ब्राह्मण उवाच । (१।१)

समुत्पन्नाभिधानो ऽस्मि वाङ्माधुर्येण ते ऽनघ । (१।२)

मित्रताम् अभिपन्नस्त्वां किंचिद् वक्ष्यामि तच्छृणु ॥ (१।३)

गृहस्थधर्मं विप्रेन्द्र कृत्वा पुत्रगतं त्वहम् । (२।१)

धर्मं परमकं कुर्यां को हि मार्गो भवेद् द्विज ॥ (२।२)

अहम् आत्मानम् आत्मस्थम् एक एवात्मनि स्थितः । (३।१)

कर्तुं काङ्क्षामि नेच्छामि बद्धः साधारणैर् गुणैः ॥ (३।२)

यावद् एवानतीतं मे वयः पुत्रफलाश्रितम् । (४।१)

तावद् इच्छामि पाथेयम् आदातुं पारलौकिकम् ॥ (४।२)

अस्मिन् हि लोकसंताने परं पारम् अभीप्सतः । (५।१)

उत्पन्ना मे मतिर् इयं कुतो धर्ममयः प्लवः ॥ (५।२)

समुह्यमानानि निशम्य लोके निर्यात्यमानानि च सात्त्विकानि । (६।१)

दृष्ट्वा च धर्मध्वजकेतुमालां प्रकीर्यमाणाम् उपरि प्रजानाम् ॥ (६।२)

न मे मनो रज्यति भोगकाले दृष्ट्वा यतीन् प्रार्थयतः परत्र । (७।१)

तेनातिथे बुद्धिबलाश्रयेण धर्मार्थतत्त्वे विनियुङ्क्ष्व मां त्वम् ॥ (७।२)

भीष्म उवाच । (८।१)

सो ऽतिथिर् वचनं तस्य श्रुत्वा धर्माभिलाषिणः । (८।२)

प्रोवाच वचनं श्लक्ष्णं प्राज्ञो मधुरया गिरा ॥ (८।३)

अहम् अप्यत्र मुह्यामि ममाप्येष मनोरथः । (९।१)

न च संनिश्चयं यामि बहुद्वारे त्रिविष्टपे ॥ (९।२)

केचिन्मोक्षं प्रशंसन्ति केचिद् यज्ञफलं द्विजाः । (१०।१)

वानप्रस्थाश्रमं केचिद् गार्हस्थ्यं केचिद् आश्रिताः ॥ (१०।२)

राजधर्माश्रयं केचित् केचिद् आत्मफलाश्रयम् । (११।१)

गुरुचर्याश्रयं केचित् केचिद् वाक्यं यम् आश्रयम् ॥ (११।२)

मातरं पितरं केचिच्छुश्रूषन्तो दिवं गताः । (१२।१)

अहिंसया परे स्वर्गं सत्येन च तथा परे ॥ (१२।२)

आहवे ऽभिमुखाः केचिन्निहताः स्विद् दिवं गताः । (१३।१)

केचिद् उञ्छव्रतैः सिद्धाः स्वर्गमार्गसमाश्रिताः ॥ (१३।२)

केचिद् अध्ययने युक्ता वेदव्रतपराः शुभाः । (१४।१)

बुद्धिमन्तो गताः स्वर्गं तुष्टात्मानो जितेन्द्रियाः ॥ (१४।२)

आर्जवेनापरे युक्ता निहतानार्जवैर् जनैः । (१५।१)

ऋजवो नाकपृष्ठे वै शुद्धात्मानः प्रतिष्ठिताः ॥ (१५।२)

एवं बहुविधैर् लोके धर्मद्वारैर् अनावृतैः । (१६।१)

ममापि मतिर् आविग्ना मेघलेखेव वायुना ॥ (१६।२)