MBh, 13, 110
Select a line for its word-by-word analysis.
पितामहेन विधिवद् यज्ञाः प्रोक्ता महात्मना । (१।२)
pitāmahena vidhivad yajñāḥ proktā mahātmanā |
गुणाश्चैषां यथातत्त्वं प्रेत्य चेह च सर्वशः ॥ (१।३)
guṇāścaiṣāṃ yathātattvaṃ pretya ceha ca sarvaśaḥ ||
न ते शक्या दरिद्रेण यज्ञाः प्राप्तुं पितामह । (२।१)
na te śakyā daridreṇa yajñāḥ prāptuṃ pitāmaha |
पार्थिवै राजपुत्रैर् वा शक्याः प्राप्तुं पितामह । (३।१)
pārthivai rājaputrair vā śakyāḥ prāptuṃ pitāmaha |
नार्थन्यूनैर् अवगुणैर् एकात्मभिर् असंहतैः ॥ (३।२)
nārthanyūnair avaguṇair ekātmabhir asaṃhataiḥ ||
यो दरिद्रैर् अपि विधिः शक्यः प्राप्तुं सदा भवेत् । (४।१)
yo daridrair api vidhiḥ śakyaḥ prāptuṃ sadā bhavet |
तुल्यो यज्ञफलैर् एतैस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ (४।२)
tulyo yajñaphalair etaistanme brūhi pitāmaha ||
विधिं यज्ञफलैस्तुल्यं तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ (५।३)
vidhiṃ yajñaphalaistulyaṃ tannibodha yudhiṣṭhira ||
यस्तु कल्यं तथा सायं भुञ्जानो नान्तरा पिबेत् । (६।१)
yastu kalyaṃ tathā sāyaṃ bhuñjāno nāntarā pibet |
षड्भिर् एव तु वर्षैः स सिध्यते नात्र संशयः । (७।१)
ṣaḍbhir eva tu varṣaiḥ sa sidhyate nātra saṃśayaḥ |
प्राजापत्ये वसेत् पद्मं वर्षाणाम् अग्निसंनिभे ॥ (८।२)
prājāpatye vaset padmaṃ varṣāṇām agnisaṃnibhe ||
त्रीणि वर्षाणि यः प्राशेत् सततं त्वेकभोजनम् । (९।१)
trīṇi varṣāṇi yaḥ prāśet satataṃ tvekabhojanam |
धर्मपत्नीरतो नित्यम् अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ (९।२)
dharmapatnīrato nityam agniṣṭomaphalaṃ labhet ||
द्वितीये दिवसे यस्तु प्राश्नीयाद् एकभोजनम् । (१०।१)
dvitīye divase yastu prāśnīyād ekabhojanam |
यज्ञं बहुसुवर्णं वा वासवप्रियम् आहरेत् ॥ (१०।३)
yajñaṃ bahusuvarṇaṃ vā vāsavapriyam āharet ||
क्षान्तो दान्तो जितक्रोधः स गच्छति परां गतिम् ॥ (११।२)
kṣānto dānto jitakrodhaḥ sa gacchati parāṃ gatim ||
द्वे समाप्ते ततः पद्मे सो ऽप्सरोभिर् वसेत् सह ॥ (१२।२)
dve samāpte tataḥ padme so 'psarobhir vaset saha ||
तृतीये दिवसे यस्तु प्राश्नीयाद् एकभोजनम् । (१३।१)
tṛtīye divase yastu prāśnīyād ekabhojanam |
अतिरात्रस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् । (१४।१)
atirātrasya yajñasya phalaṃ prāpnotyanuttamam |
सप्तर्षीणां सदा लोके सो ऽप्सरोभिर् वसेत् सह । (१५।१)
saptarṣīṇāṃ sadā loke so 'psarobhir vaset saha |
निवर्तनं च तत्रास्य त्रीणि पद्मानि वै विदुः ॥ (१५।२)
nivartanaṃ ca tatrāsya trīṇi padmāni vai viduḥ ||
दिवसे यश्चतुर्थे तु प्राश्नीयाद् एकभोजनम् । (१६।१)
divase yaścaturthe tu prāśnīyād ekabhojanam |
वाजपेयस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् । (१७।१)
vājapeyasya yajñasya phalaṃ prāpnotyanuttamam |
देवराजस्य च क्रीडां नित्यकालम् अवेक्षते ॥ (१८।२)
devarājasya ca krīḍāṃ nityakālam avekṣate ||
दिवसे पञ्चमे यस्तु प्राश्नीयाद् एकभोजनम् । (१९।१)
divase pañcame yastu prāśnīyād ekabhojanam |
अलुब्धः सत्यवादी च ब्रह्मण्यश्चाविहिंसकः । (२०।१)
alubdhaḥ satyavādī ca brahmaṇyaścāvihiṃsakaḥ |
सूर्यमालासमाभासम् आरोहेत् पाण्डुरं गृहम् ॥ (२१।२)
sūryamālāsamābhāsam ārohet pāṇḍuraṃ gṛham ||
दिवसे यस्तु षष्ठे वै मुनिः प्राशेत भोजनम् । (२३।१)
divase yastu ṣaṣṭhe vai muniḥ prāśeta bhojanam |
गवामयस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ (२४।२)
gavāmayasya yajñasya phalaṃ prāpnotyanuttamam ||
शातकुम्भमयं युक्तं साधयेद् यानम् उत्तमम् ॥ (२५।२)
śātakumbhamayaṃ yuktaṃ sādhayed yānam uttamam ||
तथैवाप्सरसाम् अङ्के प्रसुप्तः प्रतिबुध्यते । (२६।१)
tathaivāpsarasām aṅke prasuptaḥ pratibudhyate |
पद्मान्यष्टादश तथा पताके द्वे तथैव च ॥ (२७।२)
padmānyaṣṭādaśa tathā patāke dve tathaiva ca ||
लोम्नां प्रमाणेन समं ब्रह्मलोके महीयते ॥ (२८।२)
lomnāṃ pramāṇena samaṃ brahmaloke mahīyate ||
दिवसे सप्तमे यस्तु प्राश्नीयाद् एकभोजनम् । (२९।१)
divase saptame yastu prāśnīyād ekabhojanam |
पुरुषो मरुतां लोकम् इन्द्रलोकं च गच्छति । (३१।१)
puruṣo marutāṃ lokam indralokaṃ ca gacchati |
तत्र तत्र च सिद्धार्थो देवकन्याभिर् उह्यते ॥ (३१।२)
tatra tatra ca siddhārtho devakanyābhir uhyate ||
संख्याम् अतिगुणां चापि तेषु लोकेषु मोदते ॥ (३२।२)
saṃkhyām atiguṇāṃ cāpi teṣu lokeṣu modate ||
यस्तु संवत्सरं क्षान्तो भुङ्क्ते ऽहन्यष्टमे नरः । (३३।१)
yastu saṃvatsaraṃ kṣānto bhuṅkte 'hanyaṣṭame naraḥ |
पौण्डरीकस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् । (३४।१)
pauṇḍarīkasya yajñasya phalaṃ prāpnotyanuttamam |
कृष्णाः कनकगौर्यश्च नार्यः श्यामास्तथापराः । (३५।१)
kṛṣṇāḥ kanakagauryaśca nāryaḥ śyāmāstathāparāḥ |
यस्तु संवत्सरं भुङ्क्ते नवमे नवमे ऽहनि । (३६।१)
yastu saṃvatsaraṃ bhuṅkte navame navame 'hani |
अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः । (३७।१)
aśvamedhasya yajñasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ |
