महाभारतMahābhārata

MBh, 3, 236

534 of 1995 · 34 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

जनमेजय उवाच । (१।१)

janamejaya uvāca

1.2१.२

शत्रुभिर् जितबद्धस्य पाण्डवैश् च महात्मभिः । (१।२)

śatrubhir jitabaddhasya pāṇḍavaiś ca mahātmabhiḥ |

1.3१.३

मोक्षितस्य युधा पश्चान् मानस्थस्य दुरात्मनः ॥ (१।३)

mokṣitasya yudhā paścān mānasthasya durātmanaḥ ||

2.1२.१

कत्थनस्यावलिप्तस्य गर्वितस्य च नित्यशः । (२।१)

katthanasyāvaliptasya garvitasya ca nityaśaḥ |

2.2२.२

सदा च पौरुषौदार्यैः पाण्डवान् अवमन्यतः ॥ (२।२)

sadā ca pauruṣaudāryaiḥ pāṇḍavān avamanyataḥ ||

3.1३.१

दुर्योधनस्य पापस्य नित्याहंकारवादिनः । (३।१)

duryodhanasya pāpasya nityāhaṃkāravādinaḥ |

3.2३.२

प्रवेशो हास्तिनपुरे दुष्करः प्रतिभाति मे ॥ (३।२)

praveśo hāstinapure duṣkaraḥ pratibhāti me ||

4.1४.१

तस्य लज्जान्वितस्यैव शोकव्याकुलचेतसः । (४।१)

tasya lajjānvitasyaiva śokavyākulacetasaḥ |

4.2४.२

प्रवेशं विस्तरेण त्वं वैशम्पायन कीर्तय ॥ (४।२)

praveśaṃ vistareṇa tvaṃ vaiśampāyana kīrtaya ||

5.1५.१

वैशम्पायन उवाच । (५।१)

vaiśampāyana uvāca

5.2५.२

धर्मराजनिसृष्टस् तु धार्तराष्ट्रः सुयोधनः । (५।२)

dharmarājanisṛṣṭas tu dhārtarāṣṭraḥ suyodhanaḥ |

5.3५.३

लज्जयाधोमुखः सीदन्न् उपासर्पत् सुदुःखितः ॥ (५।३)

lajjayādhomukhaḥ sīdann upāsarpat suduḥkhitaḥ ||

6.1६.१

स्वपुरं प्रययौ राजा चतुरङ्गबलानुगः । (६।१)

svapuraṃ prayayau rājā caturaṅgabalānugaḥ |

6.2६.२

शोकोपहतया बुद्ध्या चिन्तयानः पराभवम् ॥ (६।२)

śokopahatayā buddhyā cintayānaḥ parābhavam ||

7.1७.१

विमुच्य पथि यानानि देशे सुयवसोदके । (७।१)

vimucya pathi yānāni deśe suyavasodake |

7.2७.२

संनिविष्टः शुभे रम्ये भूमिभागे यथेप्सितम् । (७।२)

saṃniviṣṭaḥ śubhe ramye bhūmibhāge yathepsitam |

7.3७.३

हस्त्यश्वरथपादातं यथास्थानं न्यवेशयत् ॥ (७।३)

hastyaśvarathapādātaṃ yathāsthānaṃ nyaveśayat ||

8.1८.१

अथोपविष्टं राजानं पर्यङ्के ज्वलनप्रभे । (८।१)

athopaviṣṭaṃ rājānaṃ paryaṅke jvalanaprabhe |

8.2८.२

उपप्लुतं यथा सोमं राहुणा रात्रिसंक्षये । (८।२)

upaplutaṃ yathā somaṃ rāhuṇā rātrisaṃkṣaye |

8.3८.३

उपगम्याब्रवीत् कर्णो दुर्योधनम् इदं तदा ॥ (८।३)

upagamyābravīt karṇo duryodhanam idaṃ tadā ||

9.1९.१

दिष्ट्या जीवसि गान्धारे दिष्ट्या नः संगमः पुनः । (९।१)

diṣṭyā jīvasi gāndhāre diṣṭyā naḥ saṃgamaḥ punaḥ |

9.2९.२

दिष्ट्या त्वया जिताश् चैव गन्धर्वाः कामरूपिणः ॥ (९।२)

diṣṭyā tvayā jitāś caiva gandharvāḥ kāmarūpiṇaḥ ||

10.1१०.१

दिष्ट्या समग्रान् पश्यामि भ्रातॄंस्ते कुरुनन्दन । (१०।१)

diṣṭyā samagrān paśyāmi bhrātṝṃste kurunandana |

10.2१०.२

विजिगीषून् रणान्मुक्तान् निर्जितारीन् महारथान् ॥ (१०।२)

vijigīṣūn raṇānmuktān nirjitārīn mahārathān ||

11.1११.१

अहं त्वभिद्रुतः सर्वैर् गन्धर्वैः पश्यतस् तव । (११।१)

ahaṃ tvabhidrutaḥ sarvair gandharvaiḥ paśyatas tava |

11.2११.२

नाशक्नुवं स्थापयितुं दीर्यमाणां स्ववाहिनीम् ॥ (११।२)

nāśaknuvaṃ sthāpayituṃ dīryamāṇāṃ svavāhinīm ||

12.1१२.१

शरक्षताङ्गश् च भृशं व्यपयातो ऽभिपीडितः । (१२।१)

śarakṣatāṅgaś ca bhṛśaṃ vyapayāto 'bhipīḍitaḥ |

12.2१२.२

इदं त्वत्यद्भुतं मन्ये यद् युष्मान् इह भारत ॥ (१२।२)

idaṃ tvatyadbhutaṃ manye yad yuṣmān iha bhārata ||

13.1१३.१

अरिष्टान् अक्षतांश् चापि सदारधनवाहनान् । (१३।१)

ariṣṭān akṣatāṃś cāpi sadāradhanavāhanān |

13.2१३.२

विमुक्तान् सम्प्रपश्यामि तस्माद् युद्धाद् अमानुषात् ॥ (१३।२)

vimuktān samprapaśyāmi tasmād yuddhād amānuṣāt ||

14.1१४.१

नैतस्य कर्ता लोके ऽस्मिन् पुमान् विद्येत भारत । (१४।१)

naitasya kartā loke 'smin pumān vidyeta bhārata |

14.2१४.२

यत्कृतं ते महाराज सह भ्रातृभिर् आहवे ॥ (१४।२)

yatkṛtaṃ te mahārāja saha bhrātṛbhir āhave ||

15.1१५.१

एवम् उक्तस् तु कर्णेन राजा दुर्योधनस् तदा । (१५।१)

evam uktas tu karṇena rājā duryodhanas tadā |

15.2१५.२

उवाचावाक्शिरा राजन् बाष्पगद्गदया गिरा ॥ (१५।२)

uvācāvākśirā rājan bāṣpagadgadayā girā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 3, 236

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit