संजय उवाच । (१।१)

एवम् उक्त्वार्जुनं राजा त्रिभिर् मर्मातिगैः शरैः । (१।२)

प्रत्यविध्यन्महावेगैश्चतुर्भिश्चतुरो हयान् ॥ (१।३)

वासुदेवं च दशभिः प्रत्यविध्यत् स्तनान्तरे । (२।१)

प्रतोदं चास्य भल्लेन छित्त्वा भूमावपातयत् ॥ (२।२)

तं चतुर्दशभिः पार्थश्चित्रपुङ्खैः शिलाशितैः । (३।१)

अविध्यत् तूर्णम् अव्यग्रस्ते ऽस्याभ्रश्यन्त वर्मणः ॥ (३।२)

तेषां वैफल्यम् आलोक्य पुनर् नव च पञ्च च । (४।१)

प्राहिणोन्निशितान् बाणांस्ते चाभ्रश्यन्त वर्मणः ॥ (४।२)

अष्टाविंशत् तु तान् बाणान् अस्तान् विप्रेक्ष्य निष्फलान् । (५।१)

अब्रवीत् परवीरघ्नः कृष्णो ऽर्जुनम् इदं वचः ॥ (५।२)

अदृष्टपूर्वं पश्यामि शिलानाम् इव सर्पणम् । (६।१)

त्वया संप्रेषिताः पार्थ नार्थं कुर्वन्ति पत्रिणः ॥ (६।२)

कच्चिद् गाण्डीवतः प्राणास्तथैव भरतर्षभ । (७।१)

मुष्टिश्च ते यथापूर्वं भुजयोश्च बलं तव ॥ (७।२)

न चेद् विधेर् अयं कालः प्राप्तः स्याद् अद्य पश्चिमः । (८।१)

तव चैवास्य शत्रोश्च तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ (८।२)

विस्मयो मे महान् पार्थ तव दृष्ट्वा शरान् इमान् । (९।१)

व्यर्थान्निपततः संख्ये दुर्योधनरथं प्रति ॥ (९।२)

वज्राशनिसमा घोराः परकायावभेदिनः । (१०।१)

शराः कुर्वन्ति ते नार्थं पार्थ काद्य विडम्बना ॥ (१०।२)

अर्जुन उवाच । (११।१)

द्रोणेनैषा मतिः कृष्ण धार्तराष्ट्रे निवेशिता । (११।२)

अन्ते विहितम् अस्त्राणाम् एतत् कवचधारणम् ॥ (११।३)

अस्मिन्न् अन्तर्हितं कृष्ण त्रैलोक्यम् अपि वर्मणि । (१२।१)

एको द्रोणो हि वेदैतद् अहं तस्माच्च सत्तमात् ॥ (१२।२)

न शक्यम् एतत् कवचं बाणैर् भेत्तुं कथंचन । (१३।१)

अपि वज्रेण गोविन्द स्वयं मघवता युधि ॥ (१३।२)

जानंस्त्वम् अपि वै कृष्ण मां विमोहयसे कथम् । (१४।१)

यद्वृत्तं त्रिषु लोकेषु यच्च केशव वर्तते ॥ (१४।२)

तथा भविष्यद् यच्चैव तत् सर्वं विदितं तव । (१५।१)

न त्वेवं वेद वै कश्चिद् यथा त्वं मधुसूदन ॥ (१५।२)

एष दुर्योधनः कृष्ण द्रोणेन विहिताम् इमाम् । (१६।१)

तिष्ठत्यभीतवत् संख्ये बिभ्रत् कवचधारणाम् ॥ (१६।२)

यत् त्वत्र विहितं कार्यं नैष तद् वेत्ति माधव । (१७।१)

स्त्रीवद् एष बिभर्त्येतां युक्तां कवचधारणाम् ॥ (१७।२)

पश्य बाह्वोश्च मे वीर्यं धनुषश्च जनार्दन । (१८।१)

पराजयिष्ये कौरव्यं कवचेनापि रक्षितम् ॥ (१८।२)

इदम् अङ्गिरसे प्रादाद् देवेशो वर्म भास्वरम् । (१९।१)

पुनर् ददौ सुरपतिर् मह्यं वर्म ससंग्रहम् ॥ (१९।२)

दैवं यद्यस्य वर्मैतद् ब्रह्मणा वा स्वयं कृतम् । (२०।१)

नैतद् गोप्स्यति दुर्बुद्धिम् अद्य बाणहतं मया ॥ (२०।२)

संजय उवाच । (२१।१)

एवम् उक्त्वार्जुनो बाणान् अभिमन्त्र्य व्यकर्षयत् । (२१।२)

विकृष्यमाणांस्तेनैवं धनुर्मध्यगताञ् शरान् । (२१।३)

तान् अस्यास्त्रेण चिछेद द्रौणिः सर्वास्त्रघातिना ॥ (२१।४)

तान्निकृत्तान् इषून् दृष्ट्वा दूरतो ब्रह्मवादिना । (२२।१)

न्यवेदयत् केशवाय विस्मितः श्वेतवाहनः ॥ (२२।२)

नैतद् अस्त्रं मया शक्यं द्विः प्रयोक्तुं जनार्दन । (२३।१)

अस्त्रं माम् एव हन्याद्धि पश्य त्वद्य बलं मम ॥ (२३।२)

ततो दुर्योधनः कृष्णौ नवभिर् नतपर्वभिः । (२४।१)

अविध्यत रणे राजञ् शरैर् आशीविषोपमैः । (२४।२)

भूय एवाभ्यवर्षच्च समरे कृष्णपाण्डवौ ॥ (२४।३)

शरवर्षेण महता ततो ऽहृष्यन्त तावकाः । (२५।१)

चक्रुर् वादित्रनिनदान् सिंहनादरवांस्तथा ॥ (२५।२)

ततः क्रुद्धो रणे पार्थः सृक्कणी परिसंलिहन् । (२६।१)

नापश्यत ततो ऽस्याङ्गं यन्न स्याद् वर्मरक्षितम् ॥ (२६।२)

ततो ऽस्य निशितैर् बाणैः सुमुक्तैर् अन्तकोपमैः । (२७।१)

हयांश्चकार निर्देहान् उभौ च पार्ष्णिसारथी ॥ (२७।२)

धनुर् अस्याच्छिनच्चित्रं हस्तावापं च वीर्यवान् । (२८।१)

रथं च शकलीकर्तुं सव्यसाची प्रचक्रमे ॥ (२८।२)

दुर्योधनं च बाणाभ्यां तीक्ष्णाभ्यां विरथीकृतम् । (२९।१)

अविध्यद्धस्ततलयोर् उभयोर् अर्जुनस्तदा ॥ (२९।२)

तं कृच्छ्राम् आपदं प्राप्तं दृष्ट्वा परमधन्विनः । (३०।१)

समापेतुः परीप्सन्तो धनंजयशरार्दितम् ॥ (३०।२)

ते रथैर् बहुसाहस्रैः कल्पितैः कुञ्जरैर् हयैः । (३१।१)

पदात्योघैश्च संरब्धैः परिवव्रुर् धनंजयम् ॥ (३१।२)

अथ नार्जुनगोविन्दौ रथो वापि व्यदृश्यत । (३२।१)

अस्त्रवर्षेण महता जनौघैश्चापि संवृतौ ॥ (३२।२)

ततो ऽर्जुनो ऽस्त्रवीर्येण निजघ्ने तां वरूथिनीम् । (३३।१)

तत्र व्यङ्गीकृताः पेतुः शतशो ऽथ रथद्विपाः ॥ (३३।२)

ते हता हन्यमानाश्च न्यगृह्णंस्तं रथोत्तमम् । (३४।१)

स रथस्तम्भितस्तस्थौ क्रोशमात्रं समन्ततः ॥ (३४।२)

ततो ऽर्जुनं वृष्णिवीरस्त्वरितो वाक्यम् अब्रवीत् । (३५।१)

धनुर् विस्फारयात्यर्थम् अहं ध्मास्यामि चाम्बुजम् ॥ (३५।२)

ततो विस्फार्य बलवद् गाण्डीवं जघ्निवान् रिपून् । (३६।१)

महता शरवर्षेण तलशब्देन चार्जुनः ॥ (३६।२)

पाञ्चजन्यं च बलवद् दध्मौ तारेण केशवः । (३७।१)

रजसा ध्वस्तपक्ष्मान्तः प्रस्विन्नवदनो भृशम् ॥ (३७।२)

तस्य शङ्खस्य नादेन धनुषो निस्वनेन च । (३८।१)

निःसत्त्वाश्च ससत्त्वाश्च क्षितौ पेतुस्तदा जनाः ॥ (३८।२)

तैर् विमुक्तो रथो रेजे वाय्वीरित इवाम्बुदः । (३९।१)

जयद्रथस्य गोप्तारस्ततः क्षुब्धाः सहानुगाः ॥ (३९।२)

ते दृष्ट्वा सहसा पार्थं गोप्तारः सैन्धवस्य तु । (४०।१)

चक्रुर् नादान् बहुविधान् कम्पयन्तो वसुंधराम् ॥ (४०।२)

बाणशब्दरवांश्चोग्रान् विमिश्राञ् शङ्खनिस्वनैः । (४१।१)

प्रादुश्चक्रुर् महात्मानः सिंहनादरवान् अपि ॥ (४१।२)

तं श्रुत्वा निनदं घोरं तावकानां समुत्थितम् । (४२।१)

प्रदध्मतुस्तदा शङ्खौ वासुदेवधनंजयौ ॥ (४२।२)

तेन शब्देन महता पूरितेयं वसुंधरा । (४३।१)

सशैला सार्णवद्वीपा सपाताला विशां पते ॥ (४३।२)

स शब्दो भरतश्रेष्ठ व्याप्य सर्वा दिशो दश । (४४।१)

प्रतिसस्वान तत्रैव कुरुपाण्डवयोर् बले ॥ (४४।२)

तावका रथिनस्तत्र दृष्ट्वा कृष्णधनंजयौ । (४५।१)

संरम्भं परमं प्राप्तास्त्वरमाणा महारथाः ॥ (४५।२)

अथ कृष्णौ महाभागौ तावका दृश्य दंशितौ । (४६।१)

अभ्यद्रवन्त संक्रुद्धास्तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥ (४६।२)