वैशंपायन उवाच । (१।१)

यदा निवृत्ता राजानो धनुषः सज्यकर्मणि । (१।२)

तदा युधिष्ठिरो राजा संज्ञयार्जुनम् अन्वशात् । (१।३)

गुरोर् इङ्गितम् आज्ञाय धर्मराजस्य धीमतः । (१।४)

अथोदतिष्ठद् विप्राणां मध्याज्जिष्णुर् उदारधीः । (१।५)

ततो ऽवतीर्णं रङ्गस्य मध्यं पाण्डवमध्यमम् ॥ (१।६)

उदक्रोशन् विप्रमुख्या विधुन्वन्तो ऽजिनानि च । (२।१)

दृष्ट्वा सम्प्रस्थितं पार्थम् इन्द्रकेतुसमप्रभम् ॥ (२।२)

केचिद् आसन् विमनसः केचिद् आसन् मुदा युताः । (३।१)

आहुः परस्परं केचिन् निपुणा बुद्धिजीविनः ॥ (३।२)

यत् कर्णशल्यप्रमुखैः पार्थिवैर् लोकविश्रुतैः । (४।१)

नानतं बलवद्भिर् हि धनुर्वेदपरायणैः ॥ (४।२)

तत् कथं त्वकृतास्त्रेण प्राणतो दुर्बलीयसा । (५।१)

बटुमात्रेण शक्यं हि सज्यं कर्तुं धनुर् द्विजाः । (५।२)

सज्यं चेत् कृतवान् एष वेद्धुं लक्ष्यं कथं भवेत् ॥ (५।३)

अवहास्या भविष्यन्ति ब्राह्मणाः सर्वराजसु । (६।१)

कर्मण्यस्मिन्न् असंसिद्धे चापलाद् अपरीक्षिते ॥ (६।२)

यद्येष दर्पाद् धर्षाद् वा यदि वा ब्रह्मचापलात् । (७।१)

प्रस्थितो धनुर् आयन्तुं वार्यतां साधु मा गमत् ॥ (७।२)

नावहास्या भविष्यामो न च लाघवम् आस्थिताः । (८।१)

न च विद्विष्टतां लोके गमिष्यामो महीक्षिताम् । (८।२)

केचिद् आहुर् जयो ऽस्माकं जयो नास्ति पराजयः । (८।३)

पराजयो जयो वा स्यात् कुर्यात् सज्यं धनुर् द्विजाः ॥ (८।४)

केचिद् आहुर् युवा श्रीमान् नागराजकरोपमः । (९।१)

पीनस्कन्धोरुबाहुश्च धैर्येण हिमवान् इव । (९।२)

सिंहखेलगतिः श्रीमान् मत्तनागेन्द्रविक्रमः ॥ (९।३)

संभाव्यम् अस्मिन् कर्मेदम् उत्साहाच्चानुमीयते । (१०।१)

शक्तिर् अस्य महोत्साहा न ह्यशक्तः स्वयं व्रजेत् ॥ (१०।२)

न च तद् विद्यते किंचित् कर्म लोकेषु यद् भवेत् । (११।१)

ब्राह्मणानाम् असाध्यं च त्रिषु संस्थानचारिषु ॥ (११।२)

अब्भक्षा वायुभक्षाश्च फलाहारा दृढव्रताः । (१२।१)

दुर्बला हि बलीयांसो विप्रा हि ब्रह्मतेजसा ॥ (१२।२)

ब्राह्मणो नावमन्तव्यः सद् वासद् वा समाचरन् । (१३।१)

सुखं दुःखं महद्ध्रस्वं कर्म यत् समुपागतम् । (१३।२)

जामदग्न्येन रामेण निर्जिताः क्षत्रिया भुवि । (१३।३)

पीतः समुद्रो ऽगस्त्येन अगाधो ब्रह्मतेजसा । (१३।४)

तस्माद् ब्रुवन्तु सर्वे ऽत्र बटुर् एष धनुर् महान् । (१३।५)

आरोपयतु शीघ्रं वै तथेत्यूचुर् द्विजर्षभाः । (१३।६)

वन्ध्यवृद्धिक्षयकरो वातापी भक्षितः पुरा । (१३।७)

सर्वभक्षकृतो वह्निर् भृगुणा च महात्मना । (१३।८)

धनुर्वेदे च वेदे च योगेषु विविधेषु च । (१३।९)

न तं पश्यामि मेदिन्यां ब्राह्मणाद् यो ऽधिको भवेत् । (१३।१०)

मन्त्रयोगबलेनापि महतात्मबलेन वा । (१३।११)

जृम्भयेयुर् इमं लोकम् अमुं वा द्विजसत्तमाः ॥ (१३।१२)

एवं तेषां विलपतां विप्राणां विविधा गिरः । (१४।१)

अर्जुनो धनुषो ऽभ्याशे तस्थौ गिरिर् इवाचलः । (१४।२)

समवर्तत तान् सर्वाञ् शृण्वन् देवेन्द्रनन्दनः । (१४।३)

अर्जुनः पाण्डवश्रेष्ठो धृष्टद्युम्नम् अथाब्रवीत् । (१४।४)

एतद् धनुर् ब्राह्मणानां सज्यं कर्तुम् अलं नु किम् । (१४।५)

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा धृष्टद्युम्नो ऽब्रवीद् वचः । (१४।६)

ब्राह्मणो वाथ राजन्यो वैश्यो वा शूद्र एव वा । (१४।७)

एतेषां यो धनुःश्रेष्ठं सज्यं कुर्याद् द्विजोत्तम । (१४।८)

तस्मै प्रदेया भगिनी सत्यम् उक्तं मया वचः । (१४।९)

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा प्रययौ ब्राह्मणैर् वृतः । (१४।१०)

ततः पश्चान् महातेजाः पाण्डवो रणदुर्जयः ॥ (१४।११)

स तद् धनुः परिक्रम्य प्रदक्षिणम् अथाकरोत् । (१५।१)

प्रणम्य शिरसा हृष्टो जगृहे च परंतपः । (१५।२)

ईशानं वरदं प्रभुं कृष्णं च मनसा कृत्वा । (१५।३)

यत् पार्थिवै रुक्मसुनीथवक्रै राधेयदुर्योधनशल्यशाल्वैः । (१५।४)

तदा धनुर्वेदपरैर् नृसिंहैः कृतं न सज्यं महतो ऽपि यत्नात् । (१५।५)

तद् अर्जुनो वीर्यवतां सदर्पस् तद् ऐन्द्रिर् इन्द्रावरजप्रभावः ॥ (१५।६)

सज्यं च चक्रे निमिषान्तरेण शरांश्च जग्राह दशार्धसंख्यान् । (१६।१)

विव्याध लक्ष्यं निपपात तच्च छिद्रेण भूमौ सहसातिविद्धम् ॥ (१६।२)

ततो ऽन्तरिक्षे च बभूव नादः समाजमध्ये च महान् निनादः । (१७।१)

पुष्पाणि दिव्यानि ववर्ष देवः पार्थस्य मूर्ध्नि द्विषतां निहन्तुः ॥ (१७।२)

चेलावेधांस्ततश्चक्रुर् हाहाकारांश्च सर्वशः । (१८।१)

ननन्दुर् ननृतुश्चात्र धून्वन्तो व्यजनानि च । (१८।२)

नृत्यन्तो ऽभिमुखा राज्ञां दर्शयन्तो द्विजावलिम् । (१८।३)

क्ष्वेडन्तश्च हसन्तश्च विद्युत्पिङ्गजटाधराः । (१८।४)

न्यपतंश्चात्र नभसः समन्तात् पुष्पवृष्टयः ॥ (१८।५)

शताङ्गानि च तूर्याणि वादकाश्चाप्यवादयन् । (१९।१)

सूतमागधसंघाश्च अस्तुवंस्तत्र सुस्वनाः ॥ (१९।२)

तं दृष्ट्वा द्रुपदः प्रीतो बभूवारिनिषूदनः । (२०।१)

सहसैन्यश्च पार्थस्य साहाय्यार्थम् इयेष सः ॥ (२०।२)

तस्मिंस्तु शब्दे महति प्रवृत्ते युधिष्ठिरो धर्मभृतां वरिष्ठः । (२१।१)

आवासम् एवोपजगाम शीघ्रं सार्धं यमाभ्यां पुरुषोत्तमाभ्याम् ॥ (२१।२)

विद्धं तु लक्ष्यं प्रसमीक्ष्य कृष्णा पार्थं च शक्रप्रतिमं निरीक्ष्य । (२२।१)

चिक्षेप कण्ठे मुदितार्जुनस्य तत् पश्यतो ऽनेकजनस्य देवी । (२२।२)

स्वभ्यस्तरूपापि नवेव नित्यं विनापि हासं हसतीव कान्त्या । (२२।३)

मदाद् ऋते ऽपि स्खलतीव भावैर् वाचं विना व्याहरतीव दृष्ट्या । (२२।४)

आदाय शुक्लं वरमाल्यदाम जगाम कुन्तीसुतम् उत्स्मयन्ती । (२२।५)

तद् दाम पौष्पं क्षितिपालमध्ये न्यस्तं तया तस्य कण्ठे तदानीम् । (२२।६)

गत्वा तु पश्चात् प्रसमीक्ष्य कृष्णा पार्थस्य वक्षस्यविशङ्कमाना । (२२।७)

क्षिप्त्वा तु तत् पार्थिवसंघमध्ये वराय वव्रे द्विजवीरमध्ये । (२२।८)

शचीव देवेन्द्रम् अथाग्निदेवं स्वाहेव लक्ष्मीश्च यथाप्रमेयम् । (२२।९)

उषेव सूर्यं मदनं रतीव महेश्वरं पर्वतराजपुत्री । (२२।१०)

रामं यथा मैथिलराजपुत्री भैमी यथा राजवरं नलं हि । (२२।११)

समेत्य तस्योपरि सोत्ससर्ज समागतानां पुरतो नृपाणाम् । (२२।१२)

विन्यस्य मालां विनयेन तस्थौ विहाय राज्ञः सहसा नृपात्मजा ॥ (२२।१३)

स ताम् उपादाय विजित्य रङ्गे द्विजातिभिस्तैर् अभिपूज्यमानः । (२३।१)

रङ्गान् निरक्रामद् अचिन्त्यकर्मा पत्न्या तया चाप्यनुगम्यमानः ॥ (२३।२)