दीप्तसूर्याग्नितेजोभिर् दिव्यमालाभिर् एव च । (३८।१)
dīptasūryāgnitejobhir divyamālābhir eva ca |
नीयते रुद्रकन्याभिः सो ऽन्तरिक्षं सनातनम् ॥ (३८।२)
nīyate rudrakanyābhiḥ so 'ntarikṣaṃ sanātanam ||
यस्तु संवत्सरं भुङ्क्ते दशाहे वै गते गते । (४०।१)
yastu saṃvatsaraṃ bhuṅkte daśāhe vai gate gate |
अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ (४१।२)
aśvamedhasahasrasya phalaṃ prāpnotyanuttamam ||
नीलोत्पलनिभैर् वर्णै रक्तोत्पलनिभैस्तथा ॥ (४२।२)
nīlotpalanibhair varṇai raktotpalanibhaistathā ||
सागरोर्मिप्रतीकाशं साधयेद् यानम् उत्तमम् ॥ (४३।२)
sāgarormipratīkāśaṃ sādhayed yānam uttamam ||
विचित्रमणिमालाभिर् नादितं शङ्खपुष्करैः । (४४।१)
vicitramaṇimālābhir nāditaṃ śaṅkhapuṣkaraiḥ |
स्फाटिकैर् वज्रसारैश्च स्तम्भैः सुकृतवेदिकम् । (४४।२)
sphāṭikair vajrasāraiśca stambhaiḥ sukṛtavedikam |
एकादशे तु दिवसे यः प्राप्ते प्राशते हविः । (४५।१)
ekādaśe tu divase yaḥ prāpte prāśate haviḥ |
अनृतं च न भाषेत मातापित्रोः कृते ऽपि वा ॥ (४६।२)
anṛtaṃ ca na bhāṣeta mātāpitroḥ kṛte 'pi vā ||
स्वयंभुवं च पश्येत विमानं समुपस्थितम् ॥ (४७।२)
svayaṃbhuvaṃ ca paśyeta vimānaṃ samupasthitam ||
कुमार्यः काञ्चनाभासा रूपवत्यो नयन्ति तम् । (४८।१)
kumāryaḥ kāñcanābhāsā rūpavatyo nayanti tam |
रुद्राणां तम् अधीवासं दिवि दिव्यं मनोहरम् ॥ (४८।२)
rudrāṇāṃ tam adhīvāsaṃ divi divyaṃ manoharam ||
स तस्मै दर्शनं प्राप्तो दिवसे दिवसे भवेत् ॥ (५०।२)
sa tasmai darśanaṃ prāpto divase divase bhavet ||
दिवसे द्वादशे यस्तु प्राप्ते वै प्राशते हविः । (५१।१)
divase dvādaśe yastu prāpte vai prāśate haviḥ |
सदा द्वादशमासान् वै सर्वमेधफलं लभेत् ॥ (५१।२)
sadā dvādaśamāsān vai sarvamedhaphalaṃ labhet ||
आदित्यैर् द्वादशैस्तस्य विमानं संविधीयते । (५२।१)
ādityair dvādaśaistasya vimānaṃ saṃvidhīyate |
मणिमुक्ताप्रवालैश्च महार्हैर् उपशोभितम् ॥ (५२।२)
maṇimuktāpravālaiśca mahārhair upaśobhitam ||
मयूरैश्चक्रवाकैश्च कूजद्भिर् उपशोभितम् ॥ (५३।२)
mayūraiścakravākaiśca kūjadbhir upaśobhitam ||
अट्टैर् महद्भिः संयुक्तं ब्रह्मलोके प्रतिष्ठितम् । (५४।१)
aṭṭair mahadbhiḥ saṃyuktaṃ brahmaloke pratiṣṭhitam |
ऋषिर् एवं महाभागस्त्वङ्गिराः प्राह धर्मवित् ॥ (५४।३)
ṛṣir evaṃ mahābhāgastvaṅgirāḥ prāha dharmavit ||
त्रयोदशे तु दिवसे यः प्राप्ते प्राशते हविः । (५५।१)
trayodaśe tu divase yaḥ prāpte prāśate haviḥ |
सदा द्वादश मासान् वै देवसत्रफलं लभेत् ॥ (५५।२)
sadā dvādaśa māsān vai devasatraphalaṃ labhet ||
पुण्यगन्धोदयं दिव्यं वायव्यैर् उपशोभितम् ॥ (५७।२)
puṇyagandhodayaṃ divyaṃ vāyavyair upaśobhitam ||
तत्र शङ्कुपताकं च युगान्तं कल्पम् एव च । (५८।१)
tatra śaṅkupatākaṃ ca yugāntaṃ kalpam eva ca |
अयुतायुतं तथा पद्मं समुद्रं च तथा वसेत् ॥ (५८।२)
ayutāyutaṃ tathā padmaṃ samudraṃ ca tathā vaset ||
सदा प्रमुदितस्ताभिर् देवकन्याभिर् ईड्यते ॥ (५९।२)
sadā pramuditastābhir devakanyābhir īḍyate ||
चतुर्दशे तु दिवसे यः पूर्णे प्राशते हविः । (६०।१)
caturdaśe tu divase yaḥ pūrṇe prāśate haviḥ |
सदा द्वादश मासान् वै महामेधफलं लभेत् ॥ (६०।२)
sadā dvādaśa māsān vai mahāmedhaphalaṃ labhet ||
मृष्टतप्ताङ्गदधरा विमानैर् अनुयान्ति तम् ॥ (६१।२)
mṛṣṭataptāṅgadadharā vimānair anuyānti tam ||
कलहंसविनिर्घोषैर् नूपुराणां च निस्वनैः । (६२।१)
kalahaṃsavinirghoṣair nūpurāṇāṃ ca nisvanaiḥ |
काञ्चीनां च समुत्कर्षैस्तत्र तत्र विबोध्यते ॥ (६२।२)
kāñcīnāṃ ca samutkarṣaistatra tatra vibodhyate ||
जाह्नवीवालुकाकीर्णे पूर्णं संवत्सरं नरः ॥ (६३।२)
jāhnavīvālukākīrṇe pūrṇaṃ saṃvatsaraṃ naraḥ ||
यस्तु पक्षे गते भुङ्क्ते एकभक्तं जितेन्द्रियः । (६४।१)
yastu pakṣe gate bhuṅkte ekabhaktaṃ jitendriyaḥ |
राजसूयसहस्रस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ (६४।३)
rājasūyasahasrasya phalaṃ prāpnotyanuttamam ||
दिव्याभरणशोभाभिर् वरस्त्रीभिर् अलंकृतम् । (६६।१)
divyābharaṇaśobhābhir varastrībhir alaṃkṛtam |
एकस्तम्भं चतुर्द्वारं सप्तभौमं सुमङ्गलम् । (६६।२)
ekastambhaṃ caturdvāraṃ saptabhaumaṃ sumaṅgalam |
वैजयन्तीसहस्रैश्च शोभितं गीतनिस्वनैः ॥ (६६।३)
vaijayantīsahasraiśca śobhitaṃ gītanisvanaiḥ ||
मणिमुक्ताप्रवालैश्च भूषितं वैद्युतप्रभम् । (६७।२)
maṇimuktāpravālaiśca bhūṣitaṃ vaidyutaprabham |
षोडशे दिवसे यस्तु सम्प्राप्ते प्राशते हविः । (६८।१)
ṣoḍaśe divase yastu samprāpte prāśate haviḥ |
सदा द्वादश मासान् वै सोमयज्ञफलं लभेत् ॥ (६८।२)
sadā dvādaśa māsān vai somayajñaphalaṃ labhet ||
सौम्यगन्धानुलिप्तश्च कामचारगतिर् भवेत् ॥ (६९।२)
saumyagandhānuliptaśca kāmacāragatir bhavet ||
सुदर्शनाभिर् नारीभिर् मधुराभिस्तथैव च । (७०।१)
sudarśanābhir nārībhir madhurābhistathaiva ca |
अर्च्यते वै विमानस्थः कामभोगैश्च सेव्यते ॥ (७०।२)
arcyate vai vimānasthaḥ kāmabhogaiśca sevyate ||
फलं पद्मशतप्रख्यं महाकल्पं दशाधिकम् । (७१।१)
phalaṃ padmaśataprakhyaṃ mahākalpaṃ daśādhikam |
दिवसे सप्तदशमे यः प्राप्ते प्राशते हविः । (७२।१)
divase saptadaśame yaḥ prāpte prāśate haviḥ |
सदा द्वादश मासान् वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ (७२।२)
sadā dvādaśa māsān vai juhvāno jātavedasam ||
स्थानं वारुणम् ऐन्द्रं च रौद्रं चैवाधिगच्छति । (७३।१)
sthānaṃ vāruṇam aindraṃ ca raudraṃ caivādhigacchati |
भूर् भुवं चापि देवर्षिं विश्वरूपम् अवेक्षते ॥ (७४।२)
bhūr bhuvaṃ cāpi devarṣiṃ viśvarūpam avekṣate ||
द्वात्रिंशद् रूपधारिण्यो मधुराः समलंकृताः ॥ (७५।२)
dvātriṃśad rūpadhāriṇyo madhurāḥ samalaṃkṛtāḥ ||
चन्द्रादित्यावुभौ यावद् गगने चरतः प्रभो । (७६।१)
candrādityāvubhau yāvad gagane carataḥ prabho |
सदा द्वादश मासान् वै सप्त लोकान् स पश्यति ॥ (७७।२)
sadā dvādaśa māsān vai sapta lokān sa paśyati ||
रथैः सनन्दिघोषैश्च पृष्ठतः सो ऽनुगम्यते । (७८।१)
rathaiḥ sanandighoṣaiśca pṛṣṭhataḥ so 'nugamyate |
देवकन्याधिरूढैस्तु भ्राजमानैः स्वलंकृतैः ॥ (७८।२)
devakanyādhirūḍhaistu bhrājamānaiḥ svalaṃkṛtaiḥ ||
व्याघ्रसिंहप्रयुक्तं च मेघस्वननिनादितम् । (७९।१)
vyāghrasiṃhaprayuktaṃ ca meghasvananināditam |
विमानम् उत्तमं दिव्यं सुसुखी ह्यधिरोहति ॥ (७९।२)
vimānam uttamaṃ divyaṃ susukhī hyadhirohati ||
सदा द्वादश मासान् वै सप्त लोकान् स पश्यति ॥ (८१।२)
sadā dvādaśa māsān vai sapta lokān sa paśyati ||
गन्धर्वैर् उपगीतं च विमानं सूर्यवर्चसम् ॥ (८२।२)
gandharvair upagītaṃ ca vimānaṃ sūryavarcasam ||
दिव्याम्बरधरः श्रीमान् अयुतानां शतं समाः ॥ (८३।२)
divyāmbaradharaḥ śrīmān ayutānāṃ śataṃ samāḥ ||
पूर्णे ऽथ दिवसे विंशे यो भुङ्क्ते ह्येकभोजनम् । (८४।१)
pūrṇe 'tha divase viṃśe yo bhuṅkte hyekabhojanam |
सदा द्वादश मासांस्तु सत्यवादी धृतव्रतः ॥ (८४।२)
sadā dvādaśa māsāṃstu satyavādī dhṛtavrataḥ ||
स लोकान् विपुलान् दिव्यान् आदित्यानाम् उपाश्नुते ॥ (८५।२)
sa lokān vipulān divyān ādityānām upāśnute ||
गन्धर्वैर् अप्सरोभिश्च दिव्यमाल्यानुलेपनैः । (८६।१)
gandharvair apsarobhiśca divyamālyānulepanaiḥ |
विमानैः काञ्चनैर् दिव्यैः पृष्ठतश्चानुगम्यते ॥ (८६।२)
vimānaiḥ kāñcanair divyaiḥ pṛṣṭhataścānugamyate ||
एकविंशे तु दिवसे यो भुङ्क्ते ह्येकभोजनम् । (८७।१)
ekaviṃśe tu divase yo bhuṅkte hyekabhojanam |
सदा द्वादश मासान् वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ (८७।२)
sadā dvādaśa māsān vai juhvāno jātavedasam ||
लोकम् औशनसं दिव्यं शक्रलोकं च गच्छति । (८८।१)
lokam auśanasaṃ divyaṃ śakralokaṃ ca gacchati |
अश्विनोर् मरुतां चैव सुखेष्वभिरतः सदा ॥ (८८।२)
aśvinor marutāṃ caiva sukheṣvabhirataḥ sadā ||
सेव्यमानो वरस्त्रीभिः क्रीडत्यमरवत् प्रभुः ॥ (८९।२)
sevyamāno varastrībhiḥ krīḍatyamaravat prabhuḥ ||
द्वाविंशे दिवसे प्राप्ते यो भुङ्क्ते ह्येकभोजनम् । (९०।१)
dvāviṃśe divase prāpte yo bhuṅkte hyekabhojanam |
सदा द्वादश मासान् वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ (९०।२)
sadā dvādaśa māsān vai juhvāno jātavedasam ||
त्रयोविंशे तु दिवसे प्राशेद् यस्त्वेकभोजनम् । (९३।१)
trayoviṃśe tu divase prāśed yastvekabhojanam |
सदा द्वादश मासांस्तु मिताहारो जितेन्द्रियः ॥ (९३।२)
sadā dvādaśa māsāṃstu mitāhāro jitendriyaḥ ||
चतुर्विंशे तु दिवसे यः प्राशेद् एकभोजनम् । (९६।१)
caturviṃśe tu divase yaḥ prāśed ekabhojanam |
सदा द्वादश मासान् वै जुह्वानो जातवेदसम् ॥ (९६।२)
sadā dvādaśa māsān vai juhvāno jātavedasam ||
पञ्चविंशे तु दिवसे यः प्राशेद् एकभोजनम् । (९९।१)
pañcaviṃśe tu divase yaḥ prāśed ekabhojanam |
सदा द्वादश मासांस्तु पुष्कलं यानम् आरुहेत् ॥ (९९।२)
sadā dvādaśa māsāṃstu puṣkalaṃ yānam āruhet ||
सिंहव्याघ्रप्रयुक्तैश्च मेघस्वननिनादितैः । (१००।१)
siṃhavyāghraprayuktaiśca meghasvananināditaiḥ |
रथैः सनन्दिघोषैश्च पृष्ठतः सो ऽनुगम्यते ॥ (१००।२)
rathaiḥ sanandighoṣaiśca pṛṣṭhataḥ so 'nugamyate ||
देवकन्यासमारूढै राजतैर् विमलैः शुभैः । (१०१।१)
devakanyāsamārūḍhai rājatair vimalaiḥ śubhaiḥ |
विमानम् उत्तमं दिव्यम् आस्थाय सुमनोहरम् ॥ (१०१।२)
vimānam uttamaṃ divyam āsthāya sumanoharam ||
तत्र कल्पसहस्रं वै वसते स्त्रीशतावृते । (१०२।१)
tatra kalpasahasraṃ vai vasate strīśatāvṛte |
षड्विंशे दिवसे यस्तु प्राश्नीयाद् एकभोजनम् । (१०३।१)
ṣaḍviṃśe divase yastu prāśnīyād ekabhojanam |
जितेन्द्रियो वीतरागो जुह्वानो जातवेदसम् । (१०४।१)
jitendriyo vītarāgo juhvāno jātavedasam |
स प्राप्नोति महाभागः पूज्यमानो ऽप्सरोगणैः ॥ (१०४।२)
sa prāpnoti mahābhāgaḥ pūjyamāno 'psarogaṇaiḥ ||
सप्तानां मरुतां लोकान् वसूनां चापि सो ऽश्नुते । (१०५।१)
saptānāṃ marutāṃ lokān vasūnāṃ cāpi so 'śnute |
विमाने स्फाटिके दिव्ये सर्वरत्नैर् अलंकृते ॥ (१०५।२)
vimāne sphāṭike divye sarvaratnair alaṃkṛte ||
गन्धर्वैर् अप्सरोभिश्च पूज्यमानः प्रमोदते । (१०६।१)
gandharvair apsarobhiśca pūjyamānaḥ pramodate |
द्वे युगानां सहस्रे तु दिव्ये दिव्येन तेजसा ॥ (१०६।२)
dve yugānāṃ sahasre tu divye divyena tejasā ||
सप्तविंशे तु दिवसे यः प्राशेद् एकभोजनम् । (१०७।१)
saptaviṃśe tu divase yaḥ prāśed ekabhojanam |
सदा द्वादश मासांस्तु जुह्वानो जातवेदसम् ॥ (१०७।२)
sadā dvādaśa māsāṃstu juhvāno jātavedasam ||
फलं प्राप्नोति विपुलं देवलोके च पूज्यते । (१०८।१)
phalaṃ prāpnoti vipulaṃ devaloke ca pūjyate |
अमृताशी वसंस्तत्र स वितृप्तः प्रमोदते ॥ (१०८।२)
amṛtāśī vasaṃstatra sa vitṛptaḥ pramodate ||
देवर्षिचरितं राजन् राजर्षिभिर् अधिष्ठितम् । (१०९।१)
devarṣicaritaṃ rājan rājarṣibhir adhiṣṭhitam |
अध्यावसति दिव्यात्मा विमानवरम् आस्थितः ॥ (१०९।२)
adhyāvasati divyātmā vimānavaram āsthitaḥ ||
स्त्रीभिर् मनोभिरामाभी रममाणो मदोत्कटः । (११०।१)
strībhir manobhirāmābhī ramamāṇo madotkaṭaḥ |
युगकल्पसहस्राणि त्रीण्यावसति वै सुखम् ॥ (११०।२)
yugakalpasahasrāṇi trīṇyāvasati vai sukham ||
यो ऽष्टाविंशे तु दिवसे प्राश्नीयाद् एकभोजनम् । (१११।१)
yo 'ṣṭāviṃśe tu divase prāśnīyād ekabhojanam |
सदा द्वादश मासांस्तु जितात्मा विजितेन्द्रियः ॥ (१११।२)
sadā dvādaśa māsāṃstu jitātmā vijitendriyaḥ ||
भोगवांस्तेजसा भाति सहस्रांशुर् इवामलः ॥ (११२।२)
bhogavāṃstejasā bhāti sahasrāṃśur ivāmalaḥ ||
सुकुमार्यश्च नार्यस्तं रममाणाः सुवर्चसः । (११३।१)
sukumāryaśca nāryastaṃ ramamāṇāḥ suvarcasaḥ |
रमयन्ति मनः कान्ता विमाने सूर्यसंनिभे । (११४।१)
ramayanti manaḥ kāntā vimāne sūryasaṃnibhe |
एकोनत्रिंशे दिवसे यः प्राशेद् एकभोजनम् । (११५।१)
ekonatriṃśe divase yaḥ prāśed ekabhojanam |
सदा द्वादश मासान् वै सत्यव्रतपरायणः ॥ (११५।२)
sadā dvādaśa māsān vai satyavrataparāyaṇaḥ ||
तस्य लोकाः शुभा दिव्या देवराजर्षिपूजिताः । (११६।१)
tasya lokāḥ śubhā divyā devarājarṣipūjitāḥ |
विमानं चन्द्रशुभ्राभं दिव्यं समधिगच्छति ॥ (११६।२)
vimānaṃ candraśubhrābhaṃ divyaṃ samadhigacchati ||
अप्सरोगणसम्पूर्णं गन्धर्वैर् अभिनादितम् ॥ (११७।२)
apsarogaṇasampūrṇaṃ gandharvair abhināditam ||
तत्र चैनं शुभा नार्यो दिव्याभरणभूषिताः । (११८।१)
tatra cainaṃ śubhā nāryo divyābharaṇabhūṣitāḥ |
भोगवांस्तेजसा युक्तो वैश्वानरसमप्रभः । (११९।१)
bhogavāṃstejasā yukto vaiśvānarasamaprabhaḥ |
वसूनां मरुतां चैव साध्यानाम् अश्विनोस्तथा । (१२०।१)
vasūnāṃ marutāṃ caiva sādhyānām aśvinostathā |
रुद्राणां च तथा लोकान् ब्रह्मलोकं च गच्छति ॥ (१२०।२)
rudrāṇāṃ ca tathā lokān brahmalokaṃ ca gacchati ||
यस्तु मासे गते भुङ्क्ते एकभक्तं शमात्मकः । (१२१।१)
yastu māse gate bhuṅkte ekabhaktaṃ śamātmakaḥ |
सदा द्वादश मासान् वै ब्रह्मलोकम् अवाप्नुयात् ॥ (१२१।२)
sadā dvādaśa māsān vai brahmalokam avāpnuyāt ||
तेजसा वपुषा लक्ष्म्या भ्राजते रश्मिवान् इव ॥ (१२२।२)
tejasā vapuṣā lakṣmyā bhrājate raśmivān iva ||
सुखेष्वभिरतो योगी दुःखानाम् अविजानकः ॥ (१२३।२)
sukheṣvabhirato yogī duḥkhānām avijānakaḥ ||
स्वयंप्रभाभिर् नारीभिर् विमानस्थो महीयते । (१२४।१)
svayaṃprabhābhir nārībhir vimānastho mahīyate |
रुद्रदेवर्षिकन्याभिः सततं चाभिपूज्यते ॥ (१२४।२)
rudradevarṣikanyābhiḥ satataṃ cābhipūjyate ||
पृष्ठतः सोमसंकाशे उदक् चैवाभ्रसंनिभे ॥ (१२६।२)
pṛṣṭhataḥ somasaṃkāśe udak caivābhrasaṃnibhe ||
दक्षिणायां तु रक्ताभे अधस्तान्नीलमण्डले । (१२७।१)
dakṣiṇāyāṃ tu raktābhe adhastānnīlamaṇḍale |
ऊर्ध्वं चित्राभिसंकाशे नैको वसति पूजितः ॥ (१२७।२)
ūrdhvaṃ citrābhisaṃkāśe naiko vasati pūjitaḥ ||
यावद् वर्षसहस्रं तु जम्बूद्वीपे प्रवर्षति । (१२८।१)
yāvad varṣasahasraṃ tu jambūdvīpe pravarṣati |
तावत् संवत्सराः प्रोक्ता ब्रह्मलोकस्य धीमतः ॥ (१२८।२)
tāvat saṃvatsarāḥ proktā brahmalokasya dhīmataḥ ||
विप्रुषश्चैव यावन्त्यो निपतन्ति नभस्तलात् । (१२९।१)
vipruṣaścaiva yāvantyo nipatanti nabhastalāt |
मासोपवासी वर्षैस्तु दशभिः स्वर्गम् उत्तमम् । (१३०।१)
māsopavāsī varṣaistu daśabhiḥ svargam uttamam |
महर्षित्वम् अथासाद्य सशरीरगतिर् भवेत् ॥ (१३०।२)
maharṣitvam athāsādya saśarīragatir bhavet ||
मुनिर् दान्तो जितक्रोधो जितशिश्नोदरः सदा । (१३१।१)
munir dānto jitakrodho jitaśiśnodaraḥ sadā |
जुह्वन्न् अग्नींश्च नियतः संध्योपासनसेविता ॥ (१३१।२)
juhvann agnīṃśca niyataḥ saṃdhyopāsanasevitā ||
बहुभिर् नियमैर् एवं मासान् अश्नाति यो नरः । (१३२।१)
bahubhir niyamair evaṃ māsān aśnāti yo naraḥ |
दिवं गत्वा शरीरेण स्वेन राजन् यथामरः । (१३३।१)
divaṃ gatvā śarīreṇa svena rājan yathāmaraḥ |
स्वर्गं पुण्यं यथाकामम् उपभुङ्क्ते यथाविधि ॥ (१३३।२)
svargaṃ puṇyaṃ yathākāmam upabhuṅkte yathāvidhi ||
एष ते भरतश्रेष्ठ यज्ञानां विधिर् उत्तमः । (१३४।१)
eṣa te bharataśreṣṭha yajñānāṃ vidhir uttamaḥ |
व्याख्यातो ह्यानुपूर्व्येण उपवासफलात्मकः ॥ (१३४।२)
vyākhyāto hyānupūrvyeṇa upavāsaphalātmakaḥ ||
दरिद्रैर् मनुजैः पार्थ प्राप्यं यज्ञफलं यथा । (१३५।१)
daridrair manujaiḥ pārtha prāpyaṃ yajñaphalaṃ yathā |
उपवासम् इमं कृत्वा गच्छेच्च परमां गतिम् । (१३५।२)
upavāsam imaṃ kṛtvā gacchecca paramāṃ gatim |
अचलेष्वप्रकम्पेषु मा ते भूद् अत्र संशयः ॥ (१३७।२)
acaleṣvaprakampeṣu mā te bhūd atra saṃśayaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.