महाभारतMahābhārata

MBh, 2, 32

258 of 1995 · 41 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

पितामहं गुरुं चैव प्रत्युद्गम्य युधिष्ठिरः । (१।२)

pitāmahaṃ guruṃ caiva pratyudgamya yudhiṣṭhiraḥ |

1.3१.३

अभिवाद्य ततो राजन्न् इदं वचनम् अब्रवीत् । (१।३)

abhivādya tato rājann idaṃ vacanam abravīt |

1.4१.४

भीष्मं द्रोणं कृपं द्रौणिं दुर्योधनविविंशती ॥ (१।४)

bhīṣmaṃ droṇaṃ kṛpaṃ drauṇiṃ duryodhanaviviṃśatī ||

2.1२.१

अस्मिन् यज्ञे भवन्तो माम् अनुगृह्णन्तु सर्वशः । (२।१)

asmin yajñe bhavanto mām anugṛhṇantu sarvaśaḥ |

2.2२.२

इदं वः स्वम् अहं चैव यद् इहास्ति धनं मम । (२।२)

idaṃ vaḥ svam ahaṃ caiva yad ihāsti dhanaṃ mama |

2.3२.३

प्रीणयन्तु भवन्तो मां यथेष्टम् अनियन्त्रिताः ॥ (२।३)

prīṇayantu bhavanto māṃ yatheṣṭam aniyantritāḥ ||

3.1३.१

एवम् उक्त्वा स तान् सर्वान् दीक्षितः पाण्डवाग्रजः । (३।१)

evam uktvā sa tān sarvān dīkṣitaḥ pāṇḍavāgrajaḥ |

3.2३.२

युयोज ह यथायोगम् अधिकारेष्वनन्तरम् ॥ (३।२)

yuyoja ha yathāyogam adhikāreṣvanantaram ||

4.1४.१

भक्ष्यभोज्याधिकारेषु दुःशासनम् अयोजयत् । (४।१)

bhakṣyabhojyādhikāreṣu duḥśāsanam ayojayat |

4.2४.२

परिग्रहे ब्राह्मणानाम् अश्वत्थामानम् उक्तवान् ॥ (४।२)

parigrahe brāhmaṇānām aśvatthāmānam uktavān ||

5.1५.१

राज्ञां तु प्रतिपूजार्थं संजयं संन्ययोजयत् । (५।१)

rājñāṃ tu pratipūjārthaṃ saṃjayaṃ saṃnyayojayat |

5.2५.२

कृताकृतपरिज्ञाने भीष्मद्रोणौ महामती ॥ (५।२)

kṛtākṛtaparijñāne bhīṣmadroṇau mahāmatī ||

6.1६.१

हिरण्यस्य सुवर्णस्य रत्नानां चान्ववेक्षणे । (६।१)

hiraṇyasya suvarṇasya ratnānāṃ cānvavekṣaṇe |

6.2६.२

दक्षिणानां च वै दाने कृपं राजा न्ययोजयत् । (६।२)

dakṣiṇānāṃ ca vai dāne kṛpaṃ rājā nyayojayat |

6.3६.३

तथान्यान् पुरुषव्याघ्रांस्तस्मिंस्तस्मिन्न्ययोजयत् ॥ (६।३)

tathānyān puruṣavyāghrāṃstasmiṃstasminnyayojayat ||

7.1७.१

बाह्लिको धृतराष्ट्रश्च सोमदत्तो जयद्रथः । (७।१)

bāhliko dhṛtarāṣṭraśca somadatto jayadrathaḥ |

7.2७.२

नकुलेन समानीताः स्वामिवत् तत्र रेमिरे ॥ (७।२)

nakulena samānītāḥ svāmivat tatra remire ||

8.1८.१

क्षत्ता व्ययकरस्त्वासीद् विदुरः सर्वधर्मवित् । (८।१)

kṣattā vyayakarastvāsīd viduraḥ sarvadharmavit |

8.2८.२

दुर्योधनस्त्वर्हणानि प्रतिजग्राह सर्वशः ॥ (८।२)

duryodhanastvarhaṇāni pratijagrāha sarvaśaḥ ||

9.1९.१

सर्वलोकः समावृत्तः पिप्रीषुः फलम् उत्तमम् । (९।१)

