भीष्म उवाच । (१।१)

अथ सा स्त्री तम् उक्त्वा तु विप्रम् एवं भवत्विति । (१।२)

तैलं दिव्यम् उपादाय स्नानशाटीम् उपानयत् ॥ (१।३)

अनुज्ञाता च मुनिना सा स्त्री तेन महात्मना । (२।१)

अथास्य तैलेनाङ्गानि सर्वाण्येवाभ्यमृक्षयत् ॥ (२।२)

शनैश्चोत्सादितस्तत्र स्नानशालाम् उपागमत् । (३।१)

भद्रासनं ततश्चित्रं ऋषिर् अन्वाविशन्नवम् ॥ (३।२)

अथोपविष्टश्च यदा तस्मिन् भद्रासने तदा । (४।१)

स्नापयामास शनकैस्तम् ऋषिं सुखहस्तवत् । (४।२)

दिव्यं च विधिवच्चक्रे सोपचारं मुनेस्तदा ॥ (४।३)

स तेन सुसुखोष्णेन तस्या हस्तसुखेन च । (५।१)

व्यतीतां रजनीं कृत्स्नां नाजानात् स महाव्रतः ॥ (५।२)

तत उत्थाय स मुनिस्तदा परमविस्मितः । (६।१)

पूर्वस्यां दिशि सूर्यं च सो ऽपश्यद् उदितं दिवि ॥ (६।२)

तस्य बुद्धिर् इयं किं नु मोहस्तत्त्वम् इदं भवेत् । (७।१)

अथोपास्य सहस्रांशुं किं करोमीत्युवाच ताम् ॥ (७।२)

सा चामृतरसप्रख्यम् ऋषेर् अन्नम् उपाहरत् । (८।१)

तस्य स्वादुतयान्नस्य न प्रभूतं चकार सः । (८।२)

व्यगमच्चाप्यहःशेषं ततः संध्यागमत् पुनः ॥ (८।३)

अथ स्त्री भगवन्तं सा सुप्यताम् इत्यचोदयत् । (९।१)

तत्र वै शयने दिव्ये तस्य तस्याश्च कल्पिते ॥ (९।२)

अष्टावक्र उवाच । (१०।१)

न भद्रे परदारेषु मनो मे सम्प्रसजति । (१०।२)

उत्तिष्ठ भद्रे भद्रं ते स्वप वै विरमस्व च ॥ (१०।३)

भीष्म उवाच । (११।१)

सा तदा तेन विप्रेण तथा धृत्या निवर्तिता । (११।२)

स्वतन्त्रास्मीत्युवाचैनं न धर्मच्छलम् अस्ति ते ॥ (११।३)

अष्टावक्र उवाच । (१२।१)

नास्ति स्वतन्त्रता स्त्रीणाम् अस्वतन्त्रा हि योषितः । (१२।२)

प्रजापतिमतं ह्येतन् न स्त्री स्वातन्त्र्यम् अर्हति ॥ (१२।३)

स्त्र्युवाच । (१३।१)

बाधते मैथुनं विप्र मम भक्तिं च पश्य वै । (१३।२)

अधर्मं प्राप्स्यसे विप्र यन्मां त्वं नाभिनन्दसि ॥ (१३।३)

अष्टावक्र उवाच । (१४।१)

हरन्ति दोषजातानि नरं जातं यथेच्छकम् । (१४।२)

प्रभवामि सदा धृत्या भद्रे स्वं शयनं व्रज ॥ (१४।३)

स्त्र्युवाच । (१५।१)

शिरसा प्रणमे विप्र प्रसादं कर्तुम् अर्हसि । (१५।२)

भूमौ निपतमानायाः शरणं भव मे ऽनघ ॥ (१५।३)

यदि वा दोषजातं त्वं परदारेषु पश्यसि । (१६।१)

आत्मानं स्पर्शयाम्यद्य पाणिं गृह्णीष्व मे द्विज ॥ (१६।२)

न दोषो भविता चैव सत्येनैतद् ब्रवीम्यहम् । (१७।१)

स्वतन्त्रां मां विजानीहि यो ऽधर्मः सो ऽस्तु वै मयि ॥ (१७।२)

अष्टावक्र उवाच । (१८।१)

स्वतन्त्रा त्वं कथं भद्रे ब्रूहि कारणम् अत्र वै । (१८।२)

नास्ति लोके हि काचित् स्त्री या वै स्वातन्त्र्यम् अर्हति ॥ (१८।३)

पिता रक्षति कौमारे भर्ता रक्षति यौवने । (१९।१)

पुत्राश्च स्थविरीभावे न स्त्री स्वातन्त्र्यम् अर्हति ॥ (१९।२)

स्त्र्युवाच । (२०।१)

कौमारं ब्रह्मचर्यं मे कन्यैवास्मि न संशयः । (२०।२)

कुरु मा विमतिं विप्र श्रद्धां विजहि मा मम ॥ (२०।३)

अष्टावक्र उवाच । (२१।१)

यथा मम तथा तुभ्यं यथा तव तथा मम । (२१।२)

जिज्ञासेयम् ऋषेस्तस्य विघ्नः सत्यं नु किं भवेत् ॥ (२१।३)

आश्चर्यं परमं हीदं किं नु श्रेयो हि मे भवेत् । (२२।१)

दिव्याभरणवस्त्रा हि कन्येयं माम् उपस्थिता ॥ (२२।२)

किं त्वस्याः परमं रूपं जीर्णम् आसीत् कथं पुनः । (२३।१)

कन्यारूपम् इहाद्यैव किम् इहात्रोत्तरं भवेत् ॥ (२३।२)

यथा परं शक्तिधृतेर् न व्युत्थास्ये कथंचन । (२४।१)

न रोचये हि व्युत्थानं धृत्यैवं साधयाम्यहम् ॥ (२४।२)