MBh, 13, 114
Select a line for its word-by-word analysis.
अहिंसा वैदिकं कर्म ध्यानम् इन्द्रियसंयमः । (१।२)
ahiṃsā vaidikaṃ karma dhyānam indriyasaṃyamaḥ |
तपो ऽथ गुरुशुश्रूषा किं श्रेयः पुरुषं प्रति ॥ (१।३)
tapo 'tha guruśuśrūṣā kiṃ śreyaḥ puruṣaṃ prati ||
सर्वाण्येतानि धर्मस्य पृथग् द्वाराणि सर्वशः । (२।२)
sarvāṇyetāni dharmasya pṛthag dvārāṇi sarvaśaḥ |
हन्त निःश्रेयसं जन्तोर् अहं वक्ष्याम्यनुत्तमम् । (३।१)
hanta niḥśreyasaṃ jantor ahaṃ vakṣyāmyanuttamam |
त्रीन् दोषान् सर्वभूतेषु निधाय पुरुषः सदा । (४।१)
trīn doṣān sarvabhūteṣu nidhāya puruṣaḥ sadā |
कामक्रोधौ च संयम्य ततः सिद्धिम् अवाप्नुते ॥ (४।२)
kāmakrodhau ca saṃyamya tataḥ siddhim avāpnute ||
आत्मनः सुखम् अन्विच्छन्न स प्रेत्य सुखी भवेत् ॥ (५।२)
ātmanaḥ sukham anvicchanna sa pretya sukhī bhavet ||
न्यस्तदण्डो जितक्रोधः स प्रेत्य सुखम् एधते ॥ (६।२)
nyastadaṇḍo jitakrodhaḥ sa pretya sukham edhate ||
न तत् परस्य संदद्यात् प्रतिकूलं यद् आत्मनः । (८।१)
na tat parasya saṃdadyāt pratikūlaṃ yad ātmanaḥ |
एष संक्षेपतो धर्मः कामाद् अन्यः प्रवर्तते ॥ (८।२)
eṣa saṃkṣepato dharmaḥ kāmād anyaḥ pravartate ||
प्रत्याख्याने च दाने च सुखदुःखे प्रियाप्रिये । (९।१)
pratyākhyāne ca dāne ca sukhaduḥkhe priyāpriye |
यथा परः प्रक्रमते ऽपरेषु तथापरः प्रक्रमते परस्मिन् । (१०।१)
yathā paraḥ prakramate 'pareṣu tathāparaḥ prakramate parasmin |
एषैव ते ऽस्तूपमा जीवलोके यथा धर्मो नैपुणेनोपदिष्टः ॥ (१०।२)
eṣaiva te 'stūpamā jīvaloke yathā dharmo naipuṇenopadiṣṭaḥ ||
इत्युक्त्वा तं सुरगुरुर् धर्मराजं युधिष्ठिरम् । (११।२)
ityuktvā taṃ suragurur dharmarājaṃ yudhiṣṭhiram |
दिवम् आचक्रमे धीमान् पश्यताम् एव नस्तदा ॥ (११।३)
divam ācakrame dhīmān paśyatām eva nastadā ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.