दुर्योधन उवाच । (१।१)

दायं तु तस्मै विविधं शृणु मे गदतो ऽनघ । (१।२)

यज्ञार्थं राजभिर् दत्तं महान्तं धनसंचयम् ॥ (१।३)

मेरुमन्दरयोर् मध्ये शैलोदाम् अभितो नदीम् । (२।१)

ये ते कीचकवेणूनां छायां रम्याम् उपासते ॥ (२।२)

खशा एकाशनाज्योहाः प्रदरा दीर्घवेणवः । (३।१)

पशुपाश्च कुणिन्दाश्च तङ्गणाः परतङ्गणाः ॥ (३।२)

ते वै पिपीलिकं नाम वरदत्तं पिपीलिकैः । (४।१)

जातरूपं द्रोणमेयम् अहार्षुः पुञ्जशो नृपाः ॥ (४।२)

कृष्णांल् ललामांश्चमराञ् शुक्लांश्चान्याञ् शशिप्रभान् । (५।१)

हिमवत्पुष्पजं चैव स्वादु क्षौद्रं तथा बहु ॥ (५।२)

उत्तरेभ्यः कुरुभ्यश्चाप्यपोढं माल्यम् अम्बुभिः । (६।१)

उत्तराद् अपि कैलासाद् ओषधीः सुमहाबलाः ॥ (६।२)

पार्वतीया बलिं चान्यम् आहृत्य प्रणताः स्थिताः । (७।१)

अजातशत्रोर् नृपतेर् द्वारि तिष्ठन्ति वारिताः ॥ (७।२)

ये परार्धे हिमवतः सूर्योदयगिरौ नृपाः । (८।१)

वारिषेणसमुद्रान्ते लोहित्यम् अभितश्च ये । (८।२)

फलमूलाशना ये च किराताश्चर्मवाससः ॥ (८।३)

चन्दनागुरुकाष्ठानां भारान् कालीयकस्य च । (९।१)

चर्मरत्नसुवर्णानां गन्धानां चैव राशयः ॥ (९।२)

कैरातिकानाम् अयुतं दासीनां च विशां पते । (१०।१)

आहृत्य रमणीयार्थान् दूरजान् मृगपक्षिणः ॥ (१०।२)

निचितं पर्वतेभ्यश्च हिरण्यं भूरिवर्चसम् । (११।१)

बलिं च कृत्स्नम् आदाय द्वारि तिष्ठन्ति वारिताः ॥ (११।२)

कायव्या दरदा दार्वाः शूरा वैयमकास्तथा । (१२।१)

औदुम्बरा दुर्विभागाः पारदा बाह्लिकैः सह ॥ (१२।२)

काश्मीराः कुन्दमानाश्च पौरका हंसकायनाः । (१३।१)

शिबित्रिगर्तयौधेया राजन्या मद्रकेकयाः ॥ (१३।२)

अम्बष्ठाः कौकुरास्तार्क्ष्या वस्त्रपाः पह्लवैः सह । (१४।१)

वसातयः समौलेयाः सह क्षुद्रकमालवैः ॥ (१४।२)

शौण्डिकाः कुक्कुराश्चैव शकाश्चैव विशां पते । (१५।१)

अङ्गा वङ्गाश्च पुण्ड्राश्च शानवत्या गयास्तथा ॥ (१५।२)

सुजातयः श्रेणिमन्तः श्रेयांसः शस्त्रपाणयः । (१६।१)

आहार्षुः क्षत्रिया वित्तं शतशो ऽजातशत्रवे ॥ (१६।२)

वङ्गाः कलिङ्गपतयस्ताम्रलिप्ताः सपुण्ड्रकाः । (१७।१)

दुकूलं कौशिकं चैव पत्रोर्णं प्रावरान् अपि ॥ (१७।२)

तत्र स्म द्वारपालैस्ते प्रोच्यन्ते राजशासनात् । (१८।१)

कृतकाराः सुबलयस्ततो द्वारम् अवाप्स्यथ ॥ (१८।२)

ईषादन्तान् हेमकक्षान् पद्मवर्णान् कुथावृतान् । (१९।१)

शैलाभान्नित्यमत्तांश्च अभितः काम्यकं सरः ॥ (१९।२)

दत्त्वैकैको दशशतान् कुञ्जरान् कवचावृतान् । (२०।१)

क्षमावतः कुलीनांश्च द्वारेण प्राविशंस्ततः ॥ (२०।२)

एते चान्ये च बहवो गणा दिग्भ्यः समागताः । (२१।१)

अन्यैश्चोपाहृतान्यत्र रत्नानीह महात्मभिः ॥ (२१।२)

राजा चित्ररथो नाम गन्धर्वो वासवानुगः । (२२।१)

