युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

श्रुतं दानफलं तात यत् त्वया परिकीर्तितम् । (१।२)

अन्नं तु ते विशेषेण प्रशस्तम् इह भारत ॥ (१।३)

पानीयदानं परमं कथं चेह महाफलम् । (२।१)

इत्येतच्छ्रोतुम् इच्छामि विस्तरेण पितामह ॥ (२।२)

भीष्म उवाच । (३।१)

हन्त ते वर्तयिष्यामि यथावद् भरतर्षभ । (३।२)

गदतस्तन्ममाद्येह शृणु सत्यपराक्रम । (३।३)

पानीयदानात् प्रभृति सर्वं वक्ष्यामि ते ऽनघ ॥ (३।४)

यद् अन्नं यच्च पानीयं सम्प्रदायाश्नुते नरः । (४।१)

न तस्मात् परमं दानं किंचिद् अस्तीति मे मतिः ॥ (४।२)

अन्नात् प्राणभृतस्तात प्रवर्तन्ते हि सर्वशः । (५।१)

तस्माद् अन्नं परं लोके सर्वदानेषु कथ्यते ॥ (५।२)

अन्नाद् बलं च तेजश्च प्राणिनां वर्धते सदा । (६।१)

अन्नदानम् अतस्तस्माच्छ्रेष्ठम् आह प्रजापतिः ॥ (६।२)

सावित्र्या ह्यपि कौन्तेय श्रुतं ते वचनं शुभम् । (७।१)

यतश्चैतद् यथा चैतद् देवसत्रे महामते ॥ (७।२)

अन्ने दत्ते नरेणेह प्राणा दत्ता भवन्त्युत । (८।१)

प्राणदानाद्धि परमं न दानम् इह विद्यते ॥ (८।२)

श्रुतं हि ते महाबाहो लोमशस्यापि तद् वचः । (९।१)

प्राणान् दत्त्वा कपोताय यत् प्राप्तं शिबिना पुरा ॥ (९।२)

तां गतिं लभते दत्त्वा द्विजस्यान्नं विशां पते । (१०।१)

गतिं विशिष्टां गच्छन्ति प्राणदा इति नः श्रुतम् ॥ (१०।२)

अन्नं चापि प्रभवति पानीयात् कुरुसत्तम । (११।१)

नीरजातेन हि विना न किंचित् सम्प्रवर्तते ॥ (११।२)

नीरजातश्च भगवान् सोमो ग्रहगणेश्वरः । (१२।१)

अमृतं च सुधा चैव स्वाहा चैव वषट् तथा ॥ (१२।२)

अन्नौषध्यो महाराज वीरुधश्च जलोद्भवाः । (१३।१)

यतः प्राणभृतां प्राणाः सम्भवन्ति विशां पते ॥ (१३।२)

देवानाम् अमृतं चान्नं नागानां च सुधा तथा । (१४।१)

पितॄणां च स्वधा प्रोक्ता पशूनां चापि वीरुधः ॥ (१४।२)

अन्नम् एव मनुष्याणां प्राणान् आहुर् मनीषिणः । (१५।१)

तच्च सर्वं नरव्याघ्र पानीयात् सम्प्रवर्तते ॥ (१५।२)

तस्मात् पानीयदानाद् वै न परं विद्यते क्वचित् । (१६।१)

तच्च दद्यान्नरो नित्यं य इच्छेद् भूतिम् आत्मनः ॥ (१६।२)

धन्यं यशस्यम् आयुष्यं जलदानं विशां पते । (१७।१)

शत्रूंश्चाप्यधि कौन्तेय सदा तिष्ठति तोयदः ॥ (१७।२)

सर्वकामान् अवाप्नोति कीर्तिं चैवेह शाश्वतीम् । (१८।१)

प्रेत्य चानन्त्यम् आप्नोति पापेभ्यश्च प्रमुच्यते ॥ (१८।२)

तोयदो मनुजव्याघ्र स्वर्गं गत्वा महाद्युते । (१९।१)

अक्षयान् समवाप्नोति लोकान् इत्यब्रवीन्मनुः ॥ (१९।२)