (१।४१३)

पार्थम् आसाद्य योधानां विस्मयः समपद्यत । (१।४१४)

उदीर्णरथनागाश्वम् अनीकम् अभिवीक्ष्य तत् । (१।४१५)

उवाच परमप्रीता सुभद्रा भद्रभाषिणी । (१।४१६)

संग्रहीतुम् अभिप्रायो दीर्घकालकृतो मम । (१।४१७)

युध्यमानस्य संग्रामे रथं तव नरर्षभ । (१।४१८)

ओजस्तेजोद्युतिबलैर् आचितस्य महात्मनः । (१।४१९)

पार्थस्य वै सारथित्वे भवेथा इत्यशिक्षयन् । (१।४२०)

एवम् उक्तः प्रियां प्रीतः प्रत्युवाच नरर्षभः । (१।४२१)

चोदयाश्वान् असंसक्तान् विशन्तु विपृथोर् बलम् । (१।४२२)

बहुभिर् युध्यमानस्य तावकानां जिघांसतः । (१।४२३)

पश्य बाहुबलं भद्रे शरान् विक्षिपतो मम । (१।४२४)

एवम् उक्ता ततो भद्रा पार्थेन भरतर्षभ । (१।४२५)

चुचोद चाश्वान् विश्रब्धा ततस्ते विविशुर् बलम् । (१।४२६)

तदाहतमहावाद्यं समुदग्रध्वजायुतम् । (१।४२७)

अनीकं विपृथोर् हृष्टं पार्थम् एवान्ववर्तत । (१।४२८)

रथैर् बहुविधैर् हृष्टाः सदश्वैश्च महाजवैः । (१।४२९)

किरन्तः शरवर्षाणि परिवव्रुर् धनंजयम् । (१।४३०)

तेषाम् अस्त्राणि संवार्य दिव्यैर् अस्त्रैर् महास्त्रवित् । (१।४३१)

आवृणोन् महद् आकाशं शरैः परपुरंजयः । (१।४३२)

तेषां बाणान् महाबाहुर् मकुटान्यङ्गदान्यपि । (१।४३३)

चिछेद निशितैर् बाणैः शरांश्चैव धनूंषि च । (१।४३४)

युगानीषा वरूथानि यन्त्राणि विविधानि च । (१।४३५)

अजिघांसन् परान् पार्थश्चिछेद निशितैः शरैः । (१।४३६)

निर्धनुष्कान् विकवचान् विरथांश्च महारथान् । (१।४३७)

कृत्वा पार्थः प्रियां प्रीतः प्रेक्ष्यताम् इत्यदर्शयत् । (१।४३८)

सा दृष्ट्वा महद् आश्चर्यं सुभद्रा पार्थम् अब्रवीत् । (१।४३९)

अवाप्तार्थास्मि भद्रं ते याहि पार्थ यथासुखम् । (१।४४०)

संसक्तं पाण्डुपुत्रेण समीक्ष्य विपृथुर् बलम् । (१।४४१)

त्वरमाणो ऽभिसंक्रम्य स्थीयताम् इत्यभाषत । (१।४४२)

तत् तु सेनापतेर् वाक्यं नात्यवर्तन्त यादवाः । (१।४४३)

सागरे मारुतोद्धूता वेलाम् इव महोर्मयः । (१।४४४)

ततो रथवरात् तूर्णम् अवरुह्य नरर्षभः । (१।४४५)

अभिगम्य नरव्याघ्रं प्रहृष्टः परिषस्वजे । (१।४४६)

सो ऽब्रवीत् पार्थम् आसाद्य दीर्घकालम् इदं तव । (१।४४७)

निवासम् अभिजानामि शङ्खचक्रगदाधरात् । (१।४४८)

न मे ऽस्त्यविदितं किंचिद् यद् यद् आचरितं त्वया । (१।४४९)

सुभद्रासंप्रयोगेन प्रीतस्तव जनार्दनः । (१।४५०)

प्राप्तस्य यतिलिङ्गेन द्वारकां तु धनंजय । (१।४५१)

विसृष्टा सर्ववृष्णीनाम् ऋषभेण च सोदरा । (१।४५२)

त्वम् इमां वीर दाशार्हां शचीम् इव शचीपतिः । (१।४५३)

भक्तां गुणवतीं भद्रां सदा सत्कर्तुम् अर्हसि । (१।४५४)

बन्धुर् भव सुभद्राया गतिश्च त्वं धनंजय । (१।४५५)

बन्धुमान् असि रामेण महेन्द्रावरजेन च । (१।४५६)

माम् एव हि सदाकार्षीन् मन्त्रिणं मधुसूदनः । (१।४५७)

अन्तरेण सुभद्रां च त्वां च तात धनंजय । (१।४५८)

इमं रथवरं दिव्यं सर्वशस्त्रसमन्वितम् । (१।४५९)

इदम् एवानुयात्रं च निर्दिश्य गदपूर्वजः । (१।४६०)

अन्तर्द्वीपं तदा वीर यातो वृष्णिसुखावहः । (१।४६१)

दीर्घकालावरुद्धं त्वां सम्प्राप्तं प्रियया सह । (१।४६२)

पश्यन्तु भ्रातरस्तत्र वज्रपाणिम् इवामराः । (१।४६३)

आगते तु दशार्हाणाम् ऋषभे शार्ङ्गधन्वनि । (१।४६४)

भद्राम् अनुगमिष्यन्ति रत्नानि च वसूनि च । (१।४६५)

अरिष्टं गच्छ पन्थानं सुखी भव धनंजय । (१।४६६)

नष्टशोकैर् विशोकस्य सुहृद्भिः संगमो ऽस्तु ते । (१।४६७)

ततो विपृथुम् आमन्त्र्य पार्थः प्रीतो ऽभिवाद्य च । (१।४६८)

कृष्णस्य मतम् आस्थाय कृष्णस्य रथम् आस्थितः । (१।४६९)

पूर्वम् एव तु पार्थाय कृष्णेन विनियोजितम् । (१।४७०)

सर्वरत्नसुसम्पूर्णं सर्वभोगसमन्वितम् ॥ (१।४७१)

वासुदेवाभ्यनुज्ञातः कथयित्वेतिकृत्यताम् । (२।१)

कृष्णस्य मतम् आज्ञाय प्रययौ भरतर्षभः । (२।२)

वृत्तैः सहोत्सवैर् एवं वृष्णयो ऽप्यगमन् पुरीम् ॥ (२।३)

रथेन काञ्चनाङ्गेन कल्पितेन यथाविधि । (३।१)

सैन्यसुग्रीवयुक्तेन किङ्किणीजालमालिना ॥ (३।२)

सर्वशस्त्रोपपन्नेन जीमूतरवनादिना । (४।१)

ज्वलिताग्निप्रकाशेन द्विषतां हर्षघातिना ॥ (४।२)

संनद्धः कवची खड्गी बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् । (५।१)

युक्तः सेनानुयात्रेण रथम् आरोप्य माधवीम् । (५।२)

मृगयाव्यपदेशेन यौगपद्येन भारत ॥ (५।३)

सुभद्रा त्वथ शैलेन्द्रम् अभ्यर्च्य सह रैवतम् । (६।१)

दैवतानि च सर्वाणि ब्राह्मणान् स्वस्ति वाच्य च ॥ (६।२)

प्रदक्षिणं गिरिं कृत्वा प्रययौ द्वारकां प्रति । (७।१)

सुभद्रां कृष्णभगिनीं स्त्रीभिः परिवृतां तदा । (७।२)

ताम् अभिद्रुत्य कौन्तेयः प्रसह्यारोपयद् रथम् । (७।३)

सुभद्रां चारुसर्वाङ्गीं कामबाणप्रपीडितः ॥ (७।४)

ततः स पुरुषव्याघ्रस्ताम् आदाय शुचिस्मिताम् । (८।१)

रथेनाकाशगेनैव प्रययौ स्वपुरं प्रति ॥ (८।२)

ह्रियमाणां तु तां दृष्ट्वा सुभद्रां सैनिको जनः । (९।१)

विक्रोशन् प्राद्रवत् सर्वो द्वारकाम् अभितः पुरीम् ॥ (९।२)

ते समासाद्य सहिताः सुधर्माम् अभितः सभाम् । (१०।१)

सभापालस्य तत् सर्वम् आचख्युः पार्थविक्रमम् ॥ (१०।२)

तेषां श्रुत्वा सभापालो भेरीं सांनाहिकीं ततः । (११।१)

समाजघ्ने महाघोषां जाम्बूनदपरिष्कृताम् ॥ (११।२)

क्षुब्धास्तेनाथ शब्देन भोजवृष्ण्यन्धकास्तदा । (१२।१)

अन्तर्द्वीपात् समुत्पेतुः सहसा सहितास्तदा । (१२।२)

अन्नपानम् अपास्याथ समापेतुः सभां ततः ॥ (१२।३)

ततो जाम्बूनदाङ्गानि स्पर्ध्यास्तरणवन्ति च । (१३।१)

मणिविद्रुमचित्राणि ज्वलिताग्निप्रभाणि च ॥ (१३।२)

भेजिरे पुरुषव्याघ्रा वृष्ण्यन्धकमहारथाः । (१४।१)

सिंहासनानि शतशो धिष्ण्यानीव हुताशनाः ॥ (१४।२)

तेषां समुपविष्टानां देवानाम् इव संनये । (१५।१)

आचख्यौ चेष्टितं जिष्णोः सभापालः सहानुगः ॥ (१५।२)

तच्छ्रुत्वा वृष्णिवीरास्ते मदरक्तान्तलोचनाः । (१६।१)

अमृष्यमाणाः पार्थस्य समुत्पेतुर् अहंकृताः ॥ (१६।२)

योजयध्वं रथान् आशु प्रासान् आहरतेति च । (१७।१)

नागान् अश्वांस्तथैव च । (१७।२)

कवचान् आहर क्षिप्रं । (१७।३)

धनूंषि च महार्हाणि कवचानि बृहन्ति च ॥ (१७।४)

सूतान् उच्चुक्रुशुः केचिद् रथान् योजयतेति च । (१८।१)

स्वयं च तुरगान् केचिन् निन्युर् हेमविभूषितान् ॥ (१८।२)

रथेष्वानीयमानेषु कवचेषु ध्वजेषु च । (१९।१)

अभिक्रन्दे नृवीराणां तदासीत् संकुलं महत् ॥ (१९।२)

वनमाली ततः क्षीबः कैलासशिखरोपमः । (२०।१)

नीलवासा मदोत्सिक्त इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (२०।२)

किम् इदं कुरुथाप्रज्ञास्तूष्णीं भूते जनार्दने । (२१।१)

अस्य भावम् अविज्ञाय संक्रुद्धा मोघगर्जिताः ॥ (२१।२)

एष तावद् अभिप्रायम् आख्यातु स्वं महामतिः । (२२।१)

यद् अस्य रुचितं कर्तुं तत् कुरुध्वम् अतन्द्रिताः ॥ (२२।२)

ततस्ते तद् वचः श्रुत्वा ग्राह्यरूपं हलायुधात् । (२३।१)

तूष्णीं भूतास्ततः सर्वे साधु साध्विति चाब्रुवन् ॥ (२३।२)

समं वचो निशम्येति बलदेवस्य धीमतः । (२४।१)

पुनर् एव सभामध्ये सर्वे तु समुपाविशन् ॥ (२४।२)

ततो ऽब्रवीत् कामपालो वासुदेवं परंतपम् । (२५।१)

त्रैलोक्यनाथ हे कृष्ण भूतभव्यभविष्यकृत् । (२५।२)

किम् अवाग् उपविष्टो ऽसि प्रेक्षमाणो जनार्दन ॥ (२५।३)

सत्कृतस्त्वत्कृते पार्थः सर्वैर् अस्माभिर् अच्युत । (२६।१)

न च सो ऽर्हति तां पूजां दुर्बुद्धिः कुलपांसनः ॥ (२६।२)

को हि तत्रैव भुक्त्वान्नं भाजनं भेत्तुम् अर्हति । (२७।१)

मन्यमानः कुले जातम् आत्मानं पुरुषः क्वचित् ॥ (२७।२)

ईप्समानश्च संबन्धं कृतपूर्वं च मानयन् । (२८।१)

को हि नाम भवेनार्थी साहसेन समाचरेत् ॥ (२८।२)

सो ऽवमन्य च नामास्मान् अनादृत्य च केशवम् । (२९।१)

प्रसह्य हृतवान् अद्य सुभद्रां मृत्युम् आत्मनः ॥ (२९।२)

कथं हि शिरसो मध्ये पदं तेन कृतं मम । (३०।१)

त्वया चेन् नाभ्यनुज्ञातो धर्षयिष्यति माधव । (३०।२)

मर्षयिष्यामि गोविन्द पादस्पर्शम् इवोरगः ॥ (३०।३)

अद्य निष्कौरवाम् एकः करिष्यामि वसुंधराम् । (३१।१)

न हि मे मर्षणीयो ऽयम् अर्जुनस्य व्यतिक्रमः । (३१।२)

तम् अहं भ्रातृभिः सार्धं निहन्मि कुलपांसनम् ॥ (३१।३)

तं तथा गर्जमानं तु मेघदुन्दुभिनिःस्वनम् । (३२।१)

अन्वपद्यन्त ते सर्वे भोजवृष्ण्यन्धकास्तदा ॥ (३२।२)