धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

बहूनि सुविचित्राणि द्वंद्वयुद्धानि संजय । (१।२)

त्वयोक्तानि निशम्याहं स्पृहयामि सचक्षुषाम् ॥ (१।३)

आश्चर्यभूतं लोकेषु कथयिष्यन्ति मानवाः । (२।१)

कुरूणां पाण्डवानां च युद्धं देवासुरोपमम् ॥ (२।२)

न हि मे तृप्तिर् अस्तीह शृण्वतो युद्धम् उत्तमम् । (३।१)

तस्माद् आर्तायनेर् युद्धं सौभद्रस्य च शंस मे ॥ (३।२)

संजय उवाच । (४।१)

सादितं प्रेक्ष्य यन्तारं शल्यः सर्वायसीं गदाम् । (४।२)

समुत्क्षिप्य नदन् क्रुद्धः प्रचस्कन्द रथोत्तमात् ॥ (४।३)

तं दीप्तम् इव कालाग्निं दण्डहस्तम् इवान्तकम् । (५।१)

जवेनाभ्यपतद् भीमः प्रगृह्य महतीं गदाम् ॥ (५।२)

सौभद्रो ऽप्यशनिप्रख्यां प्रगृह्य महतीं गदाम् । (६।१)

एह्येहीत्यब्रवीच्छल्यं यत्नाद् भीमेन वारितः ॥ (६।२)

वारयित्वा तु सौभद्रं भीमसेनः प्रतापवान् । (७।१)

शल्यम् आसाद्य समरे तस्थौ गिरिर् इवाचलः ॥ (७।२)

तथैव मद्रराजो ऽपि भीमं दृष्ट्वा महाबलम् । (८।१)

ससाराभिमुखस्तूर्णं शार्दूल इव कुञ्जरम् ॥ (८।२)

ततस्तूर्यनिनादाश्च शङ्खानां च सहस्रशः । (९।१)

सिंहनादाश्च संजज्ञुर् भेरीणां च महास्वनाः ॥ (९।२)

पश्यतां शतशो ह्यासीद् अन्योन्यसमचेतसाम् । (१०।१)

पाण्डवानां कुरूणां च साधु साध्विति निस्वनः ॥ (१०।२)

न हि मद्राधिपाद् अन्यः सर्वराजसु भारत । (११।१)

सोढुम् उत्सहते वेगं भीमसेनस्य संयुगे ॥ (११।२)

तथा मद्राधिपस्यापि गदावेगं महात्मनः । (१२।१)

सोढुम् उत्सहते लोके को ऽन्यो युधि वृकोदरात् ॥ (१२।२)

पट्टैर् जाम्बूनदैर् बद्धा बभूव जनहर्षिणी । (१३।१)

प्रजज्वाल तथाविद्धा भीमेन महती गदा ॥ (१३।२)

तथैव चरतो मार्गान्मण्डलानि च भागशः । (१४।१)

महाविद्युत्प्रतीकाशा शल्यस्य शुशुभे गदा ॥ (१४।२)

तौ वृषाविव नर्दन्तौ मण्डलानि विचेरतुः । (१५।१)

आवर्जितगदाशृङ्गावुभौ शल्यवृकोदरौ ॥ (१५।२)

मण्डलावर्तमार्गेषु गदाविहरणेषु च । (१६।१)

निर्विशेषम् अभूद् युद्धं तयोः पुरुषसिंहयोः ॥ (१६।२)

ताडिता भीमसेनेन शल्यस्य महती गदा । (१७।१)

साग्निज्वाला महारौद्रा गदाचूर्णम् अशीर्यत ॥ (१७।२)

तथैव भीमसेनस्य द्विषताभिहता गदा । (१८।१)

वर्षाप्रदोषे खद्योतैर् वृतो वृक्ष इवाबभौ ॥ (१८।२)

गदा क्षिप्ता तु समरे मद्रराजेन भारत । (१९।१)

व्योम संदीपयाना सा ससृजे पावकं बहु ॥ (१९।२)

तथैव भीमसेनेन द्विषते प्रेषिता गदा । (२०।१)

तापयामास तत् सैन्यं महोल्का पतती यथा ॥ (२०।२)

ते चैवोभे गदे श्रेष्ठे समासाद्य परस्परम् । (२१।१)

श्वसन्त्यौ नागकन्येव ससृजाते विभावसुम् ॥ (२१।२)

नखैर् इव महाव्याघ्रौ दन्तैर् इव महागजौ । (२२।१)

तौ विचेरतुर् आसाद्य गदाभ्यां च परस्परम् ॥ (२२।२)

ततो गदाग्राभिहतौ क्षणेन रुधिरोक्षितौ । (२३।१)

ददृशाते महात्मानौ पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ (२३।२)

शुश्रुवे दिक्षु सर्वासु तयोः पुरुषसिंहयोः । (२४।१)

गदाभिघातसंह्रादः शक्राशनिर् इवोपमः ॥ (२४।२)

गदया मद्रराजेन सव्यदक्षिणम् आहतः । (२५।१)

नाकम्पत तदा भीमो भिद्यमान इवाचलः ॥ (२५।२)

तथा भीमगदावेगैस् ताड्यमानो महाबलः । (२६।१)

धैर्यान्मद्राधिपस्तस्थौ वज्रैर् गिरिर् इवाहतः ॥ (२६।२)

आपेततुर् महावेगौ समुच्छ्रितमहागदौ । (२७।१)

पुनर् अन्तरमार्गस्थौ मण्डलानि विचेरतुः ॥ (२७।२)

अथाप्लुत्य पदान्यष्टौ संनिपत्य गजाविव । (२८।१)

सहसा लोहदण्डाभ्याम् अन्योन्यम् अभिजघ्नतुः ॥ (२८।२)

तौ परस्परवेगाच्च गदाभ्यां च भृशाहतौ । (२९।१)

युगपत् पेततुर् वीरौ क्षिताविन्द्रध्वजाविव ॥ (२९।२)

ततो विह्वलमानं तं निःश्वसन्तं पुनः पुनः । (३०।१)

शल्यम् अभ्यपतत् तूर्णं कृतवर्मा महारथः ॥ (३०।२)

दृष्ट्वा चैनं महाराज गदयाभिनिपीडितम् । (३१।१)

विचेष्टन्तं यथा नागं मूर्छयाभिपरिप्लुतम् ॥ (३१।२)

ततः सगदम् आरोप्य मद्राणाम् अधिपं रथम् । (३२।१)

अपोवाह रणात् तूर्णं कृतवर्मा महारथः ॥ (३२।२)

क्षीबवद् विह्वलो वीरो निमेषात् पुनर् उत्थितः । (३३।१)

भीमो ऽपि सुमहाबाहुर् गदापाणिर् अदृश्यत ॥ (३३।२)

ततो मद्राधिपं दृष्ट्वा तव पुत्राः पराङ्मुखम् । (३४।१)

सनागरथपत्त्यश्वाः समकम्पन्त मारिष ॥ (३४।२)

ते पाण्डवैर् अर्द्यमानास्तावका जितकाशिभिः । (३५।१)

भीता दिशो ऽन्वपद्यन्त वातनुन्ना घना इव ॥ (३५।२)

निर्जित्य धार्तराष्ट्रांस्तु पाण्डवेया महारथाः । (३६।१)

व्यरोचन्त रणे राजन् दीप्यमाना यशस्विनः ॥ (३६।२)

सिंहनादान् भृशं चक्रुः शङ्खान् दध्मुश्च हर्षिताः । (३७।१)

भेरीश्च वादयामासुर् मृदङ्गांश्चानकैः सह ॥ (३७।२)