वैशंपायन उवाच । (१।१)

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्या भीमसेनो ऽथ भीतवत् । (१।२)

गान्धारीं प्रत्युवाचेदं वचः सानुनयं तदा ॥ (१।३)

अधर्मो यदि वा धर्मस्त्रासात् तत्र मया कृतः । (२।१)

आत्मानं त्रातुकामेन तन्मे त्वं क्षन्तुम् अर्हसि ॥ (२।२)

न हि युद्धेन पुत्रस्ते धर्मेण स महाबलः । (३।१)

शक्यः केनचिद् उद्यन्तुम् अतो विषमम् आचरम् ॥ (३।२)

सैन्यस्यैको ऽवशिष्टो ऽयं गदायुद्धे च वीर्यवान् । (४।१)

मां हत्वा न हरेद् राज्यम् इति चैतत् कृतं मया ॥ (४।२)

राजपुत्रीं च पाञ्चालीम् एकवस्त्रां रजस्वलाम् । (५।१)

भवत्या विदितं सर्वम् उक्तवान् यत् सुतस्तव ॥ (५।२)

सुयोधनम् असंगृह्य न शक्या भूः ससागरा । (६।१)

केवला भोक्तुम् अस्माभिर् अतश्चैतत् कृतं मया ॥ (६।२)

तच्चाप्यप्रियम् अस्माकं पुत्रस्ते समुपाचरत् । (७।१)

द्रौपद्या यत् सभामध्ये सव्यम् ऊरुम् अदर्शयत् ॥ (७।२)

तत्रैव वध्यः सो ऽस्माकं दुराचारो ऽम्ब ते सुतः । (८।१)

धर्मराजाज्ञया चैव स्थिताः स्म समये तदा ॥ (८।२)

वैरम् उद्धुक्षितं राज्ञि पुत्रेण तव तन्महत् । (९।१)

क्लेशिताश्च वने नित्यं तत एतत् कृतं मया ॥ (९।२)

वैरस्यास्य गतः पारं हत्वा दुर्योधनं रणे । (१०।१)

राज्यं युधिष्ठिरः प्राप्तो वयं च गतमन्यवः ॥ (१०।२)

गान्धार्युवाच । (११।१)

न तस्यैष वधस्तात यत् प्रशंससि मे सुतम् । (११।२)

कृतवांश्चापि तत् सर्वं यद् इदं भाषसे मयि ॥ (११।३)

हताश्वे नकुले यत् तद् वृषसेनेन भारत । (१२।१)

अपिबः शोणितं संख्ये दुःशासनशरीरजम् ॥ (१२।२)

सद्भिर् विगर्हितं घोरम् अनार्यजनसेवितम् । (१३।१)

क्रूरं कर्माकरोः कस्मात् तद् अयुक्तं वृकोदर ॥ (१३।२)

भीमसेन उवाच । (१४।१)

अन्यस्यापि न पातव्यं रुधिरं किं पुनः स्वकम् । (१४।२)

यथैवात्मा तथा भ्राता विशेषो नास्ति कश्चन ॥ (१४।३)

रुधिरं न व्यतिक्रामद् दन्तोष्ठं मे ऽम्ब मा शुचः । (१५।१)

वैवस्वतस्तु तद् वेद हस्तौ मे रुधिरोक्षितौ ॥ (१५।२)

हताश्वं नकुलं दृष्ट्वा वृषसेनेन संयुगे । (१६।१)

भ्रातॄणां सम्प्रहृष्टानां त्रासः संजनितो मया ॥ (१६।२)

केशपक्षपरामर्शे द्रौपद्या द्यूतकारिते । (१७।१)

क्रोधाद् यद् अब्रुवं चाहं तच्च मे हृदि वर्तते ॥ (१७।२)

क्षत्रधर्माच्च्युतो राज्ञि भवेयं शास्वतीः समाः । (१८।१)

प्रतिज्ञां ताम् अनिस्तीर्य ततस्तत् कृतवान् अहम् ॥ (१८।२)

न माम् अर्हसि गान्धारि दोषेण परिशङ्कितुम् । (१९।१)

अनिगृह्य पुरा पुत्रान् अस्मास्वनपकारिषु ॥ (१९।२)

गान्धार्युवाच । (२०।१)

वृद्धस्यास्य शतं पुत्रान्निघ्नंस्त्वम् अपराजितः । (२०।२)

कस्मान्न शेषयः कंचिद् येनाल्पम् अपराधितम् ॥ (२०।३)

संतानम् आवयोस्तात वृद्धयोर् हृतराज्ययोः । (२१।१)

कथम् अन्धद्वयस्यास्य यष्टिर् एका न वर्जिता ॥ (२१।२)

शेषे ह्यवस्थिते तात पुत्राणाम् अन्तके त्वयि । (२२।१)

न मे दुःखं भवेद् एतद् यदि त्वं धर्मम् आचरः ॥ (२२।२)