MBh, 2, 26
Select a line for its word-by-word analysis.
एतस्मिन्न् एव काले तु भीमसेनो ऽपि वीर्यवान् । (१।२)
etasminn eva kāle tu bhīmaseno 'pi vīryavān |
धर्मराजम् अनुज्ञाप्य ययौ प्राचीं दिशं प्रति ॥ (१।३)
dharmarājam anujñāpya yayau prācīṃ diśaṃ prati ||
स गत्वा राजशार्दूलः पाञ्चालानां पुरं महत् । (३।१)
sa gatvā rājaśārdūlaḥ pāñcālānāṃ puraṃ mahat |
पाञ्चालान् विविधोपायैः सान्त्वयामास पाण्डवः ॥ (३।२)
pāñcālān vividhopāyaiḥ sāntvayāmāsa pāṇḍavaḥ ||
विजित्याल्पेन कालेन दशार्णान् अगमत् प्रभुः ॥ (४।२)
vijityālpena kālena daśārṇān agamat prabhuḥ ||
कृतवान् कर्म भीमेन महद् युद्धं निरायुधम् ॥ (५।२)
kṛtavān karma bhīmena mahad yuddhaṃ nirāyudham ||
भीमसेनस्तु तद् दृष्ट्वा तस्य कर्म परंतपः । (६।१)
bhīmasenastu tad dṛṣṭvā tasya karma paraṃtapaḥ |
सैन्येन महता राजन् कम्पयन्न् इव मेदिनीम् ॥ (७।२)
sainyena mahatā rājan kampayann iva medinīm ||
स तं निर्जित्य कौन्तेयो नातितीव्रेण कर्मणा । (९।१)
sa taṃ nirjitya kaunteyo nātitīvreṇa karmaṇā |
सुकुमारं वशे चक्रे सुमित्रं च नराधिपम् ॥ (१०।२)
sukumāraṃ vaśe cakre sumitraṃ ca narādhipam ||
चेदिराजो ऽपि तच्छ्रुत्वा पाण्डवस्य चिकीर्षितम् । (१२।१)
cedirājo 'pi tacchrutvā pāṇḍavasya cikīrṣitam |
उपनिष्क्रम्य नगरात् प्रत्यगृह्णात् परंतपः ॥ (१२।२)
upaniṣkramya nagarāt pratyagṛhṇāt paraṃtapaḥ ||
उभयोर् आत्मकुलयोः कौशल्यं पर्यपृच्छताम् ॥ (१३।२)
ubhayor ātmakulayoḥ kauśalyaṃ paryapṛcchatām ||
ततो निवेद्य तद् राष्ट्रं चेदिराजो विशां पते । (१४।१)
tato nivedya tad rāṣṭraṃ cedirājo viśāṃ pate |
उवाच भीमं प्रहसन् किम् इदं कुरुषे ऽनघ ॥ (१४।२)
uvāca bhīmaṃ prahasan kim idaṃ kuruṣe 'nagha ||
तस्य भीमस्तदाचख्यौ धर्मराजचिकीर्षितम् । (१५।१)
tasya bhīmastadācakhyau dharmarājacikīrṣitam |
स च तत् प्रतिगृह्यैव तथा चक्रे नराधिपः ॥ (१५।२)
sa ca tat pratigṛhyaiva tathā cakre narādhipaḥ ||
ततो भीमस्तत्र राजन्न् उषित्वा त्रिदशाः क्षपाः । (१६।१)
tato bhīmastatra rājann uṣitvā tridaśāḥ kṣapāḥ |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.