महाभारतMahābhārata

MBh, 2, 26

252 of 1995 · 33 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

एतस्मिन्न् एव काले तु भीमसेनो ऽपि वीर्यवान् । (१।२)

etasminn eva kāle tu bhīmaseno 'pi vīryavān |

1.3१.३

धर्मराजम् अनुज्ञाप्य ययौ प्राचीं दिशं प्रति ॥ (१।३)

dharmarājam anujñāpya yayau prācīṃ diśaṃ prati ||

2.1२.१

महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना । (२।१)

mahatā balacakreṇa pararāṣṭrāvamardinā |

2.2२.२

वृतो भरतशार्दूलो द्विषच्छोकविवर्धनः ॥ (२।२)

vṛto bharataśārdūlo dviṣacchokavivardhanaḥ ||

3.1३.१

स गत्वा राजशार्दूलः पाञ्चालानां पुरं महत् । (३।१)

sa gatvā rājaśārdūlaḥ pāñcālānāṃ puraṃ mahat |

3.2३.२

पाञ्चालान् विविधोपायैः सान्त्वयामास पाण्डवः ॥ (३।२)

pāñcālān vividhopāyaiḥ sāntvayāmāsa pāṇḍavaḥ ||

4.1४.१

ततः स गण्डकीं शूरो विदेहांश्च नरर्षभः । (४।१)

tataḥ sa gaṇḍakīṃ śūro videhāṃśca nararṣabhaḥ |

4.2४.२

विजित्याल्पेन कालेन दशार्णान् अगमत् प्रभुः ॥ (४।२)

vijityālpena kālena daśārṇān agamat prabhuḥ ||

5.1५.१

तत्र दाशार्णको राजा सुधर्मा लोमहर्षणम् । (५।१)

tatra dāśārṇako rājā sudharmā lomaharṣaṇam |

5.2५.२

कृतवान् कर्म भीमेन महद् युद्धं निरायुधम् ॥ (५।२)

kṛtavān karma bhīmena mahad yuddhaṃ nirāyudham ||

6.1६.१

भीमसेनस्तु तद् दृष्ट्वा तस्य कर्म परंतपः । (६।१)

bhīmasenastu tad dṛṣṭvā tasya karma paraṃtapaḥ |

6.2६.२

अधिसेनापतिं चक्रे सुधर्माणं महाबलम् ॥ (६।२)

adhisenāpatiṃ cakre sudharmāṇaṃ mahābalam ||

7.1७.१

ततः प्राचीं दिशं भीमो ययौ भीमपराक्रमः । (७।१)

tataḥ prācīṃ diśaṃ bhīmo yayau bhīmaparākramaḥ |

7.2७.२

सैन्येन महता राजन् कम्पयन्न् इव मेदिनीम् ॥ (७।२)

sainyena mahatā rājan kampayann iva medinīm ||

8.1८.१

सो ऽश्वमेधेश्वरं राजन् रोचमानं सहानुजम् । (८।१)

so 'śvamedheśvaraṃ rājan rocamānaṃ sahānujam |

8.2८.२

जिगाय समरे वीरो बलेन बलिनां वरः ॥ (८।२)

jigāya samare vīro balena balināṃ varaḥ ||

9.1९.१

स तं निर्जित्य कौन्तेयो नातितीव्रेण कर्मणा । (९।१)

sa taṃ nirjitya kaunteyo nātitīvreṇa karmaṇā |

9.2९.२

पूर्वदेशं महावीर्यो विजिग्ये कुरुनन्दनः ॥ (९।२)

pūrvadeśaṃ mahāvīryo vijigye kurunandanaḥ ||

10.1१०.१

ततो दक्षिणम् आगम्य पुलिन्दनगरं महत् । (१०।१)

tato dakṣiṇam āgamya pulindanagaraṃ mahat |

10.2१०.२

सुकुमारं वशे चक्रे सुमित्रं च नराधिपम् ॥ (१०।२)

sukumāraṃ vaśe cakre sumitraṃ ca narādhipam ||

11.1११.१

ततस्तु धर्मराजस्य शासनाद् भरतर्षभः । (११।१)

tatastu dharmarājasya śāsanād bharatarṣabhaḥ |

11.2११.२

शिशुपालं महावीर्यम् अभ्ययाज्जनमेजय ॥ (११।२)

śiśupālaṃ mahāvīryam abhyayājjanamejaya ||

12.1१२.१

चेदिराजो ऽपि तच्छ्रुत्वा पाण्डवस्य चिकीर्षितम् । (१२।१)

cedirājo 'pi tacchrutvā pāṇḍavasya cikīrṣitam |

12.2१२.२

उपनिष्क्रम्य नगरात् प्रत्यगृह्णात् परंतपः ॥ (१२।२)

upaniṣkramya nagarāt pratyagṛhṇāt paraṃtapaḥ ||

13.1१३.१

तौ समेत्य महाराज कुरुचेदिवृषौ तदा । (१३।१)

tau sametya mahārāja kurucedivṛṣau tadā |

13.2१३.२

उभयोर् आत्मकुलयोः कौशल्यं पर्यपृच्छताम् ॥ (१३।२)

ubhayor ātmakulayoḥ kauśalyaṃ paryapṛcchatām ||

14.1१४.१

ततो निवेद्य तद् राष्ट्रं चेदिराजो विशां पते । (१४।१)

tato nivedya tad rāṣṭraṃ cedirājo viśāṃ pate |

14.2१४.२

उवाच भीमं प्रहसन् किम् इदं कुरुषे ऽनघ ॥ (१४।२)

uvāca bhīmaṃ prahasan kim idaṃ kuruṣe 'nagha ||

15.1१५.१

तस्य भीमस्तदाचख्यौ धर्मराजचिकीर्षितम् । (१५।१)

tasya bhīmastadācakhyau dharmarājacikīrṣitam |

15.2१५.२

स च तत् प्रतिगृह्यैव तथा चक्रे नराधिपः ॥ (१५।२)

sa ca tat pratigṛhyaiva tathā cakre narādhipaḥ ||

16.1१६.१

ततो भीमस्तत्र राजन्न् उषित्वा त्रिदशाः क्षपाः । (१६।१)

tato bhīmastatra rājann uṣitvā tridaśāḥ kṣapāḥ |

16.2१६.२

सत्कृतः शिशुपालेन ययौ सबलवाहनः ॥ (१६।२)

satkṛtaḥ śiśupālena yayau sabalavāhanaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 2, 26

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit