वैशंपायन उवाच । (१।१)

पृथाम् आमन्त्र्य गोविन्दः कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् । (१।२)

दुर्योधनगृहं शौरिर् अभ्यगच्छद् अरिंदमः ॥ (१।३)

लक्ष्म्या परमया युक्तं पुरंदरगृहोपमम् । (२।१)

तस्य कक्ष्या व्यतिक्रम्य तिस्रो द्वाःस्थैर् अवारितः ॥ (२।२)

ततो ऽभ्रघनसंकाशं गिरिकूटम् इवोच्छ्रितम् । (३।१)

श्रिया ज्वलन्तं प्रासादम् आरुरोह महायशाः ॥ (३।२)

तत्र राजसहस्रैश्च कुरुभिश्चाभिसंवृतम् । (४।१)

धार्तराष्ट्रं महाबाहुं ददर्शासीनम् आसने ॥ (४।२)

दुःशासनं च कर्णं च शकुनिं चापि सौबलम् । (५।१)

दुर्योधनसमीपे तान् आसनस्थान् ददर्श सः ॥ (५।२)

अभ्यागच्छति दाशार्हे धार्तराष्ट्रो महायशाः । (६।१)

उदतिष्ठत् सहामात्यः पूजयन्मधुसूदनम् ॥ (६।२)

समेत्य धार्तराष्ट्रेण सहामात्येन केशवः । (७।१)

राजभिस्तत्र वार्ष्णेयः समागच्छद् यथावयः ॥ (७।२)

तत्र जाम्बूनदमयं पर्यङ्कं सुपरिष्कृतम् । (८।१)

विविधास्तरणास्तीर्णम् अभ्युपाविशद् अच्युतः ॥ (८।२)

तस्मिन् गां मधुपर्कं च उपहृत्य जनार्दने । (९।१)

निवेदयामास तदा गृहान् राज्यं च कौरवः ॥ (९।२)

तत्र गोविन्दम् आसीनं प्रसन्नादित्यवर्चसम् । (१०।१)

उपासांचक्रिरे सर्वे कुरवो राजभिः सह ॥ (१०।२)

ततो दुर्योधनो राजा वार्ष्णेयं जयतां वरम् । (११।१)

न्यमन्त्रयद् भोजनेन नाभ्यनन्दच्च केशवः ॥ (११।२)

ततो दुर्योधनः कृष्णम् अब्रवीद् राजसंसदि । (१२।१)

मृदुपूर्वं शठोदर्कं कर्णम् आभाष्य कौरवः ॥ (१२।२)

कस्माद् अन्नानि पानानि वासांसि शयनानि च । (१३।१)

त्वदर्थम् उपनीतानि नाग्रहीस्त्वं जनार्दन ॥ (१३।२)

उभयोश्चाददः साह्यम् उभयोश्च हिते रतः । (१४।१)

संबन्धी दयितश्चासि धृतराष्ट्रस्य माधव ॥ (१४।२)

त्वं हि गोविन्द धर्मार्थौ वेत्थ तत्त्वेन सर्वशः । (१५।१)

तत्र कारणम् इच्छामि श्रोतुं चक्रगदाधर ॥ (१५।२)

स एवम् उक्तो गोविन्दः प्रत्युवाच महामनाः । (१६।१)

ओघमेघस्वनः काले प्रगृह्य विपुलं भुजम् ॥ (१६।२)

अनम्बूकृतम् अग्रस्तम् अनिरस्तम् असंकुलम् । (१७।१)

राजीवनेत्रो राजानं हेतुमद्वाक्यम् उत्तमम् ॥ (१७।२)

कृतार्था भुञ्जते दूताः पूजां गृह्णन्ति चैव हि । (१८।१)

कृतार्थं मां सहामात्यस्त्वम् अर्चिष्यसि भारत ॥ (१८।२)

एवम् उक्तः प्रत्युवाच धार्तराष्ट्रो जनार्दनम् । (१९।१)

न युक्तं भवतास्मासु प्रतिपत्तुम् असांप्रतम् ॥ (१९।२)

कृतार्थं चाकृतार्थं च त्वां वयं मधुसूदन । (२०।१)

यतामहे पूजयितुं गोविन्द न च शक्नुमः ॥ (२०।२)

न च तत् कारणं विद्मो यस्मिन्नो मधुसूदन । (२१।१)

पूजां कृतां प्रीयमाणैर् नामंस्थाः पुरुषोत्तम ॥ (२१।२)

वैरं नो नास्ति भवता गोविन्द न च विग्रहः । (२२।१)

स भवान् प्रसमीक्ष्यैतन्नेदृशं वक्तुम् अर्हति ॥ (२२।२)

एवम् उक्तः प्रत्युवाच धार्तराष्ट्रं जनार्दनः । (२३।१)

अभिवीक्ष्य सहामात्यं दाशार्हः प्रहसन्न् इव ॥ (२३।२)

नाहं कामान्न संरम्भान्न द्वेषान्नार्थकारणात् । (२४।१)

न हेतुवादाल् लोभाद् वा धर्मं जह्यां कथंचन ॥ (२४।२)

संप्रीतिभोज्यान्यन्नानि आपद्भोज्यानि वा पुनः । (२५।१)

न च संप्रीयसे राजन्न चाप्यापद्गता वयम् ॥ (२५।२)

अकस्माद् द्विषसे राजञ् जन्मप्रभृति पाण्डवान् । (२६।१)

प्रियानुवर्तिनो भ्रातॄन् सर्वैः समुदितान् गुणैः ॥ (२६।२)

अकस्माच्चैव पार्थानां द्वेषणं नोपपद्यते । (२७।१)

धर्मे स्थिताः पाण्डवेयाः कस्तान् किं वक्तुम् अर्हति ॥ (२७।२)

यस्तान् द्वेष्टि स मां द्वेष्टि यस्तान् अनु स माम् अनु । (२८।१)

ऐकात्म्यं मां गतं विद्धि पाण्डवैर् धर्मचारिभिः ॥ (२८।२)

कामक्रोधानुवर्ती हि यो मोहाद् विरुरुत्सते । (२९।१)

गुणवन्तं च यो द्वेष्टि तम् आहुः पुरुषाधमम् ॥ (२९।२)

यः कल्याणगुणाञ् ज्ञातीन्मोहाल् लोभाद् दिदृक्षते । (३०।१)

सो ऽजितात्माजितक्रोधो न चिरं तिष्ठति श्रियम् ॥ (३०।२)

अथ यो गुणसम्पन्नान् हृदयस्याप्रियान् अपि । (३१।१)

प्रियेण कुरुते वश्यांश्चिरं यशसि तिष्ठति ॥ (३१।२)

सर्वम् एतद् अभोक्तव्यम् अन्नं दुष्टाभिसंहितम् । (३२।१)

क्षत्तुर् एकस्य भोक्तव्यम् इति मे धीयते मतिः ॥ (३२।२)

एवम् उक्त्वा महाबाहुर् दुर्योधनम् अमर्षणम् । (३३।१)

निश्चक्राम ततः शुभ्राद् धार्तराष्ट्रनिवेशनात् ॥ (३३।२)

निर्याय च महाबाहुर् वासुदेवो महामनाः । (३४।१)

निवेशाय ययौ वेश्म विदुरस्य महात्मनः ॥ (३४।२)

तम् अभ्यगच्छद् द्रोणश्च कृपो भीष्मो ऽथ बाह्लिकः । (३५।१)

कुरवश्च महाबाहुं विदुरस्य गृहे स्थितम् ॥ (३५।२)

ते ऽभिगम्याब्रुवंस्तत्र कुरवो मधुसूदनम् । (३६।१)

निवेदयामो वार्ष्णेय सरत्नांस्ते गृहान्वयम् ॥ (३६।२)

तान् उवाच महातेजाः कौरवान्मधुसूदनः । (३७।१)

सर्वे भवन्तो गच्छन्तु सर्वा मे ऽपचितिः कृता ॥ (३७।२)

यातेषु कुरुषु क्षत्ता दाशार्हम् अपराजितम् । (३८।१)

अभ्यर्चयामास तदा सर्वकामैः प्रयत्नवान् ॥ (३८।२)

ततः क्षत्तान्नपानानि शुचीनि गुणवन्ति च । (३९।१)

उपाहरद् अनेकानि केशवाय महात्मने ॥ (३९।२)

तैस् तर्पयित्वा प्रथमं ब्राह्मणान्मधुसूदनः । (४०।१)

वेदविद्भ्यो ददौ कृष्णः परमद्रविणान्यपि ॥ (४०।२)

ततो ऽनुयायिभिः सार्धं मरुद्भिर् इव वासवः । (४१।१)

विदुरान्नानि बुभुजे शुचीनि गुणवन्ति च ॥ (४१।२)