वैशंपायन उवाच । (१।१)

हतेषु सर्वसैन्येषु सौप्तिके तै रथैस्त्रिभिः । (१।२)

शोचन् युधिष्ठिरो राजा दाशार्हम् इदम् अब्रवीत् ॥ (१।३)

कथं नु कृष्ण पापेन क्षुद्रेणाक्लिष्टकर्मणा । (२।१)

द्रौणिना निहताः सर्वे मम पुत्रा महारथाः ॥ (२।२)

तथा कृतास्त्रा विक्रान्ताः सहस्रशतयोधिनः । (३।१)

द्रुपदस्यात्मजाश्चैव द्रोणपुत्रेण पातिताः ॥ (३।२)

यस्य द्रोणो महेष्वासो न प्रादाद् आहवे मुखम् । (४।१)

तं जघ्ने रथिनां श्रेष्ठं धृष्टद्युम्नं कथं नु सः ॥ (४।२)

किं नु तेन कृतं कर्म तथायुक्तं नरर्षभ । (५।१)

यद् एकः शिबिरं सर्वम् अवधीन्नो गुरोः सुतः ॥ (५।२)

वासुदेव उवाच । (६।१)

नूनं स देवदेवानाम् ईश्वरेश्वरम् अव्ययम् । (६।२)

जगाम शरणं द्रौणिर् एकस्तेनावधीद् बहून् ॥ (६।३)

प्रसन्नो हि महादेवो दद्याद् अमरताम् अपि । (७।१)

वीर्यं च गिरिशो दद्याद् येनेन्द्रम् अपि शातयेत् ॥ (७।२)

वेदाहं हि महादेवं तत्त्वेन भरतर्षभ । (८।१)

यानि चास्य पुराणानि कर्माणि विविधान्युत ॥ (८।२)

आदिर् एष हि भूतानां मध्यम् अन्तश्च भारत । (९।१)

विचेष्टते जगच्चेदं सर्वम् अस्यैव कर्मणा ॥ (९।२)

एवं सिसृक्षुर् भूतानि ददर्श प्रथमं विभुः । (१०।१)

पितामहो ऽब्रवीच्चैनं भूतानि सृज माचिरम् ॥ (१०।२)

हरिकेशस्तथेत्युक्त्वा भूतानां दोषदर्शिवान् । (११।१)

दीर्घकालं तपस्तेपे मग्नो ऽम्भसि महातपाः ॥ (११।२)

सुमहान्तं ततः कालं प्रतीक्ष्यैनं पितामहः । (१२।१)

स्रष्टारं सर्वभूतानां ससर्ज मनसापरम् ॥ (१२।२)

सो ऽब्रवीत् पितरं दृष्ट्वा गिरिशं मग्नम् अम्भसि । (१३।१)

यदि मे नाग्रजस्त्वन्यस्ततः स्रक्ष्याम्यहं प्रजाः ॥ (१३।२)

तम् अब्रवीत् पिता नास्ति त्वद् अन्यः पुरुषो ऽग्रजः । (१४।१)

स्थाणुर् एष जले मग्नो विस्रब्धः कुरु वै कृतिम् ॥ (१४।२)

स भूतान्यसृजत् सप्त दक्षादींस्तु प्रजापतीन् । (१५।१)

यैर् इमं व्यकरोत् सर्वं भूतग्रामं चतुर्विधम् ॥ (१५।२)

ताः सृष्टमात्राः क्षुधिताः प्रजाः सर्वाः प्रजापतिम् । (१६।१)

बिभक्षयिषवो राजन् सहसा प्राद्रवंस्तदा ॥ (१६।२)

स भक्ष्यमाणस्त्राणार्थी पितामहम् उपाद्रवत् । (१७।१)

आभ्यो मां भगवान् पातु वृत्तिर् आसां विधीयताम् ॥ (१७।२)

ततस्ताभ्यो ददावन्नम् ओषधीः स्थावराणि च । (१८।१)

जङ्गमानि च भूतानि दुर्बलानि बलीयसाम् ॥ (१८।२)

विहितान्नाः प्रजास्तास्तु जग्मुस्तुष्टा यथागतम् । (१९।१)

ततो ववृधिरे राजन् प्रीतिमत्यः स्वयोनिषु ॥ (१९।२)

भूतग्रामे विवृद्धे तु तुष्टे लोकगुरावपि । (२०।१)

उदतिष्ठज्जलाज्ज्येष्ठः प्रजाश्चेमा ददर्श सः ॥ (२०।२)

बहुरूपाः प्रजा दृष्ट्वा विवृद्धाः स्वेन तेजसा । (२१।१)

चुक्रोध भगवान् रुद्रो लिङ्गं स्वं चाप्यविध्यत ॥ (२१।२)

तत् प्रविद्धं तदा भूमौ तथैव प्रत्यतिष्ठत । (२२।१)

तम् उवाचाव्ययो ब्रह्मा वचोभिः शमयन्न् इव ॥ (२२।२)

किं कृतं सलिले शर्व चिरकालं स्थितेन ते । (२३।१)

किमर्थं चैतद् उत्पाट्य भूमौ लिङ्गं प्रवेरितम् ॥ (२३।२)

सो ऽब्रवीज्जातसंरम्भस्तदा लोकगुरुर् गुरुम् । (२४।१)

प्रजाः सृष्टाः परेणेमाः किं करिष्याम्यनेन वै ॥ (२४।२)

तपसाधिगतं चान्नं प्रजार्थं मे पितामह । (२५।१)

ओषध्यः परिवर्तेरन् यथैव सततं प्रजाः ॥ (२५।२)

एवम् उक्त्वा तु संक्रुद्धो जगाम विमना भवः । (२६।१)

गिरेर् मुञ्जवतः पादं तपस्तप्तुं महातपाः ॥ (२६।२)