MBh, 5, 64
Select a line for its word-by-word analysis.
एवम् उक्त्वा महाप्राज्ञो धृतराष्ट्रः सुयोधनम् । (१।२)
evam uktvā mahāprājño dhṛtarāṣṭraḥ suyodhanam |
यद् अर्जुन उवाच त्वां परं कौतूहलं हि मे ॥ (२।२)
yad arjuna uvāca tvāṃ paraṃ kautūhalaṃ hi me ||
द्रोणं कृपं च कर्णं च महाराजं च बाह्लिकम् ॥ (४।२)
droṇaṃ kṛpaṃ ca karṇaṃ ca mahārājaṃ ca bāhlikam ||
द्रौणिं च सोमदत्तं च शकुनिं चापि सौबलम् । (५।१)
drauṇiṃ ca somadattaṃ ca śakuniṃ cāpi saubalam |
विकर्णं चित्रसेनं च जयत्सेनं च पार्थिवम् । (६।१)
vikarṇaṃ citrasenaṃ ca jayatsenaṃ ca pārthivam |
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ दुर्मुखं चापि कौरवम् ॥ (६।२)
vindānuvindāvāvantyau durmukhaṃ cāpi kauravam ||
ये चाप्यन्ये पार्थिवास्तत्र योद्धुं समागताः कौरवाणां प्रियार्थम् । (८।१)
ye cāpyanye pārthivāstatra yoddhuṃ samāgatāḥ kauravāṇāṃ priyārtham |
मुमूर्षवः पाण्डवाग्नौ प्रदीप्ते समानीता धार्तराष्ट्रेण सूत ॥ (८।२)
mumūrṣavaḥ pāṇḍavāgnau pradīpte samānītā dhārtarāṣṭreṇa sūta ||
यथान्यायं कौशलं वन्दनं च समागता मद्वचनेन वाच्याः । (९।१)
yathānyāyaṃ kauśalaṃ vandanaṃ ca samāgatā madvacanena vācyāḥ |
इदं ब्रूयाः संजय राजमध्ये सुयोधनं पापकृतां प्रधानम् ॥ (९।२)
idaṃ brūyāḥ saṃjaya rājamadhye suyodhanaṃ pāpakṛtāṃ pradhānam ||
अमर्षणं दुर्मतिं राजपुत्रं पापात्मानं धार्तराष्ट्रं सुलुब्धम् । (१०।१)
amarṣaṇaṃ durmatiṃ rājaputraṃ pāpātmānaṃ dhārtarāṣṭraṃ sulubdham |
सर्वं ममैतद् वचनं समग्रं सहामात्यं संजय श्रावयेथाः ॥ (१०।२)
sarvaṃ mamaitad vacanaṃ samagraṃ sahāmātyaṃ saṃjaya śrāvayethāḥ ||
एवं प्रतिष्ठाप्य धनंजयो मां ततो ऽर्थवद् धर्मवच्चापि वाक्यम् । (११।१)
evaṃ pratiṣṭhāpya dhanaṃjayo māṃ tato 'rthavad dharmavaccāpi vākyam |
प्रोवाचेदं वासुदेवं समीक्ष्य पार्थो धीमांल् लोहितान्तायताक्षः ॥ (११।२)
provācedaṃ vāsudevaṃ samīkṣya pārtho dhīmāṃl lohitāntāyatākṣaḥ ||
यथा श्रुतं ते वदतो महात्मनो मधुप्रवीरस्य वचः समाहितम् । (१२।१)
yathā śrutaṃ te vadato mahātmano madhupravīrasya vacaḥ samāhitam |
तथैव वाच्यं भवता हि मद्वचः समागतेषु क्षितिपेषु सर्वशः ॥ (१२।२)
tathaiva vācyaṃ bhavatā hi madvacaḥ samāgateṣu kṣitipeṣu sarvaśaḥ ||
शराग्निधूमे रथनेमिनादिते धनुःस्रुवेणास्त्रबलापहारिणा । (१३।१)
śarāgnidhūme rathaneminādite dhanuḥsruveṇāstrabalāpahāriṇā |
यथा न होमः क्रियते महामृधे तथा समेत्य प्रयतध्वम् आदृताः ॥ (१३।२)
yathā na homaḥ kriyate mahāmṛdhe tathā sametya prayatadhvam ādṛtāḥ ||
न चेत् प्रयच्छध्वम् अमित्रघातिनो युधिष्ठिरस्यांशम् अभीप्सितं स्वकम् । (१४।१)
na cet prayacchadhvam amitraghātino yudhiṣṭhirasyāṃśam abhīpsitaṃ svakam |
नयामि वः स्वाश्वपदातिकुञ्जरान् दिशं पितॄणाम् अशिवां शितैः शरैः ॥ (१४।२)
nayāmi vaḥ svāśvapadātikuñjarān diśaṃ pitṝṇām aśivāṃ śitaiḥ śaraiḥ ||
ततो ऽहम् आमन्त्र्य चतुर्भुजं हरिं धनंजयं चैव नमस्य सत्वरः । (१५।१)
tato 'ham āmantrya caturbhujaṃ hariṃ dhanaṃjayaṃ caiva namasya satvaraḥ |
जवेन सम्प्राप्त इहामरद्युते तवान्तिकं प्रापयितुं वचो महत् ॥ (१५।२)
javena samprāpta ihāmaradyute tavāntikaṃ prāpayituṃ vaco mahat ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.