शतानि चत्वार्यददद्धयानां वातरंहसाम् ॥ (२२।२)

तुम्बुरुस्तु प्रमुदितो गन्धर्वो वाजिनां शतम् । (२३।१)

आम्रपत्रसवर्णानाम् अददद्धेममालिनाम् ॥ (२३।२)

कृती तु राजा कौरव्य शूकराणां विशां पते । (२४।१)

अददद् गजरत्नानां शतानि सुबहून्यपि ॥ (२४।२)

विराटेन तु मत्स्येन बल्यर्थं हेममालिनाम् । (२५।१)

कुञ्जराणां सहस्रे द्वे मत्तानां समुपाहृते ॥ (२५।२)

पांशुराष्ट्राद् वसुदानो राजा षड्विंशतिं गजान् । (२६।१)

अश्वानां च सहस्रे द्वे राजन् काञ्चनमालिनाम् ॥ (२६।२)

जवसत्त्वोपपन्नानां वयःस्थानां नराधिप । (२७।१)

बलिं च कृत्स्नम् आदाय पाण्डवेभ्यो न्यवेदयत् ॥ (२७।२)

यज्ञसेनेन दासीनां सहस्राणि चतुर्दश । (२८।१)

दासानाम् अयुतं चैव सदाराणां विशां पते ॥ (२८।२)

गजयुक्ता महाराज रथाः षड्विंशतिस्तथा । (२९।१)

राज्यं च कृत्स्नं पार्थेभ्यो यज्ञार्थं वै निवेदितम् ॥ (२९।२)

समुद्रसारं वैडूर्यं मुक्ताः शङ्खांस्तथैव च । (३०।१)

शतशश्च कुथांस्तत्र सिंहलाः समुपाहरन् ॥ (३०।२)

संवृता मणिचीरैस्तु श्यामास्ताम्रान्तलोचनाः । (३१।१)

तान् गृहीत्वा नरास्तत्र द्वारि तिष्ठन्ति वारिताः ॥ (३१।२)

प्रीत्यर्थं ब्राह्मणाश्चैव क्षत्रियाश्च विनिर्जिताः । (३२।१)

उपाजह्रुर् विशश्चैव शूद्राः शुश्रूषवो ऽपि च । (३२।२)

प्रीत्या च बहुमानाच्च अभ्यगच्छन् युधिष्ठिरम् ॥ (३२।३)

सर्वे म्लेच्छाः सर्ववर्णा आदिमध्यान्तजास्तथा । (३३।१)

नानादेशसमुत्थैश्च नानाजातिभिर् आगतैः । (३३।२)

पर्यस्त इव लोको ऽयं युधिष्ठिरनिवेशने ॥ (३३।३)

उच्चावचान् उपग्राहान् राजभिः प्रहितान् बहून् । (३४।१)

शत्रूणां पश्यतो दुःखान्मुमूर्षा मे ऽद्य जायते ॥ (३४।२)

भृत्यास्तु ये पाण्डवानां तांस्ते वक्ष्यामि भारत । (३५।१)

येषाम् आमं च पक्वं च संविधत्ते युधिष्ठिरः ॥ (३५।२)

अयुतं त्रीणि पद्मानि गजारोहाः ससादिनः । (३६।१)

रथानाम् अर्बुदं चापि पादाता बहवस्तथा ॥ (३६।२)

प्रमीयमाणम् आरब्धं पच्यमानं तथैव च । (३७।१)

विसृज्यमानं चान्यत्र पुण्याहस्वन एव च ॥ (३७।२)

नाभुक्तवन्तं नाहृष्टं नासुभिक्षं कथंचन । (३८।१)

अपश्यं सर्ववर्णानां युधिष्ठिरनिवेशने ॥ (३८।२)

अष्टाशीतिसहस्राणि स्नातका गृहमेधिनः । (३९।१)

त्रिंशद्दासीक एकैको यान् बिभर्ति युधिष्ठिरः । (३९।२)

सुप्रीताः परितुष्टाश्च ते ऽप्याशंसन्त्यरिक्षयम् ॥ (३९।३)

दशान्यानि सहस्राणि यतीनाम् ऊर्ध्वरेतसाम् । (४०।१)

भुञ्जते रुक्मपात्रीषु युधिष्ठिरनिवेशने ॥ (४०।२)

भुक्ताभुक्तं कृताकृतं सर्वम् आकुब्जवामनम् । (४१।१)

अभुञ्जाना याज्ञसेनी प्रत्यवैक्षद् विशां पते ॥ (४१।२)

द्वौ करं न प्रयच्छेतां कुन्तीपुत्राय भारत । (४२।१)

वैवाहिकेन पाञ्चालाः सख्येनान्धकवृष्णयः ॥ (४२।२)