भीष्म उवाच । (१।१)

ततः प्रभाते राजेन्द्र सूर्ये विमल उद्गते । (१।२)

भार्गवस्य मया सार्धं पुनर् युद्धम् अवर्तत ॥ (१।३)

ततो भ्रान्ते रथे तिष्ठन् रामः प्रहरतां वरः । (२।१)

ववर्ष शरवर्षाणि मयि शक्र इवाचले ॥ (२।२)

तेन सूतो मम सुहृच्छरवर्षेण ताडितः । (३।१)

निपपात रथोपस्थे मनो मम विषादयन् ॥ (३।२)

ततः सूतः स मे ऽत्यर्थं कश्मलं प्राविशन्महत् । (४।१)

पृथिव्यां च शराघातान्निपपात मुमोह च ॥ (४।२)

ततः सूतो ऽजहात् प्राणान् रामबाणप्रपीडितः । (५।१)

मुहूर्ताद् इव राजेन्द्र मां च भीर् आविशत् तदा ॥ (५।२)

ततः सूते हते राजन् क्षिपतस्तस्य मे शरान् । (६।१)

प्रमत्तमनसो रामः प्राहिणोन्मृत्युसंमितान् ॥ (६।२)

ततः सूतव्यसनिनं विप्लुतं मां स भार्गवः । (७।१)

शरेणाभ्यहनद् गाढं विकृष्य बलवद् धनुः ॥ (७।२)

स मे जत्र्वन्तरे राजन्निपत्य रुधिराशनः । (८।१)

मयैव सह राजेन्द्र जगाम वसुधातलम् ॥ (८।२)

मत्वा तु निहतं रामस्ततो मां भरतर्षभ । (९।१)

मेघवद् व्यनदच्चोच्चैर् जहृषे च पुनः पुनः ॥ (९।२)

तथा तु पतिते राजन्मयि रामो मुदा युतः । (१०।१)

उदक्रोशन्महानादं सह तैर् अनुयायिभिः ॥ (१०।२)

मम तत्राभवन् ये तु कौरवाः पार्श्वतः स्थिताः । (११।१)

आगता ये च युद्धं तज्जनास्तत्र दिदृक्षवः । (११।२)

आर्तिं परमिकां जग्मुस्ते तदा मयि पातिते ॥ (११।३)

ततो ऽपश्यं पातितो राजसिंह द्विजान् अष्टौ सूर्यहुताशनाभान् । (१२।१)

ते मां समन्तात् परिवार्य तस्थुः स्वबाहुभिः परिगृह्याजिमध्ये ॥ (१२।२)

रक्ष्यमाणश्च तैर् विप्रैर् नाहं भूमिम् उपास्पृशम् । (१३।१)

अन्तरिक्षे स्थितो ह्यस्मि तैर् विप्रैर् बान्धवैर् इव । (१३।२)

स्वपन्न् इवान्तरिक्षे च जलबिन्दुभिर् उक्षितः ॥ (१३।३)

ततस्ते ब्राह्मणा राजन्न् अब्रुवन् परिगृह्य माम् । (१४।१)

मा भैर् इति समं सर्वे स्वस्ति ते ऽस्त्विति चासकृत् ॥ (१४।२)

ततस्तेषाम् अहं वाग्भिस्तर्पितः सहसोत्थितः । (१५।१)

मातरं सरितां श्रेष्ठाम् अपश्यं रथम् आस्थिताम् ॥ (१५।२)

हयाश्च मे संगृहीतास्तया वै महानद्या संयति कौरवेन्द्र । (१६।१)

पादौ जनन्याः प्रतिपूज्य चाहं तथार्ष्टिषेणं रथम् अभ्यरोहम् ॥ (१६।२)

ररक्ष सा मम रथं हयांश्चोपस्कराणि च । (१७।१)

ताम् अहं प्राञ्जलिर् भूत्वा पुनर् एव व्यसर्जयम् ॥ (१७।२)

ततो ऽहं स्वयम् उद्यम्य हयांस्तान् वातरंहसः । (१८।१)

अयुध्यं जामदग्न्येन निवृत्ते ऽहनि भारत ॥ (१८।२)

ततो ऽहं भरतश्रेष्ठ वेगवन्तं महाबलम् । (१९।१)

अमुञ्चं समरे बाणं रामाय हृदयच्छिदम् ॥ (१९।२)

ततो जगाम वसुधां बाणवेगप्रपीडितः । (२०।१)

जानुभ्यां धनुर् उत्सृज्य रामो मोहवशं गतः ॥ (२०।२)

ततस्तस्मिन्निपतिते रामे भूरिसहस्रदे । (२१।१)

आवव्रुर् जलदा व्योम क्षरन्तो रुधिरं बहु ॥ (२१।२)

उल्काश्च शतशः पेतुः सनिर्घाताः सकम्पनाः । (२२।१)

अर्कं च सहसा दीप्तं स्वर्भानुर् अभिसंवृणोत् ॥ (२२।२)

ववुश्च वाताः परुषाश्चलिता च वसुंधरा । (२३।१)

गृध्रा बडाश्च कङ्काश्च परिपेतुर् मुदा युताः ॥ (२३।२)

दीप्तायां दिशि गोमायुर् दारुणं मुहुर् उन्नदत् । (२४।१)

अनाहता दुन्दुभयो विनेदुर् भृशनिस्वनाः ॥ (२४।२)

एतद् औत्पातिकं घोरम् आसीद् भरतसत्तम । (२५।१)

विसंज्ञकल्पे धरणीं गते रामे महात्मनि ॥ (२५।२)

ततो रविर् मन्दमरीचिमण्डलो जगामास्तं पांसुपुञ्जावगाढः । (२६।१)

निशा व्यगाहत् सुखशीतमारुता ततो युद्धं प्रत्यवहारयावः ॥ (२६।२)

एवं राजन्न् अवहारो बभूव ततः पुनर् विमले ऽभूत् सुघोरम् । (२७।१)

काल्यं काल्यं विंशतिं वै दिनानि तथैव चान्यानि दिनानि त्रीणि ॥ (२७।२)