sarvalokaḥ samāvṛttaḥ piprīṣuḥ phalam uttamam |

9.2९.२

द्रष्टुकामः सभां चैव धर्मराजं च पाण्डवम् ॥ (९।२)

draṣṭukāmaḥ sabhāṃ caiva dharmarājaṃ ca pāṇḍavam ||

10.1१०.१

न कश्चिद् आहरत् तत्र सहस्रावरम् अर्हणम् । (१०।१)

na kaścid āharat tatra sahasrāvaram arhaṇam |

10.2१०.२

रत्नैश्च बहुभिस्तत्र धर्मराजम् अवर्धयन् ॥ (१०।२)

ratnaiśca bahubhistatra dharmarājam avardhayan ||

11.1११.१

कथं नु मम कौरव्यो रत्नदानैः समाप्नुयात् । (११।१)

kathaṃ nu mama kauravyo ratnadānaiḥ samāpnuyāt |

11.2११.२

यज्ञम् इत्येव राजानः स्पर्धमाना ददुर् धनम् ॥ (११।२)

yajñam ityeva rājānaḥ spardhamānā dadur dhanam ||

12.1१२.१

भवनैः सविमानाग्रैः सोदर्कैर् बलसंवृतैः । (१२।१)

bhavanaiḥ savimānāgraiḥ sodarkair balasaṃvṛtaiḥ |

12.2१२.२

लोकराजविमानैश्च ब्राह्मणावसथैः सह ॥ (१२।२)

lokarājavimānaiśca brāhmaṇāvasathaiḥ saha ||

13.1१३.१

कृतैर् आवसथैर् दिव्यैर् विमानप्रतिमैस्तथा । (१३।१)

kṛtair āvasathair divyair vimānapratimaistathā |

13.2१३.२

विचित्रै रत्नवद्भिश्च ऋद्ध्या परमया युतैः ॥ (१३।२)

vicitrai ratnavadbhiśca ṛddhyā paramayā yutaiḥ ||

14.1१४.१

राजभिश्च समावृत्तैर् अतीवश्रीसमृद्धिभिः । (१४।१)

rājabhiśca samāvṛttair atīvaśrīsamṛddhibhiḥ |

14.2१४.२

अशोभत सदो राजन् कौन्तेयस्य महात्मनः ॥ (१४।२)

aśobhata sado rājan kaunteyasya mahātmanaḥ ||

15.1१५.१

ऋद्ध्या च वरुणं देवं स्पर्धमानो युधिष्ठिरः । (१५।१)

ṛddhyā ca varuṇaṃ devaṃ spardhamāno yudhiṣṭhiraḥ |

15.2१५.२

षडग्निनाथ यज्ञेन सो ऽयजद् दक्षिणावता । (१५।२)

ṣaḍagninātha yajñena so 'yajad dakṣiṇāvatā |

15.3१५.३

सर्वाञ् जनान् सर्वकामैः समृद्धैः समतर्पयत् ॥ (१५।३)

sarvāñ janān sarvakāmaiḥ samṛddhaiḥ samatarpayat ||

16.1१६.१

अन्नवान् बहुभक्ष्यश्च भुक्तवज्जनसंवृतः । (१६।१)

annavān bahubhakṣyaśca bhuktavajjanasaṃvṛtaḥ |

16.2१६.२

रत्नोपहारकर्मण्यो बभूव स समागमः ॥ (१६।२)

ratnopahārakarmaṇyo babhūva sa samāgamaḥ ||

17.1१७.१

इडाज्यहोमाहुतिभिर् मन्त्रशिक्षासमन्वितैः । (१७।१)

iḍājyahomāhutibhir mantraśikṣāsamanvitaiḥ |

17.2१७.२

तस्मिन् हि ततृपुर् देवास्तते यज्ञे महर्षिभिः ॥ (१७।२)

tasmin hi tatṛpur devāstate yajñe maharṣibhiḥ ||

18.1१८.१

यथा देवास्तथा विप्रा दक्षिणान्नमहाधनैः । (१८।१)

yathā devāstathā viprā dakṣiṇānnamahādhanaiḥ |

18.2१८.२

ततृपुः सर्ववर्णाश्च तस्मिन् यज्ञे मुदान्विताः ॥ (१८।२)

tatṛpuḥ sarvavarṇāśca tasmin yajñe mudānvitāḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 2, 32

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit