युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

किं कुर्वन् सुखम् आप्नोति किं कुर्वन् दुःखम् आप्नुते । (१।२)

किं कुर्वन्निर्भयो लोके सिद्धश्चरति भारत ॥ (१।३)

भीष्म उवाच । (२।१)

दमम् एव प्रशंसन्ति वृद्धाः श्रुतिसमाधयः । (२।२)

सर्वेषाम् एव वर्णानां ब्राह्मणस्य विशेषतः ॥ (२।३)

नादान्तस्य क्रियासिद्धिर् यथावद् उपलभ्यते । (३।१)

क्रिया तपश्च वेदाश्च दमे सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ (३।२)

दमस्तेजो वर्धयति पवित्रं दम उच्यते । (४।१)

विपाप्मा निर्भयो दान्तः पुरुषो विन्दते महत् ॥ (४।२)

सुखं दान्तः प्रस्वपिति सुखं च प्रतिबुध्यते । (५।१)

सुखं लोके विपर्येति मनश्चास्य प्रसीदति ॥ (५।२)

तेजो दमेन ध्रियते न तत् तीक्ष्णो ऽधिगच्छति । (६।१)

अमित्रांश्च बहून्नित्यं पृथग् आत्मनि पश्यति ॥ (६।२)

क्रव्याद्भ्य इव भूतानाम् अदान्तेभ्यः सदा भयम् । (७।१)

तेषां विप्रतिषेधार्थं राजा सृष्टः स्वयंभुवा ॥ (७।२)

आश्रमेषु च सर्वेषु दम एव विशिष्यते । (८।१)

यच्च तेषु फलं धर्मे भूयो दान्ते तद् उच्यते ॥ (८।२)

तेषां लिङ्गानि वक्ष्यामि येषां समुदयो दमः । (९।१)

अकार्पण्यम् असंरम्भः संतोषः श्रद्दधानता ॥ (९।२)

अक्रोध आर्जवं नित्यं नातिवादो न मानिता । (१०।१)

गुरुपूजानसूया च दया भूतेष्वपैशुनम् ॥ (१०।२)

जनवादमृषावादस्तुतिनिन्दाविवर्जनम् । (११।१)

साधुकामश्चास्पृहयन्न् आयाति प्रत्ययं नृषु ॥ (११।२)

अवैरकृत् सूपचारः समो निन्दाप्रशंसयोः । (१२।१)

सुवृत्तः शीलसम्पन्नः प्रसन्नात्मात्मवान् बुधः । (१२।२)

प्राप्य लोके च सत्कारं स्वर्गं वै प्रेत्य गच्छति ॥ (१२।३)

सर्वभूतहिते युक्तो न स्मयाद् द्वेष्टि वै जनम् । (१३।१)

महाह्रद इवाक्षोभ्य प्रज्ञातृप्तः प्रसीदति ॥ (१३।२)

अभयं सर्वभूतेभ्यः सर्वेषाम् अभयं यतः । (१४।१)

नमस्यः सर्वभूतानां दान्तो भवति ज्ञानवान् ॥ (१४।२)

न हृष्यति महत्यर्थे व्यसने च न शोचति । (१५।१)

स वै परिमितप्रज्ञः स दान्तो द्विज उच्यते ॥ (१५।२)

कर्मभिः श्रुतसम्पन्नः सद्भिर् आचरितैः शुभैः । (१६।१)

सदैव दमसंयुक्तस्तस्य भुङ्क्ते महत् फलम् ॥ (१६।२)

अनसूया क्षमा शान्तिः संतोषः प्रियवादिता । (१७।१)

सत्यं दानम् अनायासो नैष मार्गो दुरात्मनाम् ॥ (१७।२)

कामक्रोधौ वशे कृत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः । (१८।१)

विक्रम्य घोरे तपसि ब्राह्मणः संशितव्रतः । (१८।२)

कालाकाङ्क्षी चरेल् लोकान्निरपाय इवात्मवान् ॥ (१८।३)