महाभारतMahābhārata

MBh, 3, 179

477 of 1995 · 37 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशम्पायन उवाच । (१।१)

vaiśampāyana uvāca

1.2१.२

निदाघान्तकरः कालः सर्वभूतसुखावहः । (१।२)

nidāghāntakaraḥ kālaḥ sarvabhūtasukhāvahaḥ |

1.3१.३

तत्रैव वसतां तेषां प्रावृट् समभिपद्यत ॥ (१।३)

tatraiva vasatāṃ teṣāṃ prāvṛṭ samabhipadyata ||

2.1२.१

छादयन्तो महाघोषाः खं दिशश्च बलाहकाः । (२।१)

chādayanto mahāghoṣāḥ khaṃ diśaśca balāhakāḥ |

2.2२.२

प्रववर्षुर् दिवारात्रम् असिताः सततं तदा ॥ (२।२)

pravavarṣur divārātram asitāḥ satataṃ tadā ||

3.1३.१

तपात्ययनिकेताश् च शतशो ऽथ सहस्रशः । (३।१)

tapātyayaniketāś ca śataśo 'tha sahasraśaḥ |

3.2३.२

अपेतार्कप्रभाजालाः सविद्युद्विमलप्रभाः ॥ (३।२)

apetārkaprabhājālāḥ savidyudvimalaprabhāḥ ||

4.1४.१

विरूढशष्पा पृथिवी मत्तदंशसरीसृपा । (४।१)

virūḍhaśaṣpā pṛthivī mattadaṃśasarīsṛpā |

4.2४.२

बभूव पयसा सिक्ता शान्तधूमरजोऽरुणा ॥ (४।२)

babhūva payasā siktā śāntadhūmarajo'ruṇā ||

5.1५.१

न स्म प्रज्ञायते किंचिद् अम्भसा समवस्तृते । (५।१)

na sma prajñāyate kiṃcid ambhasā samavastṛte |

5.2५.२

समं वा विषमं वापि नद्यो वा स्थावराणि वा ॥ (५।२)

samaṃ vā viṣamaṃ vāpi nadyo vā sthāvarāṇi vā ||

6.1६.१

क्षुब्धतोया महाघोषाः श्वसमाना इवाशुगाः । (६।१)

kṣubdhatoyā mahāghoṣāḥ śvasamānā ivāśugāḥ |

6.2६.२

सिन्धवः शोभयांचक्रुः काननानि तपात्यये ॥ (६।२)

sindhavaḥ śobhayāṃcakruḥ kānanāni tapātyaye ||

7.1७.१

नदतां काननान्तेषु श्रूयन्ते विविधाः स्वनाः । (७।१)

nadatāṃ kānanānteṣu śrūyante vividhāḥ svanāḥ |

7.2७.२

वृष्टिभिस् ताड्यमानानां वराहमृगपक्षिणाम् ॥ (७।२)

vṛṣṭibhis tāḍyamānānāṃ varāhamṛgapakṣiṇām ||

8.1८.१

स्तोककाः शिखिनश्चैव पुंस्कोकिलगणैः सह । (८।१)

stokakāḥ śikhinaścaiva puṃskokilagaṇaiḥ saha |

8.2८.२

मत्ताः परिपतन्ति स्म दर्दुराश् चैव दर्पिताः ॥ (८।२)

mattāḥ paripatanti sma dardurāś caiva darpitāḥ ||

9.1९.१

तथा बहुविधाकारा प्रावृण् मेघानुनादिता । (९।१)

tathā bahuvidhākārā prāvṛṇ meghānunāditā |

9.2९.२

अभ्यतीता शिवा तेषां चरतां मरुधन्वसु ॥ (९।२)

abhyatītā śivā teṣāṃ caratāṃ marudhanvasu ||

10.1१०.१

क्रौञ्चहंसगणाकीर्णा शरत् प्रणिहिताभवत् । (१०।१)

krauñcahaṃsagaṇākīrṇā śarat praṇihitābhavat |

10.2१०.२

रूढकक्षवनप्रस्था प्रसन्नजलनिम्नगा ॥ (१०।२)

rūḍhakakṣavanaprasthā prasannajalanimnagā ||

11.1११.१

विमलाकाशनक्षत्रा शरत् तेषां शिवाभवत् । (११।१)

vimalākāśanakṣatrā śarat teṣāṃ śivābhavat |

11.2११.२

मृगद्विजसमाकीर्णा पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ (११।२)

mṛgadvijasamākīrṇā pāṇḍavānāṃ mahātmanām ||

12.1१२.१

पश्यन्तः शान्तरजसः क्षपा जलदशीतलाः । (१२।१)

paśyantaḥ śāntarajasaḥ kṣapā jaladaśītalāḥ |

12.2१२.२

ग्रहनक्षत्रसंघैश् च सोमेन च विराजिताः ॥ (१२।२)

grahanakṣatrasaṃghaiś ca somena ca virājitāḥ ||

13.1१३.१

कुमुदैः पुण्डरीकैश् च शीतवारिधराः शिवाः । (१३।१)

kumudaiḥ puṇḍarīkaiś ca śītavāridharāḥ śivāḥ |

13.2१३.२

नदीः पुष्करिणीश्चैव ददृशुः समलंकृताः ॥ (१३।२)

nadīḥ puṣkariṇīścaiva dadṛśuḥ samalaṃkṛtāḥ ||

14.1१४.१

आकाशनीकाशतटां नीपनीवारसंकुलाम् । (१४।१)

ākāśanīkāśataṭāṃ nīpanīvārasaṃkulām |

14.2१४.२

बभूव चरतां हर्षः पुण्यतीर्थां सरस्वतीम् ॥ (१४।२)

babhūva caratāṃ harṣaḥ puṇyatīrthāṃ sarasvatīm ||

15.1१५.१

ते वै मुमुदिरे वीराः प्रसन्नसलिलां शिवाम् । (१५।१)

te vai mumudire vīrāḥ prasannasalilāṃ śivām |

15.2१५.२

पश्यन्तो दृढधन्वानः परिपूर्णां सरस्वतीम् ॥ (१५।२)

paśyanto dṛḍhadhanvānaḥ paripūrṇāṃ sarasvatīm ||

16.1१६.१

तेषां पुण्यतमा रात्रिः पर्वसंधौ स्म शारदी । (१६।१)

teṣāṃ puṇyatamā rātriḥ parvasaṃdhau sma śāradī |

16.2१६.२

तत्रैव वसताम् आसीत् कार्त्तिकी जनमेजय ॥ (१६।२)

tatraiva vasatām āsīt kārttikī janamejaya ||

17.1१७.१

पुण्यकृद्भिर् महासत्त्वैस् तापसैः सह पाण्डवाः । (१७।१)

puṇyakṛdbhir mahāsattvais tāpasaiḥ saha pāṇḍavāḥ |

17.2१७.२

तत् सर्वं भरतश्रेष्ठाः समूहुर् योगम् उत्तमम् ॥ (१७।२)

tat sarvaṃ bharataśreṣṭhāḥ samūhur yogam uttamam ||

18.1१८.१

तमिस्राभ्युदये तस्मिन् धौम्येन सह पाण्डवाः । (१८।१)

tamisrābhyudaye tasmin dhaumyena saha pāṇḍavāḥ |

18.2१८.२

सूतैः पौरोगवैश् चैव काम्यकं प्रययुर् वनम् ॥ (१८।२)

sūtaiḥ paurogavaiś caiva kāmyakaṃ prayayur vanam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 3, 179

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit